Karol Boscamp-Lasopolski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Karol Boscamp-Lasopolski (zm. 28 czerwca 1794 w Warszawie) – szambelan królewski od 1776, dyplomata-awanturnik w służbie Stanisława Augusta Poniatowskiego, sekretarz do spraw tureckich w Departamencie Interesów Cudzoziemskich Rady Nieustającej[1].

Z pochodzenia Holender.

W czasie wojny siedmioletniej był kurierem posła pruskiego w Stambule. W 1761 był ministrem pełnomocnym u boku Qırım Gireja, którego zachęcał do uderzenia na Rosję lub Austrię.

W latach 1764-1786 był konsyliarzem Gabinetu Jego Królewskiej Mości Stanisława Augusta Poniatowskiego[2]. Wysłany do Stambułu przez Czartoryskich z tymczasową notyfikacją nowo wybranego władcy. Dzięki swoim zakulisowym działaniom zdołał uzyskać zgodę na wjazd posła polskiego do Turcji Tomasza Waleriana Aleksandrowicza. Utworzył nad Bosforem Szkołę Języków Orientalnych. Był płatnym informatorem rosyjskich dyplomatów w Rzeczypospolitej.

W 1766 objął kierownictwo korespondencji króla ze Wschodem. Od Sejmu Repninowskiego otrzymał indygenat. Pobierał pensję ze skarbu nadwornego jako konsyliarz królewski. W listopadzie 1769 otrzymał z kasy kasy ambasady rosyjskiej 500 dukatów za udzielanie różnych informacji[3]. W 1774 wyjechał wraz Franciszkiem Ksawerym Branickim w misji do Petersburga. Od 1775 zatrudniony w Departamencie Interesów Cudzoziemskich Rady Nieustającej z pensją 5000 złotych polskich.

W 1776 uzyskał przywilej szlachecki na nazwisko Lasopolski i został kawalerem Orderu Świętego Stanisława. Mianowany polskim posłem i ministrem pełnomocnym w Turcji. Na misji poznał i sprowadził do Polski Greczynkę Dudu (gr. mała lub miła papużka), która pod imieniem Zofii poślubiła pułkownika Jana de Witte, później Stanisława Szczęsnego Potockiego. Gdy w 1778 sejm wyłączył osoby obcego pochodzenia z polskich misji dyplomatycznych, Boscamp-Lasopolski wszedł z Żydami w spółkę dla handlu bursztynem, parał się też lichwą.

Po zjeździe kaniowskim przedstawił Stanisławowi Augustowi swój projekt Vox in deserto, zakładający zdobycie Mołdawii, Besarabii i Multan. W czasie Sejmu czteroletniego był coraz ściślej związany z ambasadą rosyjską. W 1791 próbował zniechęcić patriotów do przymierza z Turcją. Ogłosił pod pseudonimem Agathomachosa-Wyjaśnickiego pamflet La Turcofédéromanie avec son spécifique à côté gratis... suives du traité d`alliance entre laPologne et la Turquie. Publikacja ta wywołała skandal, gdyż Boscamp-Lasopolski ujawnił tajny projekt przymierza.

W czasie wojny polsko-rosyjskiej 1792 uszedł z Warszawy przed gniewem ludu. Służył jako szpieg przy Jakowie Bułhakowie i Jakobie Sieversie. Wywarł duży wpływ na wybory do sejmu grodzieńskiego w 1793. W czasie sejmu grodzieńskiego pisał antypolskie pamflety[4]. W czasie insurekcji warszawskiej znalazł schronienie w poselstwie saskim. Uwięziony z rozkazu Rady Zastępczej Tymczasowej jako podejrzany o zdradę. Powieszony przez tłum warszawski 28 czerwca 1794.

Przypisy

  1. Historia dyplomacji polskiej, t. II 1572-1795, Warszawa 1982, s. 595.
  2. Maria Rymszyna, Gabinet Stanisława Augusta, Warszawa 1962, s. 183.
  3. Lwowska Naukowa Biblioteka im. W. Stefanyka NAN Ukrain. Oddział Rękopisów. Zespół (fond) 45 Część I (Rękopisy Biblioteki Poturzyckiej Dzieduszyckich), Regesta expens moskiewskich [ambasady rosyjskiej w Warszawie] ordynaryjnych, ekstraordynaryjnych i sekretnych od r. 1769-1789, k. 5.
  4. Bartłomiej Szyndler, Powstanie kościuszkowskie 1794, Warszawa 1994, s. 43.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]