Karim Chan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Karim Chan Zand

Karim Chan Zand, (per.: کریم خان زند), (ur. ok. 1705 - 1779) był perskim władcą z dynastii Zandów, panującym w latach 1750 - 1779.

W czasie panowania Nadira Szaha był dowódcą wojskowym. Po śmierci Nadira w 1747 roku, Persja stanęła na krawędzi wojny domowej.

Karim Chan podporządkował sobie cały kraj z wyjątkiem Chorasanu, gdzie nadal panował Szahruch Szah, wnuk Nadira Szaha. Przywrócił tym samym spokój w kraju. W wyniku walk z Osmanami zdobył prowincję Basra.

Karim Chan wraz z Abu'l Fath Chanem i Alim Mardan Chanem uzgodnili podział kraju między siebie, sprawując faktyczną władzę w Iranie – formalnie władcą był nieletni Ismail III. Współpraca ta zakończyła się jednak w 1779, w chwili śmierci Karima Chana i po morderstwie Abu'l Fath Chana, którego zabił Ali Mardan Chan. W wyniku wewnętrznych waśni monarchowie w roku śmierci Karim Chana zmieniali się czterokrotnie.

W czasie swych rządów przywrócił stosunki dyplomatyczne z Wielką Brytanią i pozwolił Kompanii Wschodnioindyjskiej na założenie placówki handlowej w południowym Iranie. Swoją stolicą uczynił miasto Sziraz, gdzie polecił rozpoczęcie kilku projektów budowlanych. Kiedy zmarł, wojna domowa wybuchła ponownie, a żaden z jego następców nie był w stanie rządzić tak efektywnie jak on.

Karim Chan nigdy nie używał tytułu szach, woląc tytuł وکیل الرعایا Wakil ar-Ra'ājā (regent chłopów). Do dziś ma reputację jednego z najbardziej sprawiedliwych władców w historii Iranu. Dotyczące go anegdoty i legendy przedstawiają go jako władcę litościwego i pełnego trosk o dobro swoich poddanych.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Poprzednik
Szahruch Szah
Szach Persji
1750-1779
Następca
Abu'l Fath Chan Zand