Karantanie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Karantanie (Karyntianie, Chorutanie, Chorątanie[1] łac. Carantani/Quarantani) − plemię słowiańskie zamieszkujące od VI/VII wieku Karyntię. Zwani również Słowianami alpejskimi. Stworzyli własne państwo, Karantanię. Od VIII wieku w źródłach występuje nazwa Carantani na określenie mieszkańców Karyntii.

Według Nestora z Kijowa Chorutanie byli protoplastami Lachów. Nestor opisuje w swojej Powieści minionych lat z 1113 roku w części drugiej "O narodach słowiańskich", jak to we wczesnym średniowieczu Biali Chorwaci, Serbowie i Chorutanie (zapewne chodzi tu o część tych plemion, a nie całość) w wyniku najazdu Włochów[2] przenieśli się ze swoich naddunajskich terenów i osiedli nad Wisłą przezwawszy się Lachami, a ci następnie przezwali się Polanami, Lucicami, Mazowszanami, Pomorzanami[3].

Kronika Fredegara podaje, że za czasów panowania Dagoberta (628-658) Chorątanie oraz część pewnie i innych plemion słowiańskich tworzyli kraińskie księstwo (w źródłach niemieckich marchia windyjska[4]) pod władztwem Waluka (u Fredegara Wallucum ducem Winedorum - Jooseppi Julius Mikkola uważał, że to nie imię a zniekształcony słowiański tytuł Władyka; łacińskie Valduco od prasłowiańskiego *voldyka*voldo/*voldy od germańskiego *waldan, z analogią w litewskim veldeti "dziedziczyć"[5]) będącego w przymierzu lub przynależącego do Związku Samona[6].

Historię Karantan opisuje także kronika Conversio Bagoariorum et Carantanorum "O nawróceniu Bawarów i Karyntyjczyków"[7]

Za współczesnych potomków Chorątan można uważać Słoweńców.

Zobacz też: Słowianie

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Polska wersja rekonstruowana przez Łowmiańskiego na podstawie ruskiego:Хорутане/Chorutanie oraz łacińskiej Carantani i południowo-słowiańskiej Karantanci: Henryk Łowmiański, Studia nad dziejami Słowiańszczyzny, Polski i Rusi w wiekach średnich, Poznań 1986, s. 75, ISSN 0554-8217
  2. Włochami nazywano Franków którzy naciskali na nizinę naddunajską, być może mowa tu o inwazji Franków na Chorwację Posawską za czasów Ljudevita w latach 819-822
  3. Fragment dzieła Powieść minionych lat Nestora : "Po mnogich zaś latach siedli byli Słowianie nad Dunajem, gdzie teraz ziemia węgierska i bułgarska. I od tych Słowian rozeszli się po ziemi i przezwali się imionami swoimi, gdzie siedli na którym miejscu. Tak więc przyszedłszy, siedli nad rzeką imieniem Morawa i przezwali się Morawianami, a drudzy Czechami nazwali się. A oto jeszcze ciż Słowianie: Biali Chorwaci i Serbowie, i Chorutanie. Gdy bowiem Włosi naszli na Słowian naddunajskich i osiadłszy pośród nich ciemiężyli ich, to Słowianie ci przyszedłszy siedli nad Wisłą i przezwali się Lachami, a od tych Lachów przezwali się jedni Polanami, drudzy Lachowie, Lucicami, inni — Mazowszanami, inni — Pomorzanami."
  4. Fredegar określał Słowian mianem Winidi/Vinidi (w dopełniaczu Winidorum/Winedorum, tak jak Pseudoawarów czyli Warchunitów (od plemion War i Chuni) określał tylko mianem Chuni.
  5. Oleg Trubaczow (Олег Николаевич Трубачёв), История славянских терминов родства и некоторых древнейших терминов общественного строя (tł. Historia słowiańskich terminów dotyczących pokrewieństwa i niektórych najstarszych terminów dotyczących systemu społecznego), Moskwa 2007, s.72, ISBN 978-5-484-00395-2, (ros.) (format doc skompresowany w RAR).
  6. Kazimierz Wachowski, Słowiańszczyzna zachodnia, Poznań 2000, s. 40, ISBN 83-7063-271-8
  7. Kazimierz Wachowski: Słowiańszczyzna zachodnia. Poznań: 2000, s. 40. ISBN 83-7063-271-8.