Karabin Dreyse M1849
| Gewehr M/41 | |
 |
|
| Karabin iglicowy Dreyse | |
| Dane podstawowe | |
| Państwo |  Królestwo Prus |
| Rodzaj | karabin jednostrzałowy |
| Historia | |
| Prototypy | 1838 – 1840 |
| Produkcja seryjna | 1840 – ?? |
| Dane techniczne | |
| Kaliber | 15,43 mm |
| Wymiary | |
| Długość | 1422 mm |
| Długość lufy | 964 mm |
| Masa | |
| broni | 4,08 kg |
| Inne | |
| Prędkość pocz. pocisku | 290 m/s |
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Dreyse M1841 karabin iglicowy Dreysego – jednostrzałowy odtylcowy karabin iglicowy.
Spis treści |
[edytuj] Historia
W 1838 roku Johann Nikolaus von Dreyse wykonał kolejny prototyp karabinu odtylcowego. W odróżnieniu od jego wcześniejszych konstrukcji tego rodzaju broni konstrukcja ta wzbudziła zainteresowanie armii pruskiej uzbrojonej w tym czasie w odprzodowe karabiny z zamkiem skałkowym. Karabin Dreysego został przyjęty do uzbrojenia 04.12.1840 rozkazem cesarza Fryderyka Wilhelma IV roku jako "Zündnadelgewehr M/41". Jednak przez pierwsze lata konstrukcja była utajniona i nosiła mylącą nazwę "leichtes Perkussionsgewehr M/41" czyli "lekki karabin kapiszonowy". Oficjalnie nazwa "Zündnadelgewehr M/41" pojawiła się dopiero w 1855 roku po odtajnieniu konstrukcji. Pomimo rozpoczęcia produkcji karabiny Dreysego zaczęły trafiać do jednostek dopiero w 1848 roku, kiedy zmagazynowano dostateczną ilość karabinów, aby przezbroić jednocześnie wszystkie jednostki armii pruskiej. Poza karabinem piechoty produkowano także inne wersje konstrukcyjnie oparte na M/41. Modele karabinu iglicowego Dreyse:
- Zündnadelgewehr M/41
- Zündnadelbüchse M/49
- Zündnadelbüchse M/54(Pikenbüchse)
- Zündnadelfüsiliergewehr M/60
- Zündnadelgewehr M/62
- Zündnadelbüchse M/65
- Zündnadelkarabiner M/57
- Zündnadelwallbüchse M/65
- Zündnadelpioniergewehr M/69
- Zündnadelgewehr mit Aptierungen nach Beck (modyfikacja karabinów przez Becka)
Do iglicówek Dreyse stosowano następujące rodzaje amunicji scalonej:
- M 1841
- M 1847
- M 1855
- M 1857 (do Zündnadelkarabiner M/57)
- M 1865 (do Zündnadelwallbüchse M/65)
- M 1872 (A/n Beck)
Po raz pierwszy karabiny Dreysego zostały użyte podczas oblężenia Drezna w 1849 roku, będącego jednym z ostatnich starć Wiosny Ludów. W trakcie zamieszek utracono pewną ilość karabinów, z których nie odzyskano jedynie 3 (lub nawet 20) sztuk, które padły łupem obcego wywiadu, prawdopodobnie Anglii. Prawdopodobnie w zakładach Holland w Londynie ok. 1850 roku wyprodukowano nieznaną ilość kopii karabinu M/41, które poddane zostały próbom wojskowym.
Później użyto ich podczas wojny prusko-duńskiej (1864) i austriacko-pruskiej (1866). Wprowadzenie karabinu Dreysego spowodowało duże zmiany w taktyce piechoty. Karabiny odtylcowe mogły być ładowane w pozycji leżącej, dzięki czemu straty pruskie były znacznie niższe od austriackich. Zwiększenie szybkostrzelności praktycznej karabinów spowodowało także zmniejszenie znaczenia kawalerii. Konflikty te ujawniły poza zaletami także wady karabinu Dreysego. Naboje do karabinu Dreysego miały spalającą się łuskę papierową. Ponieważ zamek nie zapewniał całkowitej szczelności, część gazów prochowych wydostawała się nieszczelnościami zamka, co z jednej strony zmniejszało donośność, z drugiej groziło poparzeniem twarzy strzelca. Ponieważ spłonka była umieszczona tuż za pociskiem, iglica musiała być bardzo długa, a podczas wystrzału działały na nią gazy prochowe o wysokiej temperaturze, co powodowało częste pękanie tej części. Dreyse zastosował w swojej broni pocisk ołowiany w sabocie papierowym. W teorii sabot miał odpadać od pocisku po opuszczeniu przez niego lufy, w praktyce nie zawsze następowało rozdzielenie sabotu i pocisku, a w rezultacie celność karabinu Dreysego nie była zbyt wysoka.
W 1870 roku wybuchła wojna francusko-pruska. Armia pruska uzbrojona w karabiny Dreysego starła się podczas niej z armią francuską uzbrojoną w karabiny Chassepot Mle 1866. Były one podobnie jak karabiny Dreysego bronią odtylcową na amunicję w łusce spalającej się, ale miały zamek wyposażony w uszczelniacz kauczukowy zapewniający całkowitą szczelność zamka i dzięki temu miały większą donośność i celność.
Pomimo posiadania gorszej broni armia pruska wygrała wojnę, ale natychmiast po jej zakończeniu podjęto decyzję o wprowadzeniu do uzbrojenia nowego karabinu pozbawionego wad karabinu Dreysego. Od 1871 roku był on zastępowany przez nowy Infanterie-Gewehr Mod. 71 skonstruowany przez braci Paula i Wilhelma Mauserów. Jednak przed wprowadzeniem Infanterie-Gewehr Mod. 71 karabiny Dreyse przeszły ostatnią modernizację, pracownik zakładów w Sömmerda Johann Beck zaproponował modyfikację istniejących karabinów poprzez dodanie uszczelnień zamka i zmianie celowników dostosowanych do balistyki nowego naboju M 1872 (A/n).
[edytuj] Opis
Dreyse M/41 był bronią jednostrzałową iglicową, z zamkiem ślizgowo-obrotowym. Był to zamek sześciotaktowy. W celu przeładowania broni należało odciągnąć prowadnicę iglicy, obrócić zamek (odryglowanie), odciągnąć go do tyłu, przesunąć do przodu , obrócić w drugą stroną i pchnąć prowadnicę iglicy do przodu. Mechanizm spustowy z sprężyną uderzeniową działającą bezpośrednio na masywną iglicę. Jedynym ryglem była rączka zamka.
Lufa gwintowana, z czterema bruzdami prawoskrętnymi.
Dreyse M/41 był wyposażony w łoże i kolbę z drewna orzechowego.
Mechaniczne przyrządy celownicze składające się z muszki i celownika (nastawy celownika do 700 kroków (schritt)).
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Preußisches Zündnadelgewehr M/41 (Kuratorium zur Förderung historischer Waffensammlungen)
- http://www.beyars.com/kunstlexikon/lexikon_9823.html
- Bild eines Zündnadelgewehrs im DHM
- Eine Seite, die auch das moderne Schießen mit Zündnadelwaffen beschreibt
[edytuj] Bibliografia
- Ilustrowana Encyklopedia. Broń strzelecka XIX wieku, ESPADON 1995, ISBN 83-85489-14-2.
- Rolf Wirtgen (Hg.), Das Zündnadelgewehr – Eine militärtechnische Revolution im 19.Jhd. Mittler, Herford 1991. ISBN 3813203786.
