Karabin Brunszwik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Karabin Brunszwik
Brunswick rifle.png
Dane podstawowe
Państwo  Wielka Brytania
Rodzaj karabin z zamkiem kapiszonowym
Historia
Prototypy 1835-1837
Produkcja seryjna 1837
Dane techniczne
Kaliber 17,8 mm
Wymiary
Długość 1168 mm
Długość lufy 840 mm
Masa
broni 4,14 kg
Inne
Prędkość pocz. pocisku 305 m/s
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Karabin Brunszwik (Brunswick rifle) – karabin z zamkiem kapiszonowym, konstrukcji brytyjskiej, z I połowy XIX w.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1835 roku G. Lovellovi zlecono skonstruowanie nowego karabinu dla armii brytyjskiej. Efektem początkowych prac był karabin wzorowany na broni skonstruowanej dla armii hannowerskiej. Posiadał on lufę gwintowaną o 11 bruzdach i zamek kapiszonowy. Pierwsze próby nie wypadły najlepiej. Broń była celna, ale posiadała zbyt małą prędkość początkową pocisku. W związku z tym Lovell przedstawił nowy karabin. Posiadał on mechanicznie dopasowany, do gwintu lufy, pocisk tzw. "kulę z obręczą". Pozwoliło to znacznie zwiększyć ładunek prochowy, bez obawy wyrwania pocisku z gwintu. Miało to decydujący wpływ na zwiększenie prędkości wylotowej pocisku. Pierwsze egzemplarze nowej broni powstały w końcu 1836 roku. Jej lufa miała tylko dwie głębokie bruzdy, które były położone symetrycznie naprzeciw siebie. Tak ukształtowany gwint, był skręcony na długości lufy o jeden obrót. Do strzelania używano kulistego pocisku posiadającego na obwodzie wybrzuszenie. Podczas ładowania, należało to wybrzuszenie wprowadzić w bruzdy lufy. Skok gwintu nadawał pociskowi silny ruch obrotowy i znakomicie stabilizował jego tor lotu. Zewnętrznie nowa broń była bardzo podobna do karabinu Bakera. Długość jej lufy wynosiła 840 mm[1], a kaliber 16,6 mm (0,654 cala). Karabin ważył około ok. 4,5 kg (10 funtów)[1].

Karabin znalazł uznanie władz wojskowych i został przyjęty do uzbrojenia. Nim jednak wszedł on do produkcji, nakazano zmianę jego kalibru. Miał on zostać zwiększony do 17,8 mm (0,704 cala), aby w razie braku odpowiednich pocisków, można było stosować standardowe pociski karabinowe armii brytyjskiej. W końcu 1837 roku, zamówiono pierwszą partię 1000 sztuk, produkowane były oprócz arsenału w Enfield także przez wiele małych manufaktur:

  • Tomas Potts, 212 szt.
  • Wm. Heptinstall, 55 szt.
  • Barnett & Co., 212 szt.
  • Reynolds & Son, 55 szt.
  • Lacy & Reynolds, 210 szt.
  • Yeoman’s & Son, 55 szt.
  • E. J. Baker, 146 szt.
  • Thomas Leigh, 55 szt.
  • William Parker, 80 szt.
  • W. Mills & Son, 55 szt.
  • R. E. Pritchett, 80 szt.
  • W. T. Bond, 55 szt.
  • Thomas Ashton, 80 szt.

Nietypowy kształt pocisku, przysparzał pewnych problemów. Nie można było wykonać gotowych papierowych ładunków. Dlatego pociski zawinięte fabrycznie we flejtuchy, dostarczano osobno. Proch pakowano w płaskie, papierowe pakieciki o wadze 4,4 g. Żołnierze w oddziałach otrzymywali też przydział normalnych ładunków karabinowych. Miały one być wykorzystywane w walce na małe dystanse, gdzie liczyła się szybkość nabijania broni.

Karabin Brunszwik, produkowany był w kilku wersjach. Była to wersja z nieco inną odmianą zamka oraz wersja dla podoficerów Gwardii Pieszej (Foot Guard). Wyprodukowano też 100 sztuk karabinów dla Marynarki Wojennej. Miały one kaliber 20,1 mm. Długość broni wynosiła 1247 mm. Długość lufy – 826 mm. Broń ważyła ok. 5,5 kg. Karabiny Brunszwik produkowano też w Belgii w Liège, gdzie w manufakturze J.P. Malherbe wyprodukowano wersją dla Rosji znaną jako Sztucer z Liege

Służba[edytuj | edytuj kod]

Karabin Brunszwik pozostawał w uzbrojeniu armii brytyjskiej do początku wojny krymskiej. Rozpowszechniły się wtedy w uzbrojeniu pociski typu Minié i karabin przystosowany do strzelania nimi. W 1854 roku część karabinów brunszwickich skierowano do prób z nowym pociskiem.

Po stłumieniu powstania Sipajów w latach 1857 – 1858, władze indyjskie zakupiły tego typu karabiny dla nowo powstających pułków sikhijskich.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Arthur Hare: The Brunswick Rifle. 2004. [dostęp 2008-10-22].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]