Karl Hess

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Karl Hess
Karl Hess
Region Zachód
Data i miejsce urodzenia 25 maja 1923
Waszyngton
Data śmierci 22 kwietnia 1994
Narodowość Amerykanin
Tradycja filozoficzna Libertarianizm
Zainteresowania Filozofia polityki
Znaczące idee Anarchokapitalizm

Karl Hess (ur. 25 maja 1923, zm. 22 kwietnia 1994) – jeden z współtwórców anarchokapitalizmu, ateista, filozof polityki, krytyk systemu podatkowego, dziennikarz, redaktor, autor kilkunastu książek w tym Mostly on the Edge, Dear America, Community Technology i Capitalism for Kids oraz dziesiątek przemówień dla wszystkich najważniejszych Republikanów połowy XX wiekuRicharda Nixona, Dwighta Eisenhowera, Geralda Forda i Barry'ego Goldwatera, który określał go mianem współczesnego Szekspira.

Młodość[edytuj | edytuj kod]

Hess urodził się w Waszyngtonie, ale w dzieciństwie przeniósł wraz z rodzicami na Filipiny. Po tym, jak matka wystąpiła o rozwód (po zdradzie, jakiej dopuścił się jej mąż) mały Karl wrócił wraz z nią do Waszyngtonu. Odmówiła przyjęcia alimentów oraz jakiegokolwiek wsparcia od byłego męża i utrzymywała rodzinę na skromnym poziomie z pensji telefonistki.

Karl podobnie jak matka, był zdania, że system publicznej edukacji to strata czasu i nie przykładał się do nauki. W wieku 15 lat zakończył edukację i został zatrudniony jako pomoc dziennikarska w Mutual Broadcasting System. Do pracy przyjął go Walter Comp, komentator polityczny Mutual pracujący w tym samym budynku, co matka Hessa. W wieku 18 lat Karl Hess został asystentem redaktora w Washington Daily News. Później pracował także jako redaktor w The Fisherman i w Newsweeku, skąd został wyrzucony po tym, jak odmówił napisania nekrologu prezydenta Franklina D. Roosevelta. Później pracował w Champion Papers and Fibre Company, gdzie za namową swoich szefów, widzących w tym interes firmy, zaangażował się w kampanię republikanów. W tym czasie poznał senatora Arizony Barry'ego Goldwatera, którego prezydencką kampanię później współtworzył.

W 1942 chciał zaciągnąć się do armii, ale nie został przyjęty ze względu na przebytą jeszcze na Filipinach malarię.

W książce Dear America Hess napisał, że ateistą został po doświadczeniach pracy w prosektorium w wieku 15 lat. Patrząc na zwłoki zrozumiał, że człowiek to tylko ciało i krew i nic poza tym. Wcześniej zagorzały katolik, od 15. roku życia nie chodził do kościoła.

Działalność polityczna[edytuj | edytuj kod]

Jako autorowi przemówień senatora Goldwatera przypisuje mu się autorstwo powiedzenia „Ekstremizm w obronie wolności nie jest zbrodnią; umiar w dążeniu do sprawiedliwości nie jest cnotą”. Sam Hess przyznał, że zdanie to znalazł w liście historyka prezydenta Lincolna Harry'ego Jaffa, a była to parafraza cytatu z Cycerona. Goldwater użył go w swoim wystąpieniu po otrzymaniu nominacji Partii Republikańskiej na urząd prezydenta i zgodnie z tym, co pisał Playboy, wypowiedź ta sprawiła, że senator Goldwater stracił wiele głosów.

Po przegranych przez Goldwatera wyborach w 1964 roku (przegrał z Lyndonem Johnsonem), Hess pożegnał się z Partią Republikańską i rozpoczął pracę jako spawacz. Zaczął również pisywać do gazet teksty, w których krytykował wielki biznes, hipokryzję i kompleksy Ameryki.

W 1964 wraz z Murrayem N. Rothbardem przystąpił do lewicowej organizacji Students for a Democratic Society, w ramach której rozpoczął aktywną działalność przeciwko wojnie wietnamskiej, segregacji rasowej (był jednym z nielicznych białych przyjętych do Czarnych Panter – radykalnego ugrupowania murzyńskiego walczącego o równouprawnienie Czarnych) i przymusowemu opodatkowaniu.

Demokratyczny prezydent Johnson niezadowolony z krytyki i faktu, że Hess wcześniej udzielał się w Partii Republikańskiej, polecił IRS (Internal Revenue Service – amerykański urząd skarbowy) skontrolowanie tego zdeklarowanego przeciwnika podatków. Podczas audytu kontroler skarbowy udowadniał, że nieważne, czy w deklaracjach wszystko jest w porządku, ważne, czy jest niezgodne z prawem. Hess w odpowiedzi wysłał do IRS kopię Deklaracji Niepodległości wraz z listem, w którym oświadczył, że nie zamierza więcej płacić podatków.

