Kapturnik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy ssaka. Zobacz też: Kapturnik – gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych (Anatidae).
Kapturnik
Cystophora cristata[1]
(Erxleben, 1777)
Kapturnik
Kapturnik
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada ssaki żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd drapieżne
Podrząd psokształtne
(bez rangi) płetwonogie
Rodzina fokowate
Rodzaj Cystophora
Nilsson, 1820
Gatunek kapturnik
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 VU pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Kolor czerwony - zasięg wystepowania; Kolor niebieski - tereny lęgowe
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Kapturnik[3][4] (Cystophora cristata) – ssak z rodziny fokowatych, jedyny przedstawiciel rodzaju Cystophora[5] Nillson, 1820, opisany po raz pierwszy przez Erxlebena pod nazwą Phoca cristata[6].

Charakterystyka ogólna[edytuj | edytuj kod]

Sierść dorosłych kapturników jest pokryta nieregularnymi ciemnymi plamami wielkości dłoni. Część twarzowa czarna aż do oczu. Młode są brązowoszare na wierzchu ciała i białe na spodzie. U samców nad nosem i górną częścią głowy występuje worek skórny, połączony z jamą nosową, zwierzę może go nadymać. Podczas nadymania ściany przegrody nosowej wystają na zewnątrz w postaci krwistoczerwonego pęcherza. U samic worek jest słabiej wykształcony.

Wymiary[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała
193 - 350 cm
Waga ciała
do 400 kg (zdarza się więcej). Samce o blisko 20-25 procent większe i cięższe od samic.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Kapturnik zamieszkuje Morze Północne, Ocean Arktyczny, Cieśninę Davisa, jak również wody wokół Labradoru i Nowej Fundlandii. Główne obszary rozrodcze tego gatunku leżą na północ od wyspy Jan Mayen, na zachodnim wybrzeżu Grenlandii, a także na północ i na południe od Nowej Fundlandii.

Środowisko życia[edytuj | edytuj kod]

Gatunek ten pojawia się w pobliżu lądu tylko wraz z dryfującym lodem (tam też się rodzą młode). Najchętniej trzyma się wód o dużej głębokości.

Tryb życia[edytuj | edytuj kod]

Kapturniki są przystosowane do życia na otwartym morzu. Świetnie nurkują na głębokość ponad 300 m, pozostając pod wodą około 25 minut i pokonując duże odległości.

Rozród[edytuj | edytuj kod]

Młode wielkości 1 m i ciężarze 24 kg, rodzą się od końca marca do połowy kwietnia. Nie mają wełnistej sierści i zaraz po urodzeniu mogą zanurzyć się w wodzie. Zwykle młode mniej więcej przez osiem dni pozostają na lodzie i przez 3 tygodnie odżywiają się wyłącznie mlekiem matki. Po tym okresie muszą się troszczyć o siebie same. Samce toczą zacięte walki o samice.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Liczebność gatunku na początku lat 70. XX wieku, szacowano na 300 tys. Co roku ponad 40 tys. kapturników jest zabijanych dla futer i tłuszczu. W przeciwieństwie do innych fok, nie uciekają na widok myśliwych tylko przygotowują się do obrony. Nadymają worek skórny, wydają głośne ryki i rzucają się na napastnika.

Przypisy

  1. Cystophora cristata w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Cystophora cristata. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. 3,0 3,1 Kazimierz Kowalski (redaktor naukowy), Adam Krzanowski, Henryk Kubiak, G. Rzebik-Kowalska, L. Sych: Mały słownik zoologiczny: Ssaki. Wyd. IV. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991. ISBN 83-214-0637-8.
  4. 4,0 4,1 Zygmunt Kraczkiewicz: SSAKI. Wrocław: Polskie Towarzystwo Zoologiczne - Komisja Nazewnictwa Zwierząt Kręgowych, 1968, s. 81, seria: Polskie nazewnictwo zoologiczne.
  5. 5,0 5,1 Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Cystophora cristata. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 28 lutego 2014]
  6. Cystophora