Karl Zeller

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Karl Zeller
Zeller.jpg
Data i miejsce urodzenia 19 czerwca 1842
Cesarstwo Austrii Sankt Peter in der Au
Data i miejsce śmierci 17 sierpnia 1898
Austro-Węgry Baden bei Wien
Narodowość austriacka
Dziedzina sztuki muzyka
Styl operetka

Karl Zeller (ur. 19 czerwca 1842 w Sankt Peter in der Au, zm. 17 sierpnia 1898 w Baden bei Wien) – austriacki kompozytor operetkowy i radca ministerialny. Zasłynął jako twórca operetki Ptasznik z Tyrolu.

Karl Zeller od dziecka przejawiał zdolności muzyczne. Jako jedenastolatek śpiewał w chórze chłopięcym Wiener Hofkapelle. Wybrał jednak studia prawnicze, na których uzyskał doktorat. Po ukończeniu nauki został urzędnikiem, komponował zaś dla przyjemności. Stworzył operę komiczną Joconda (1876) oraz operetki: Die Carbonari (1880), Wagabunda (1886), Ptasznik z Tyrolu (1891), Sztygar (1894), Der Kellermeister (dokończona przez Johanna Brandla i wystawiona po śmierci Zellera; 1903). Poza pierwszymi dwoma utworami, pozostałe powielają schemat Ptasznika z Tyrolu. Utwór ten odniósł duży sukces, dając Zellerowi sławę kompozytora operetkowego i przedstawiciela operetki wiedeńskiej. W 1897 Zeller został skazany w procesie spadkowym na rok więzienia, za dwukrotne krzywoprzysięstwo. Karę jednak umorzono ze względu na jego zły stan zdrowia – cierpiał wtedy na chorobę mózgu. Musiał natomiast ustąpić ze swego urzędniczego stanowiska. Rok później zmarł[1].

Twórczość Zellera pojawiła się w okresie, gdy minęły największe sukcesy Johanna Straussa i Karla Millöckera, a nie nadeszły jeszcze premiery Ferenca Lehára, Leo Falla i Imre Kálmána. Utwory Zellera należały do nurtu ludowego operetki, nawiązującego nieco do starej formy singspielu[1].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Lucjan Kydryński: Przewodnik operetkowy. s. 613.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Lucjan Kydryński: Przewodnik operetkowy. Wyd. IV. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1994. ISBN 83-224-0316-X. (pol.)