Karabinek wz. 96 Beryl

Karabinek szturmowy wz. 96 Beryl
Dane podstawowe
Państwo	Polska
Producent	Fabryka Broni "Łucznik" – Radom Sp. z o.o.
Rodzaj	karabin automatyczny
Historia
Prototypy	1995 – 1996
Produkcja seryjna	1997 – do chwili obecnej
Dane techniczne
Kaliber	5,56 mm
Nabój	5,56 × 45 mm
Magazynek	30/20 naboi
Wymiary
Długość	943 mm (z kolbą rozłożoną) 742 mm (z kolbą złożoną)
Długość lufy	457 mm
Długość linii celowniczej	372 mm
Masa
broni	3,52/3,89 kg (z magazynkiem pustym/załadowanym)
Inne
Prędkość pocz. pocisku	920-940 m/s
Energia pocz. pocisku	1570-1690 J
Szybkostrzelność teoretyczna	700 strz/min
Zasięg max.	600 m
Multimedia w Wikimedia Commons

Żołnierz ze zmodyfikowanym karabinem wz. 96 (dodany celownik holograficzny, laserowy, chwyt przedni i poduszka podpoliczkowa)

Zmodernizowany mini beryl

Karabinek wz. 2004

5,56 mm karabinek szturmowy wz. 96 – polski karabinek automatyczny, produkowany przez Fabrykę Broni „Łucznik” – Radom Sp. z o.o. Ma zastąpić w uzbrojeniu Wojska Polskiego karabiny kalibru 5,45 x 39 mm i 7,62 x 39 mm.

Opis konstrukcji

Karabinek wz. 96 Beryl jest indywidualną bronią samoczynno-samopowtarzalną. Zasada działania oparta o wykorzystanie energii gazów prochowych odprowadzanych przez boczny otwór lufy. Ryglowanie przez obrót zamka w prawo (dwa rygle). Mechanizm spustowy z ogranicznikiem długości serii umożliwia strzelanie ogniem pojedynczym, seriami trzystrzałowymi i ogniem ciągłym. Przełącznik rodzaju ognia po lewej stronie broni. Oddzielna dźwignia bezpiecznika po prawej stronie komory zamkowej. Zasilanie z dwurzędowych magazynków łukowych o pojemności 30 naboi (możliwość użycia magazynków 20-nabojowych). Otwarte przyrządy celownicze składają się z muszki i celownika krzywkowego (ze szczerbiną) o nastawach od 100 do 1000 metrów, nastawa bojowa "S" odpowiada nastawie 440 m. Przyrządy celownicze wyposażone w trytowe źródła światła (do strzelań nocnych). Kolba metalowa składana na prawą stronę komory zamkowej (możliwość strzelania z kolbą złożoną).

Historia konstrukcji

Po decyzji o standaryzacji kalibrów z armiami NATO podjęto prace nad nowym karabinem i karabinkiem. Oparto się na konstrukcji karabinu wz. 88 i karabinka wz. 89. Podstawową różnicą była zmiana kalibru z 5,45 na 5,56 mm. Zmieniono także konstrukcję kolby składanej. Badania serii prototypowej odbyły się na przełomie 1995 i 1996. W 1997 nowy karabin i karabinek zostały przyjęte do uzbrojenia jako "5,56 mm karabinek szturmowy kbs wz. 96" i "5,56 mm karabinek krótki wz. 96" (zgodnie z polską nomenklaturą wojskową broń strzelająca nabojem pośrednim jest zawsze określana jako karabinek). Do broni opracowano podstawę umożliwiającą montaż celowników:

• PCS-6 – noktowizyjny nocny (Wojsko Polskie używało niewielką liczbę tego modelu)
• CK-3 – kolimatorowy
• LKA-4 – optyczny
• CWL-1 – optyczny połączony ze wskaźnikiem laserowym (Wojsko Polskie używało niewielką liczbę tego modelu)

Największą wadą nowo opracowanych karabinów okazało się przystosowanie tylko do standardu amunicyjnego (amunicja 5,56 x 45 mm NATO). Zarówno magazynki, jak i podstawa celownika optycznego, nie są zgodne z natowskimi standardami.