Urząd skarbowy skonfiskował mu majątek i zajął na poczet zaległych podatków przyszłe zarobki. Gdy Hess w liście zapytał, z czego w takim razie ma żyć, IRS odpowiedział, że jest to już jego problem. Wtedy Hess nauczył się spawać i zatrudnił się w jednej z waszyngtońskich firm w zamian za żywność i miejsce do spania. Obok pracy "zarobkowej" wykonywał też artystyczne rzeźby, z których część trafiła w ręce wytrawnych kolekcjonerów.

W 1968 roku Richard Nixon został wybrany prezydentem USA a senator Barry Goldwater powrócił do kongresu. Ze względu na starą znajomość Hess zgodził się napisać kilka przemówień dla Goldwatera, w których przekonywał do zniesienia obowiązkowego poboru do wojska. Goldwater po lekturze tekstów miał powiedzieć: „Zobaczymy, co powie na to Dick Nixon”. Hess gardził Nixonem i nie chciał sytuacji, w której będzie zależny od jego opinii. Postanowił więc definitywnie zakończyć współpracę z Goldwaterem.

Hess coraz bardziej przekonywał się do anarchistycznych idei pod wpływem rozmów i lektury książek swojego przyjaciela Murraya Rothbarda i prac Emmy Goldman, o których twierdził, że zawierają esencję Ayn Rand bez „tego idiotycznego solipsyzmu, na punkcie którego Rand był tak czuła”.

Działalność pisarska[edytuj | edytuj kod]

W latach 1969-1971 wydawał wraz z Rothbardem The Libertarian Forum.

W 1969 roku opublikował w Playboyu artykuł The Death of Politics, uważany za jeden z najważniejszych manifestów libertariańskich, który jak żaden inny przyczynił się do powstania współczesnego ruchu wolnościowego.

Pisał w nim: "Siła i władza będące substytutami zdrowego rozsądku są potworami jakie nękają współczesny świat. Są duchami groźnej i przesądnej przeszłości. A polityka jest ich siostrą. Na przestrzeni czasu była ona zinstytucjonalizowanym zaprzeczeniem zdolności człowieka do wykorzystania jego własnych zdolności dla własnego przetrwania. Istnieje ona wyłącznie dzięki dobrom które w imię wątpliwych celów i tzw. zasad moralnych zdołała skraść kreatywnym i produktywnym ludziom."

Twierdził, że politycy robią od czasu do czasu dobre rzeczy, ale dopiero wówczas gdy wszystkie wcześniej stosowane przez nich środki zawiodły.

W połowie lat 70. przeprowadził się wraz z żoną z Waszyngtonu do Zachodniej Wirginii, gdzie zamieszkał w zbudowanym przez siebie samowystarczalnym energetycznie domku jednorodzinnym i zaangażował się w programy dobroczynne. Pomagając biednym i pracując z dziećmi z murzyńskich gett zyskał sobie uznanie lokalnej społeczności. Tym samym zrealizował wszystkie swoje życiowe plany – być dobrym przyjacielem, kochankiem, sąsiadem.

W 1992 roku, mimo poważnej choroby serca zgodził się wystartować z listy Libertarian Party na stanowisko gubernatora Zachodniej Wirginii. Spytany przez jednego z dziennikarzy, co zrobi jeśli rzeczywiście zostanie wybrany na to stanowisko (co z powodu problemów z dopuszczeniem do wyborów, wydawało się niemożliwe) odpowiedział – "Zażądam ponownego przeliczenia głosów!". Tuż po kampanii przeszedł kilka poważnych operacji, po których rozpoczął pracę nad autobiografią "Mostly on the Edge".

Bibliografia podmiotowa[edytuj | edytuj kod]

  • Nature and Science (1958)
  • In a Cause That Will Triumph: The Goldwater Campaign and the Future of Conservatism (1967)
  • The End of the Draft: The Feasibility of Freedom (współautor Thomas Reeves) (1970)
  • Dear America (1975) (autobiography/anarchist manifesto)
  • Neighborhood Power: The New Localism (współautor David Morris) (1975)
  • Community Technology (1979)
  • A Common Sense Strategy for Survivalists
  • Three Interviews (1981)
  • Capitalism for Kids (1986) (wyd. polskie Kapitalizm dla dzieci)
  • Mostly on the Edge: An Autobiography (1999)

Filmy[edytuj | edytuj kod]

  • Karl Hess: Toward Liberty – film dokumentalny, który zdobył w 1981 roku Oscara za najlepszy krótkometrażowy film dokumentalny.
  • Anarchism in America (Anarchism in America 1983

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]