Karbid

Karbid
Nazewnictwo
Nomenklatura systematyczna (IUPAC) acetylenek wapnia
Inne nazwy i oznaczenia karbid węglik wapnia
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny	CaC2
Masa molowa	64,10 g/mol
Wygląd	białe (czyste) lub szare (zanieczyszczone) ciało stałe
Identyfikacja
Numer CAS	75-20-7
PubChem	6352
Właściwości Gęstość i stan skupienia 2,22 g/cm³ (dla karbidu technicznego); ciało stałe Rozpuszczalność w wodzie reaguje z wodą Temperatura topnienia 2300 °C Temperatura wrzenia 3280 °C (rozkład)
Niebezpieczeństwa Zagrożenia (UE) wg Dyrektywy 67/548/EWG, zał. I Skrajnie łatwopalny (F+) Zwroty R R15 Zwroty S S2, S8, S43
Podobne związki
Inne aniony	węglan wapnia
Podobne związki	węglik magnezu
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Karbid (nazwa systematyczna - acetylenek wapnia, bywa też nazywany węglikiem wapnia) CaC₂ - związek nieorganiczny należący do grupy węglików jonowych.

Właściwości

• bezbarwna substancja krystaliczna
• temperatura topnienia 2300 °C
• produkt techniczny jest czarny, szarawy lub brunatny ze słabym połyskiem
• na powietrzu pokrywa się wodorotlenkiem wapnia i węglanem wapnia, pod wpływem pary wodnej i dwutlenku węgla
• charakterystyczny zapach karbidu spowodowany jest zanieczyszczeniem fosforkiem wapnia, hydrolizującym do fosforiaku

Otrzymywanie

Technicznie jest produkowany w piecach obrotowych w temperaturach 2200–2300 °C z koksu i wapna palonego:

3C + CaO → CaC₂ + CO

Produkt techniczny ma barwę szarą i jest zanieczyszczony węglem, tlenkiem wapnia oraz fosforkiem wapnia (Ca₃P₂, produkt redukcji fosforanu wapnia).

Reaktywność

• W warunkach normalnych reaguje egzotermicznie z wodą wydzielając acetylen:

CaC₂ + 2H₂O → Ca(OH)₂ + C₂H₂

• W temperaturze około 1100 °C reaguje z azotem cząsteczkowym dając cyjanamid wapnia CaCN₂:

CaC₂ + N₂ → CaCN₂ + C

Zastosowanie

• środek redukujący w hutnictwie metali ciężkich
• produkcja acetylenu dla potrzeb spawalnictwa
• dawniej jako źródło światła w przenośnych lampach karbidówkach oraz w latarniach morskich (bezpośrednie spalanie acetylenu), dziś używany w niektórych latarkach czołowych, mających zastosowanie w speleologii
• petarda domowej roboty (puszka karbidowa)
• podgrzewacz jedzenia w wojskowych oraz turystycznych indywidualnych zestawach racji żywnościowej (np. amerykańskie zestawy MRE)
• środek odstraszający przeciw kretom i nornicom w ogrodach