Kaplica Brancaccich

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kaplica Brancaccich
w kościele Santa Maria del Carmine
we Florencji
Cappella Brancacci
kaplica
Kaplica Brancaccichw kościele Santa Maria del Carminewe Florencji
Państwo  Włochy
Miejscowość Florencja
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Położenie na mapie Florencji
Mapa lokalizacyjna Florencji
Kaplica Brancaccich
Kaplica Brancaccich
Położenie na mapie Włoch
Mapa lokalizacyjna Włoch
Kaplica Brancaccich
Kaplica Brancaccich
Ziemia 43°46′03,47″N 11°14′37,02″E/43,767631 11,243617Na mapach: 43°46′03,47″N 11°14′37,02″E/43,767631 11,243617
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Kaplica Brancaccich – kaplica wzniesiona przy kościele Santa Maria del Carmine we Florencji, dekorowana zespołem wczesnorenesansowych malowideł autorstwa Masolina, Masaccia i Filippina Lippiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Masaccio, Wygnanie z raju

Kaplica powstała w 1422 roku za sprawą Felice Brancacciego[1], bogatego kupca. W 1423 lub 1424 roku rozpoczęto prace przy dekorowaniu jej freskami. Kwestia ich autorstwa jest po części niepewna. Prawdopodobnie najpierw pracował Masolino, który zdążył wykonać malowidła na sklepieniu, scenę kuszenia Adama przez Ewę i scenę uzdrowienia chromego i wskrzeszenia Tabity. Gdy w 1425 roku Masolino wyjechał, zastąpił go Masaccio; być może jednak przez pewien czas obaj artyści pracowali razem. Tym samym odrzuca się przekaz Vasariego, według którego Masaccio przejął pracę Masolina po jego śmierci. Nie było to bowiem możliwe, gdyż to Masolino przeżył Masaccia, a nie na odwrót. Masaccio pracował nad freskami do 1426 r., kiedy prace zostały przerwane – prawdopodobnie przez zleceniodawcę. Dokończył je Filippino Lippi w latach 1481-1485.

Freski[edytuj | edytuj kod]

Freski pokrywają trzy ściany kaplicy, a składają się z 12 scen ułożonych w dwóch pasach. Ich tematem jest życie św. Piotra, w którym objawiły się dzieje zbawienia. Piotr był bowiem pierwszym papieżem, łącznikiem między ludźmi a Zbawicielem. Przedstawione sceny to:

  • Kuszenie Adama przez Ewę (Masolino). Scenę tę przypisuje się temu właśnie malarzowi na podstawie jej cech stylowych: miękkości, wyrafinowania, elegancji, wydłużenia sylwetek i braku dramatyzmu (ten ostatni widoczny jest natomiast u Masaccia, zwłaszcza w scenie wygnania z raju).
  • Wygnanie z raju (Masaccio).
  • Grosz czynszowy (Masaccio). Scena została oparta na opisie z Ewangelii Mateusza. W centrum ukazuje celnika żądającego opłaty na świątynię. Jezus gestem ręki nakazuje Piotrowi złowienie ryby, w której pysku znajdzie monetę. Z lewej malarz przedstawił scenę połowu, z prawej – oddanie pieniądza celnikowi.
  • Uzdrowienie chromego i wskrzeszenie Tabity (Masolino). Scena łączy dwa niezależne do siebie wydarzenia z Dziejów Apostolskich. Wskrzeszenie Tabity rozgrywa się w domu ukazanym bez przedniej ściany; uzdrowienie ma miejsce przed budynkiem, na placu. Fresk łączy cechy gotyckie: miękki modelunek, wytworne stroje i postawy oraz renesansowe, jak perspektywa i realizm szczegółu.
  • Kazanie św. Piotra (Masaccio).
  • Chrzest nawróconych (Masaccio).
  • Uzdrowienie (Masaccio).
  • Jałmużna i śmierć Ananiasza (Masaccio).
  • Przywrócenie do życia zmarłego syna gubernatora Antiochii (Masaccio i Filippino Lippi).
  • Św. Paweł odwiedza św. Piotra w więzieniu (Filippino Lippi).
  • Uwolnienie św. Piotra z więzienia (Filippino Lippi).
  • Dysputa św. Piotra z Szymonem i ukrzyżowanie (Filippino Lippi).
Ściana lewa

Wygnanie z raju, Masaccio Grosz czynszowy, Masaccio Kazanie św. Piotra, Masolino

Ściana lewa, góra Wygnanie z raju (Masaccio), Grosz czynszowy (Masaccio), Kazanie św. Piotra (Masolino)

Św. Paweł odwiedza św. Piotra w więzieniu, Lippi (non restaurato) Przywrócenie do życia zmarłego syna gubernatora Antiochii, Masaccio Uzdrowienie, Masaccio

Ściana lewa, dół Św. Paweł odwiedza św. Piotra w więzieniu (Filippino Lippi), Przywrócenie do życia zmarłego syna gubernatora Antiochii (Masaccio i Filippino Lippi), Uzdrowienie (Masaccio)

Ściana prawa

Chrzest nawróconych, Masaccio Uzdrowienie chromego i wskrzeszenie Tabity, Masolino Grzech pierworodny, Masolino

Ściana prawa, góra Chrzest nawróconych (Masaccio), Uzdrowienie chromego i wskrzeszenie Tabity (Masolino), Grzech pierworodny (Masolino)

Jałmużna i śmierć Ananiasza, Masaccio Dysputa św. Piotra z Szymonem i ukrzyżowanie, Lippi Uwolnienie św. Piotra z więzienia, Lippi (non restaurato)

Ściana prawa, dół Jałmużna i śmierć Ananiasza (Masaccio), Dysputa św. Piotra z Szymonem i ukrzyżowanie (Filippino Lippi), Uwolnienie św. Piotra z więzienia (Filippino Lippi)

Przypisy

  1. Tim Jepson: Przewodnik National Geographic - Włochy. Warszawa: G+J RBA Sp. z o.o.& Co. Spółka Komandytowa, 2002, s. 235. ISBN 83-88132-80-6.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Adam Bochnak, Historia sztuki nowożytnej, t.I, Warszawa-Kraków: PWN, 1985.
  • Renesans w sztuce włoskiej, red. R. Toman, 2007.
  • Zygmunt Waźbiński, Malarstwo quattrocenta, Warszawa: Wyd. Artystyczne i Filmowe, 1972.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]