W chwili obecnej karabinki Beryl mają nową szynę, umożliwiające montaż celowników NATO. Ministerstwo Obrony Narodowej masowo zakupiło celowniki znane jako "Eotech", oraz podpisano kontrakt na dostawę celowników PCS-5 .

Tak więc jeśli chodzi o celowniki na karabinku Beryl – najczęściej (wbrew informacjom jakie można wyczytać z ofert handlowych Łucznika) zobaczymy importowany Eotech.

Według nieoficjalnych informacji z Ministerstwa Obrony Narodowej, w roku 2002 za każdy egzemplarz karabinu szturmowego wz. 96 Beryl płacono około 600 USD. Według wielu opinii, była to cena zawyżona o około 30%, w tym samym czasie jeden egzemplarz karabinu HK G36 z mechanicznymi przyrządami celowniczymi kosztował około 800 USD.

W 2004 roku zaprezentowano nowy karabin wz. 2004, będący modernizacją karabinu wz. 96.

W 2008 roku MON zakupił w FB Radom 3216 kbs wz. 96, w tym 35 karabinów szkolnych i 40 przekrojów, płacąc 4200 zł za jeden karabin. W tym też roku zakupione zostały 552 kbk wz. 96 Mini-Beryl (3900 zł za sztukę).

W 2009 roku do produkcji skierowana została zmodernizowana odmiana karabinka Beryl wyposażona w kolbę o regulowanej długości, półprzezroczyste zielone magazynki z tworzywa sztucznego, ergonomiczny chwyt pistoletowy, chwyt przedni, pas trójpunktowy, powiększone dźwignie manipulatorów oraz zestaw uniwersalnych szyn montażowych. W 2009 roku do Sił Zbrojnych RP ma trafić 6402 sztuki kbs wz. 96 oraz 607 sztuk kbk wz. 96 Mini-Beryl. W 2011 r. na stanie Sił Zbrojnych znajdowało się ponad 45.000 karabinów Beryl, co stanowiło ok. połowy ogólnego stanu karabinów/karabinków automatycznych.

Oprócz Polski, 80 karabinów wz. 96 oraz 10 karabinków Mini Beryl używała od 2000 r. armia Litwy (przekazane w darze przez Polskę, w tym 10 karabinów z granatnikiem podwieszanym 40 mm Pallad i 10 z celownikiem optycznym PCO). Do 2002/2003 roku stanowiły one podstawowe uzbrojenie jednostki specjalnej SOJ Aitvaras, operującej w Afganistanie.

Wersje

• karabinek szturmowy wz. 96 Beryl – wersja standardowa
• 5,56 mm karabinek-granatnik wz. 1974 – zestaw składający się z karabinu wz. 96 i granatnika podwieszanego wz. 74 Pallad
• karabinek wz. 96 Mini-Beryl – wersja z lufą skróconą do 235 mm. Zakres zmian w stosunku do karabinu jest identyczny jak w przypadku karabinka wz. 88 (nowe urządzenie wylotowe i podstawa celownika). Dla karabinka wz. 96 opracowano krótszy, 20-nabojowy magazynek. W 2005 na zamówienie Żandarmerii Wojskowej powstała nieco zmodyfikowana odmiana Mini Beryla, w której zmienił się m.in. zespół suwadła z tłokiem, uniwersalna szyna montażowa MIL-STD-1913, przekrój rury gazowej, urządzenie wylotowe, dodano chwyt przedni z zespołem szyn montażowych i osłony cieplne.
• karabinek wz. 2004 – wersja powstała w efekcie doświadczeń irackich. Łoże karabinu wyposażono w przedni chwyt pistoletowy (ułatwiający długotrwałe noszenie broni w rękach w czasie pieszego patrolowania). Po bokach łoża pojawiły się krótkie szyny Picatinny (zgodne ze standardem NATO), na których można montować oświetlenie taktyczne i wskaźniki laserowe. Nową konstrukcję ma także podstawa umieszczona nad pokrywą komory zamkowej. Jest ona także zgodna ze standardem NATO. Egzemplarze karabinu wz. 2004 prezentowane jako uzbrojenie IV zmiany polskiego kontyngentu w Iraku miały zamocowane na tej szynie celowniki holograficzne EOTech 552. Karabin posiada nową kolbę składaną o regulowanej długości. Skonstruowano także nowe magazynki z przeźroczystego tworzywa sztucznego.
• Beryl-Sport (wcześniej nazywany Beryl IPSC) - zaprezentowana w 2003 strzelająca wyłącznie ogniem pojedynczym, wersja samopowtarzalna, przeznaczona na rynek cywilny (na potrzeby strzelectwa praktycznego).
• Beryl Commando (prototyp miał na komorze zamkowej wybitą nazwę Comando)- opracowana w 2006 roku wersja z lufą długości 375 mm (z urządzeniem wylotowym 406 mm). Nie została przyjęta do uzbrojenia WP ale nadal trwają prace nad jej rozwojem. Pierwsza wersja tej broni poza zmianami związanymi ze skróceniem lufy nie różniła się od kbs wz. 96. Później zaprezentowano prototyp z mechanizmem spustowym pozbawionym ogranicznika długości serii z obustronnym skrzydełkiem przełącznika rodzaju ognia/bezpiecznika. W 2007 roku zaprezentowano kolejną wersję Beryla Commando. Posiada ona mechanizm spustowy z ogranicznikiem długości serii, łoże z trzema szynami zgodnymi z MIL-STD-1913 (do dolnej zamontowano chwyt przedni), długa szyną MIL-STD-1913 nad pokrywą komory zamkowej i stałą kolba teleskopową o regulowanej długości.

