Kapizm

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zygmunt Waliszewski, Malarz i modelka, 1930

Kapizm, in. koloryzm – kierunek malarski, który wykształcił się i zdominował polską sztukę w drugiej dekadzie dwudziestolecia międzywojennego. Nazwa pochodzi od liter K.P. - skrótu "Komitetu Paryskiego", czyli Komitetu Paryskiej pomocy dla wyjeżdżających studentów na studia malarskie do Francji, zawiązanego w 1923 roku przez Józefa Pankiewicza na krakowskiej ASP.

Charakterystyczne cechy kierunku[edytuj | edytuj kod]

Koloryści chętnie malowali naturę, krajobrazy, pejzaże oraz portrety. Kolor był dla nich ważniejszy od konstrukcji, decydować miał o nastroju dzieła. Jak sami mawiali – kształtowali formę kolorem. Nie używali czarnej barwy, światło przedstawiali ciepłymi barwami, natomiast cienie zaznaczali chłodnymi odcieniami. Malowali w sposób prosty, unikając symboliki, dwuznaczności i wpływów historii czy literatury.

Kapiści[edytuj | edytuj kod]

Była to grupa młodych malarzy z pracowni Józefa Pankiewicza. Jedną z ważniejszych postaci nurtu był Jan Cybis, malarz pejzażysta i martwej natury. Jako ciekawostkę dodać można, że malował bez uprzedniego szkicu, od razu nakładając farbę na płótno.

Pozostali przedstawiciele kapizmu to m.in.:

Do Paryża we wrześniu 1924 wyjechali: Jan Cybis, Józef Czapski, Seweryn Boraczok, Artur Nacht-Samborski, Tadeusz Piotr Potworowski, Hanna Rudzka-Cybisowa, Janusz Strzałecki, Marian Szczyrbuła, Zygmunt Waliszewski. Dołączyli do nich: Jacek Puget, później Dorota Seydenmannowa i Stanisław Szczepański.

Grupa wyjechała na 7 lat do Paryża, po czym wróciła do Krakowa. Kapiści wnieśli do polskiej kultury artystycznej silne wpływy francuskiego postimpresjonizmu, mimo iż ówczesna awangarda wysunęła stanowisko krytyczne wobec ich twórczości.

Na łamach czasopisma "Głos Plastyków" pisali:

Dzieło sztuki istnieje samo w sobie. Malując z natury chcemy stworzyć płótno, by odpowiadało naszemu przeżyciu malarskiemu wobec natury, więc nie żeby było dokumentem podobieństwa, ale żeby dało grę stosunków i działań plastycznych, na których koncepcję nas ta natura naprowadza. Płótno powinno być rozstrzygnięte po malarsku.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Leksykon malarstwa, Muza SA, Warszawa 1992, ISBN 8370790763
  • Magdalena Czapska-Michalik: Kapiści, Edipresse Polska S.A., Warszawa 2007, ISBN 8374772174