Kappl
| Kappl | |||
|
|||
| Państwo |  Austria |
||
| Kraj związkowy |
 |
||
| Powiat | Landeck | ||
| Burmistrz | Helmut Ladner | ||
| Powierzchnia | 97,49 km² | ||
| Wysokość | 1258 m n.p.m. | ||
| Populacja • liczba ludności • gęstość |
2637 27 os./km² |
||
| Nr kierunkowy | 05444 | ||
| Kod pocztowy | 6555 | ||
|
Położenie na mapie Austrii
  Kappl
|
|||
 47°04′N 10°23′E / 47.066666666667, 10.383333333333Na mapach: 47°04′N 10°23′E / 47.066666666667, 10.383333333333 |
|||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||
| Strona internetowa | |||
Kappl – miasto w Austrii, w kraju związkowym Tyrol, w powiecie Landeck. Kappl położone jest w dolinie Paznaun, pośród alpejskich trzytysięczników. Liczba ludności w mieście wynosi 2637 osób (według danych ze stycznia 2010 roku), co daje 27 mieszkańców na kilometr kwadratowy i sytuuje Kappl na drugim miejscu pod względem gęstości zaludnienia w całej dolinie Paznaun.
Spis treści |
Położenie geograficzne [edytuj]
Kappl leży na wysokości 1258 m n.p.m. w dolinie Paznaun, pomiędzy dwoma łańcuchami górskimi: masywem Samnaun i Ferwallem. Na obszarze gminy znajduje się 96 uroczysk, przez co Kappl jest najobfitszą w uroczyska gminą w całej Austrii.
Historia [edytuj]
Naukowcy datują powstanie pierwszej osady w Paznaun na IX wiek naszej ery. Założona miała zostać na terenie dzisiejszego Ischgl przez Retoromanów z Engadyny. W XIII wieku obszar powiatu Landeck, do którego należała też część Paznaun (dzisiejsza gmina Kappl), przeszedł pod panowanie hrabstwa von Ulten i po wygaśnięciu tego rodu – pod panowanie hrabstwa von Tirol. Pierwsze wzmianki w dokumentach datowane są na rok 1252 (datę powstania Niederhofu), zaś sama miejscowość została wspomniana w kronikach w roku 1370.
Obszar dzisiejszej gminy Kappl przeszedł do historii jako sceneria wielu wojen i bitew: W latach 1406-08, w okresie walk wyzwoleńczych, mieszkańcy znaleźli się pod okupacją ludu z Appenzell Innerrhoden, zaś podczas wojen napoleońskich strzelcy z Kappl byli zobowiązani do gotowości bojowej.
Aż do XVI wieku Kappl funkcjonowało pod nazwą Zehent Paznaun, później za sprawą kaplicy świętego Antoniego zostało przemianowane. W trakcie kontrreformacji w wielu małych osadach powstały kapliczki, żeby mieszkańcy mogli odprawiać nabożeństwa w okolicy swoich domostw. Obszar parafii Langesthei był aż do XVII wieku nadzorowany przez parafię Kappl. Powodem późniejszego odłączenia były trudności w przedostaniu się do Kappl. Wtedy też, w roku 1698 powstał pierwszy kościół. Pod koniec XVIII wieku, w wyniku wprowadzenia obowiązku szkolnego powstały również szkoły w Kappl i Langesthei.
Dzisiejszy, ekologiczny charakter miasta ma swoje źródło w wielkiej powodzi, która nawiedziła Kappl w 2005 roku. Od tego czasu – choć szkód wywołanych przez to wydarzenie nie widać – mieszkańcy Kappl z wielkim szacunkiem i poważaniem odnoszą się do sił natury. W wyniku powodzi w Paznaun w 2005 roku w dniach 23-26 sierpnia 2005 r. dolina została odcięta od reszty Tyrolu, dotrzeć do niej można było tylko przez Silvrettamautstraße w Vorarlbergu. Wskutek powodzi Kappl ucierpiało wtedy najdotkliwiej.
Gospodarka [edytuj]
W roku 1570 w Kappl zanotowano około 550 osób, które przystąpiły do komunii świętej i posiadających podstawowe wykształcenie. Pozostali mieszkańcy nie potrafili czytać ani pisać. Ponadto od 500 do 700 osób miało problemy z utrzymaniem się i wyżywieniem.
W związku ze wzrastającą liczbą mieszkańców w XVII wieku mieszkańcy zmuszeni byli szukać pracy poza Kappl i wyruszali jako murarze, kamieniarze, stolarze czy budowlańcy w kierunku południowych Niemiec, do Luksemburga, ale też do Francji i Szwajcarii.
Na południe, w poszukiwaniu pracy u rolników, wyruszyły też dzieci, by latem na obcych gospodarstwach zarobić pieniądze na utrzymanie swoje i swoich rodzin. Nazwane Schwabenkinder, lub Hütekinder (dzieci w kapeluszach, ze względu na noszone przez nie charakterystyczne nakrycia głowy) wędrowały za chlebem od początku XVII wieku, zaś najwięcej było ich w wieku XIX. Wędrówki dzieci zakończyły się wraz z wybuchem I wojny światowej, lecz częściowo trwały jeszcze nawet w dwudziestoleciu międzywojennym.
Po wojnie problem opuszczania rodzimej wioski wśród dzieci i dorosłych minął. Po wojnie bowiem we wszystkich gałęziach gospodarki - przede wszystkim w turystyce i budownictwie odnotowano znaczne ożywienie.
Zabytki [edytuj]
Bardzo wcześnie, pod koniec XIV wieku pojawiła się w Kappl kaplica św. Antoniego Pustelnika. Z powstaniem kaplicy związana jest etymologia nazwy Kappl: ba’r Kopla (bei der Kapelle) oznacza przy kaplicy.
W miejscu kaplicy powstał w latach 1480-1482 kościół: najpierw wybudowano prezbiterium i wieżę kościelną, a następnie nawę główną. Kościół do roku 1692 był wielokrotnie przebudowywany.
W należącym do gminy Kappl Langesthei stoi barokowy kościół św. Hieronima. Na szczególną uwagę zasługują w nim malowidła na sklepieniu oraz bogata ornamentyka autorstwa austriackiego malarza stylu klasycystycznego, Leopolda Puellachera (1776−1842).
Turystyka [edytuj]
Dziś Kappl i pozostałe miejscowości w dolinie Paznaun: Galtür, See i przede wszystkim Ischgl są bardzo popularnymi ośrodkami turystycznymi. Położone w sercu masywu górskiego Silvretty, pośród alpejskich trzytysięczników są obszarem obfitującym w śnieg: sezon zimowy trwa już od początku grudnia aż do pierwszych dni maja. W samym Kappl znajduje się ośrodek narciarski Dias-Alpe z 40 kilometrami zjazdowych tras narciarskich i 9 wyciągami. Ośrodek narciarski w Kappl został uhonorowany przez ekspertów sportów zimowych z ADAC brązowym medalem w kategorii "Rodzinny Ośrodek Narciarski". Także w rankingu portalu alpensicht.com zostało wyróżnione pięcioma gwiazdkami w kategorii "Górskie Wędówki".
Restauracja i park rozrywki Sunny-Mountain [edytuj]
Znajdująca się na wysokości 1830 m n.p.m. restauracja Sunny-Mountain oferuje nie tylko kulinarne specjały, ale znajduje się tam też małe przedszkole, szkółka narciarska dla najmłodszych oraz restauracja specjalnie dla dzieci. W pobliskim parku rozrywki Sunny-Mountain dzieci stawiają swoje pierwsze kroki na nartach.
