Karol Goldmark

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Karol Goldmark
Kwartet skrzypcowy Karola Goldmarka z transkrypcją fortepianową na cztery ręce

Karol Goldmark, także Carl Goldmark lub Károly Goldmark, (ur. 18 maja 1830 w Keszthely, zm. 2 stycznia 1915 w Wiedniu) – austriacko-węgierski kompozytor, skrzypek i pedagog muzyczny.

Urodził się w Keszthely nad Balatonem w rodzinie kantora miejscowej synagogi. W wieku czterech lat zamieszkał wraz z rodzicami w miejscowości Deutschkreutz w austriackim Burgenland. Dzięki zawodowi ojca od dzieciństwa stykał się z muzyką, w wieku 11 lat rozpoczął naukę gry na skrzypcach, w wieku 14 lat zamieszkał w Wiedniu, gdzie w wieku 18 lat rozpoczął występy solowe. Przez wiele lat utrzymywał się z gry na skrzypcach w orkiestrze teatralnej i z lekcji gry na fortepianie. W wieku 28 lat wystąpił z koncertem własnych utworów. Na początku lat sześćdziesiątych grał na altówce w kwartecie smyczkowym. W roku 1863, w wieku 33 lat otrzymał pierwsze stypendium ministerstwa oświaty. Poznał Johannesa Brahmsa, odbył z nim podróż do Włoch. Bywał też u Johanna Straussa (syna) i Gustawa Mahlera, który dyrygował trzema operami Goldmarka.

W roku 1865 jego uwertura „Sakuntala” spotkała się z pozytywnym przyjęciem krytyki muzycznej, m.in. Edwarda Hanslicka. W późniejszych latach XIX wieku stał się popularnym kompozytorem, uważanym za następcę Ryszarda Wagnera. Najbardziej znanym dziełem Goldmarka została opera Die Königin von Saba (Królowa Saby), która do roku 1936 utrzymała się w repertuarze Wiedeńskiej Opery Państwowej, dopiero na polecenie władz hitlerowskich jako „muzyka zdegenerowana” została zdjęta z afisza.

Uniwersytet Budapeszteński nadał mu godność doktora honoris causa.

Karol Goldmark spoczął na wiedeńskim Cmentarzu Centralnym.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Karl Goldmark: Erinnerungen aus meinem Leben. Rikola, Wien 1922. (Autobiografia)
  • Harald Graf: Carl Goldmark. (w:) Studia Musicologica Academiae Scientiarum Hungarica. tom. 38, Fasc 3/4, 1997.
  • Biografia
Wikimedia Commons