Kariatyda

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kariatydy
Wikimedia Commons
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło kariatyda w Wikisłowniku

Kariatyda – podpora architektoniczna w formie postaci kobiecej, dźwigającej na głowie (podtrzymującej) element architektoniczny budowli: belkowanie, gzyms, balkon lub nadwieszoną kondygnację budynku, spełniająca funkcję kolumny.

Charakterystyczna jest zwłaszcza dla porządku jońskiego. Nazwa pochodzi od greckiego karyatides czyli "dziewczyny ze wsi Karyai", czyli kobiety sprzedane w niewolę po zburzeniu sprzyjającej Persom wsi Karyai. Były one zmuszane do ciężkiej pracy. Najbardziej znanym przykładem kariatyd są rzeźby z Erechtejonu, przybytku kultu dwóch bogów: Ateny i Posejdona. Wznosił się on na północnym krańcu ateńskiego Akropolu.

Odmianą kariatydy jest kanefora – podpora w kształcie kobiety niosącej na głowie kosz z kwiatami lub owocami. Męskim odpowiednikiem jest atlant (inaczej atlas).

W architekturze nowożytnej, opierającej się na wzorcach antycznych zostały zastosowane w sali Kariatyd w Luwrze.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]