Karnegia olbrzymia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Carnegiea gigantea
Carnegiea gigantea top.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd goździkowce
Rodzina kaktusowate
Rodzaj karnegia
Gatunek karnegia olbrzymia
Nazwa systematyczna
Carnegiea gigantea (Engelm.) Britton & Rose
J. New York Bot. Gard. 9:188, t. 32. 1908
Synonimy

Cereus giganteus Engelm[2].

Mapa zasięgu
Carnegiea gigantea range map 3.png
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Karnegia olbrzymia, Saguaro (Carnegiea gigantea Britton & Rose) – gatunek sukulenta z rodziny kaktusowatych, jedyny przedstawiciel monotypowego rodzaju Carnegiea Britton & Rose. Występuje w USA (Arizona, Kalifornia) i Meksyku (Sonora)[2]. W sąsiedztwie miasta Tucson w Arizonie znajduje się Park Narodowy Saguaro[3]. Kaktus saguaro jest symbolem stanu Arizona[4].

Pokrój

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Kolumnowy, osiąga wysokość 18 m, jest uznawany za najwyższego przedstawiciela rodziny. Największym osobnikiem rosnącym w Stanach Zjednoczonych jest roślina znaleziona w hrabstwie Pinal, mierząca 16,5 m wysokości, o średnicy korony 4,7 metra oraz obwodzie pnia 2,1 m[5].
Kwiaty
Są białe, samosterylne, zakwitające wczesną wiosną[6].
Owoce: Czerwone[6], dojrzewają jesienią, zawierające około 2000 drobnych nasion[7].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Zakwita po raz pierwszy w wieku ok. 75 lat i wtedy pojawiają się pierwsze rozgałęzienia. Kwiaty otwierają się nocą i są otwarte do popołudnia[7]. Zapylane są przez nietoperze i owady[8]. Do prawidłowego wzrostu potrzebuje pełnego słońca. Preferuje podłoża dobrze przepuszczalne. Rośnie bardzo powoli. Po 10 latach ma około 15 cm wysokości. Ciepłolubny występuje głównie na południowych zboczach[6]. W czasie deszczu pobiera bardzo szybko wodę, którą magazynuje w łodydze na okres suszy.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)

Należy do rodziny kaktusowatych (Cactaceae) Juss., która jest jednym z kladów w obrębie rzędu goździkowców (Caryophyllales) i klasy roślin okrytonasiennych[1]. W obrębie kaktusowatych należy do plemienia Pachycereeae, podrodziny Cactoideae[2].

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa goździkowe (Caryophyllidae Takht.), nadrząd Caryophyllanae Takht., rząd goździkowce (Caryophyllales Perleb), podrząd Cactineae Bessey in C.K. Adams, rodzina kaktusowate (Cactaceae Juss.), rodzaj Carnegiea Britton & Rose, gatunek Carnegiea gigantea Britton & Rose[9].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 P.F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-05-07].
  2. 2,0 2,1 2,2 Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2011-01-17].
  3. Welcome to Saguaro National Park (ang.). National Park Service. [dostęp 2014-05-31].
  4. Arizona, Saguaro National Park (ang.). The American Southwest. [dostęp 2014-05-31].
  5. Carnegiea gigantea (ang.). American Forests, protecting and restoring forests. [dostęp 2014-05-31].
  6. 6,0 6,1 6,2 Plant Fact Sheet: Saguaro Cactus (ang.). Arizona-Sonora Desert Museum. [dostęp 2014-05-31].
  7. 7,0 7,1 How Saguaros Reproduce (ang.). National Park Service. [dostęp 2014-05-31].
  8. Rudolf Šubík, Libor Kunte: Encyklopedia kaktusów. Ewa Świerżewska (tłum.). Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2006. ISBN 83-11-10517-0.
  9. James L. Reveal System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999 Systematyka rodzaju Carnegiea według Reveala