Dane taktyczno-techniczne

Wzór	wz. 96 Beryl	wz. 96 Mini-Beryl	wz. 2004 Beryl	Beryl Commando
Nabój	5,56 × 45 mm NATO	5,56 × 45 mm NATO	5,56 × 45 mm NATO	5,56 × 45 mm NATO
Długość broni z kolbą rozłożoną/złożoną (mm)	943/742	730/525	??/??	895/690
Długość lufy (mm)	401(?)	204(?)	426(?)	375
Długość lufy włącznie z urządzeniem wylotowym (mm)	457	235	457 (?)	406
Długość linii celowniczej (mm)	372	225	372 (?)	?
Masa z magazynkiem nie załadowanym/załadowanym	3,52/3,89	3,18/3,55	??/??	3,35/3,75
Szybkostrzelność teoretyczna (strz/min)	700	700	700	700
Prędkość początkowa pocisku (m/s)	920-940	770	920-940	?
Energia początkowa pocisku (J)	1570-1690	1186	1570-1690	?

Bibliografia

• Zdzisław Sakowski. 5,56 mm karabinki wz. 96 – broń przyszłościowa wojsk. „Wojskowy Przegląd Techniczny i Logistyczny”. 1997. nr 5. S. str. 14-15. ISSN 1230-7386. 
• Tomasz Nowakowski. Karabinki Beryl z ZM "Łucznik" S.A.. „Nowa Technika Wojskowa”. 1998. Nr. 2. S. s. 10-13. ISSN 1230-1655. 
• Ireneusz Chloupek. Gra pozorów. "Beryl" (1). „Komandos”. 1999. nr 2(78). S. str. 65-68. ISSN 0867-8669. 
• Ireneusz Chloupek. Półśrodek. "Beryl" (2). „Komandos”. 1999. nr 3(79). S. str. 65-68. ISSN 0867-8669. 
• Ireneusz Chloupek. Półśrodek. "Beryl" (3). „Komandos”. 1999. nr 4(80). S. str. 65-67. ISSN 0867-8669. 
• Andrzej Jęczmyk. Droga do Beryla. Widziane z Łucznika. „Raport-wto”. 1999. nr 9. S. str. 60-66. ISSN 1479-270X. 
• Remigiusz (REMOV) Wilk. Beryl – jak daleko od ideału. „Raport-wto”. 2004. nr 9. S. str. 102-106. ISSN 1479-270X. 
• Mirosław Ochyra. 5,56 mm BERYL – przyszłość polskiej armii. „Broń i amunicja”. 2005. nr 1. S. str. 22-23. ISSN 1644-339X. 
• Remigiusz Wilk. Beryl Comando. „Broń i amunicja”. 2006. nr 2. S. str. 20-21. ISSN 1644-339X. 

Linki zewnętrzne

• Opis karabinku wz. 96 Mini-Beryl w serwisie producenta
• Opis karabinku wz. 96 Beryl w serwisie producenta