Kapella

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Współrzędne: Astronomia 05h16m41,36s; +45°59'52,80"

Kapella
α Aurigae
2012-03-12 22-03-00-capella-15f-19d-20o.jpg
Kapella na nocnym niebie wyróżnia się dużą jasnością
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Woźnica
Rektascensja 05h 16m 41,36s
Deklinacja +45° 59' 52,8"
Odległość 42,2 ly
(12,94 pc)
Charakterystyka fizyczna
Jasność obserwowana 0,08m
Jasność absolutna -0,48m
Alternatywne oznaczenia
Capella, Koza,
HR 1708, HD 34029
Kapella A B
Jasność absolutna 0,14 m 0,29 m
Typ widmowy G8III G0III
Temperatura efektywna 5270K 5900K
Promień (RS) 10,2 8,5
Masa (MS) 2,69 2,56

Kapella (Koza, α Aur/Alfa Aurigae) – najjaśniejsza gwiazda w konstelacji Woźnicy i zarazem szósta, pod względem jasności, gwiazda na nocnym niebie.

Kapellę tradycyjnie określa się jako tworzącą na niebie lewe ramię woźnicy lub też, jak sama nazwa wskazuje, powożoną przez niego kozę. Jest to najbliższa północnego bieguna niebieskiego z jasnych gwiazd (Gwiazda Polarna jest stosunkowo słaba), przez co odgrywała znaczącą rolę w wielu starożytnych wierzeniach. Pierwsze pisane wzmianki o Kapelli pochodzą z datowanej na ok. 2000 p.n.e. tabliczki. W astrologii, gwiazda ta ma przynosić cywilne i wojskowe zaszczyty oraz bogactwo.

Porównanie wielkości między Słońcem a składowymi systemu gwiezdnego Kapelli

Natomiast z astronomicznego punktu widzenia, Kapella jest interesującym obiektem jako jedna z najlepiej poznanych nie-zaćmieniowych gwiazd spektroskopowo podwójnych. Jej składniki to dwa bardzo podobne żółte olbrzymy typu widmowego G, o jasnościach około 80-krotnie przewyższających Słońce oraz kilka razy większych od niego rozmiarach. Obiegają się w odległości nieco mniejszej od 100 milionów kilometrów z okresem orbitalnym równym 104,02 dnia.

Kapella jest źródłem promieniowania rentgenowskiego, powstającego prawdopodobnie w wyniku aktywności magnetycznej na powierzchni jednej z gwiazd. Kapella była pierwszą gwiazdą sfotografowaną za pomocą wielkobazowego interferometru optycznego, podczas obserwacji prowadzonych przez COAST (Cambridge Optical Aperture Synthesis Telescope) w 1995 roku.

W istocie Kapella jest gwiazdą wielokrotną – główną parę obiega w odległości około jednej szóstej roku świetlnego drugi układ podwójny, złożonych ze słabych czerwonych karłów o jasnościach 10,2m i 13,7m[1].

Położenie w gwiazdozbiorze Woźnicy

Kapella ma też sześć wizualnych (pozornych) towarzyszy, czyli gwiazd, które na niebie wydają się znajdować blisko, ale nie są uważane za fizycznie położone blisko Kapelli[2].

Nazwy gwiazdy w innych cywilizacjach[edytuj | edytuj kod]

  • Akadowie: Dil-gan I-ku, "Posłaniec światła", lub Dil-gan Babill, "Opiekuńcza gwiazda Babilonu"
  • Arabowie: Alhajoth, "Koza"
  • Hindusi: Brahma Ridaya, "Serce Brahmy"
  • Inkowie: Colca
  • Rzymianie: Amaltea

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Big and Giant Stars: Capella (ang.). Jumk.de. [dostęp 2012-06-27].
  2. Robert Burnham, Burnham's Celestial Handbook: An Observer's Guide to the Universe Beyond the Solar System, Courier Dover Publications, 1978, ISBN 0-486-23567-X; zob. tom 1, s. 264.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]