Karabin Chassepot Mle1866
| Chassepot Modéle 1866 | |
 |
|
| Dane podstawowe | |
| Państwo |  Francja |
| Rodzaj | karabin iglicowy |
| Historia | |
| Produkcja seryjna | 1867 – 1875 |
| Dane techniczne | |
| Kaliber | 11 mm |
| Nabój | 11 × 67 mm |
| Wymiary | |
| Długość | 1314 mm 1880 mm ( z bagnetem) |
| Długość lufy | 832 mm |
| Masa | |
| broni | 3,74 kg 4,64 kg (z bagnetem) |
| Inne | |
| Prędkość pocz. pocisku | ok. 410 m/s |
| Zasięg max. | 1200 metrów |
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Chassepot Modéle 1866 – francuski jednostrzałowy karabin iglicowy z drugiej połowy XIX wieku.
Spis treści |
Historia konstrukcji[edytuj]
W pierwszej połowie XIX wieku podstawową bronią strzelecką były karabiny odprzodowe z zamkiem kapiszonowym. Pierwszym wprowadzonym do uzbrojenia wojska karabinem odtylcowym był skonstruowany przez Johanna Nicholasa von Dreyse karabin wprowadzony do uzbrojenia jako Zündnadelgewehr M/41. Zalety nowego karabinu zostały docenione po wojnie austriacko-pruskiej (1866) kiedy w starciach żołnierzy austriackich uzbrojonych w karabiny odprzodowe z żołnierzami pruskimi uzbrojonymi w karabiny Dreysego zginęło lub zostało rannych osiem razy więcej żołnierzy austriackich niż pruskich.
W tym czasie we Francji prowadzono prace nad nowym karabinem odtylcowym. Ostatecznie do uzbrojenia przyjęto w 1866 roku karabin skonstruowany przez Antoine Alphonse Chassepota. Nowy karabin był podobnie jak karabin Dreysego bronią odtylcową, ale miał dwie cenne zalety:
- spłonka była umieszczona centralnie u podstawy naboju (w karabinie Dreysego spłonka znajdowała się pod pociskiem co wymuszało stosowanie bardzo długiej iglicy)
- komora nabojowa była uszczelniona kauczukową wkładką dzięki czemu nie występowała ucieczka gazów prochowych przez zamek (rozwiązanie podobne do stosowanego obecnie w artylerii tzw. pierścienia Bange'a).
Karabin był zasilany amunicją 11 × 67 mm. Były to naboje w łusce jedwabnej elaborowane 5,5 g prochu czarnego o masie pocisku 24,5 g. Nowe karabiny zostały użyte po raz pierwszy podczas bitwy pod Mantaną 3 listopada 1867 roku. W następnych latach karabin Chassepot Mle1866 stał się podstawową bronią francuskiej piechoty. W czasie wojny francusko-pruskiej (1870-1871) karabiny Chassepota okazały się zdecydowanie lepsze od karabinów Dreysego. Były bardziej niezawodne i miały większy zasięg.
Karabin Chassepot'a był produkowany przez MAS (Manufacture d'Armes de St. Etienne), MAC (Manufacture d'Armes de Chatellerault ) i MAT (Manufacture d'Armes de Tulle). Część została wyprodukowana zgodnie z zawartymi umowami w Anglii (Potts i Hunt), Belgia (Lie`ge), w Placentia i Brescia. Do 1870 roku wyprodukowano ok. 1 200 000 sztuk. Produkcja karabinów Chassepot zakończono w lutym 1875 roku, cztery lata po zakończeniu wojny francusko pruskiej.
Wkrótce potem karabiny Chassepota zostały zastąpione przez karabiny Gras Mle1874 zasilane nabojami scalonymi w łusce metalowej.
Wersje karabinu[edytuj]
- Le fusil Mle1866 – karabin strzelający nabojem zespolonym z łuską papierową. Celownik o nastawach 200 – 1200 metrów.
- Le fusil Mle1866 -1874 T – karabin strzelający nabojem zespolonym z łuską metalową 11 x 59R mm. Karabiny Mle1866/74 powstawały przez przebudowę ("T" – "Transformé") karabinów Mle1866 (przerabiano zamek i komorę nabojową aby umożliwić stosowanie nowej amunicji). Zastosowano nowy celownik o nastawach z 200 – 1700 metrów.
- Le fusil Mle1866 -1874 T M80 – karabin strzelający nabojem zespolonym z łuską metalową 11 x 59R mm. Ta wersja posiadała nowy celownik o zwiększonej maksymalnej nastawie do 1800 metrów.
- Fusil d'infanterie Mle 1874 M80 M14 – karabin powstały przez przebudowę Chassepot Mle1866 -1874 T M80, poprzez wymianę lufy dostosowany do strzelania nabojem scalonym 8 x 51R mm Lebel.
Wersje skrócone karabinu[edytuj]
- Fusil de cavalerie – karabinek kawaleryjski strzelający nabojem zespolonym z łuską papierową.
- Carabine de gendarmerie – karabinek dla żandarmerii, dwie pododmiany dla żandarmerii pieszej (Carabine de gendarmerie à pied) i żandarmerii konnej (Carabine de gendarmerie à cheval).
- Mousqueton d'artillerire – karabinek dla artylerii strzelający nabojem zespolonym z łuską papierową.
Wszystkie trzy wersje były też modyfikowane do strzelania nabojem zespolonym z łuską metalową 11 x 59R mm.
- Aptierte Chassepot-Karabiner M 1871 – karabinek kawaleryjski strzelający nabojem zespolonym z łuską metalową: 11,5 x 50R mm wersja dla kawalerii bawarskiej i 11,15 x 60R mm wersja dla kawalerii pruskiej i saksońskiej.
Karabinki zdobyte w czasie wojny wojny francusko-pruskiej (1870-1871) przez Prusy.
Galeria[edytuj]
-
Od lewej: .22 Long Rifle;
11mm nabój do karabinu Chassepot Mle 1866;
11mm×59.R nabój scalony Fusil Gras mle 1874 -
Od lewej: nabój Dreyse, pośrodku Chassepot
-
Paczki z nabojami Chassepot
-
lufa i bagnet
-
ilustracja z 1867 roku
-
Uszczelnienie zamka po wystrzale
-
Budowa i wymiary naboju
Bibliografia[edytuj]
- Ilustrowana Encyklopedia, Broń strzelecka XIX wieku, ESPADON 1995, ISBN 83-85489-14-2.
