Karol IV Burbon

Karol IV Hiszpański
król Hiszpanii
Okres panowania	od 14 grudnia 1788 do 19 marca 1808
Dane biograficzne
Dynastia	Burbonowie
Urodzony	11 listopada 1748 Portici
Zmarł	20 stycznia 1819 Rzym
Ojciec	Karol III Hiszpański
Matka	Maria Amalia Wettyn
Żona	Maria Ludwika Burbon-Parmeńska
Odznaczenia
Galeria w Wikimedia Commons

Karol IV Burbon (ur. 11 listopada 1748 w Portici, zm. 20 stycznia 1819 w Rzymie) – król Hiszpanii w latach 1788-1808 z dynastii Burbonów.

Syn króla Hiszpanii, Neapolu i Sycylii Karola III i Marii Amalii Wettyn, córki elektora saskiego i króla Polski Augusta III Sasa oraz Marii Józefy Habsburżanki (córki cesarza Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, króla Czech i Węgier Józefa I Habsburga).

Król Hiszpanii

Karol był królem Hiszpanii od 14 grudnia 1788 do abdykacji 19 marca 1808. Kiedy został królem, sprawy państwowe zostawił swojej żonie - Marii Ludwice Parmeńskiej i jej kochankowi - Manuelowi Godoy. Godoya darzył ogromną przyjaźnią do końca życia, mimo że ten przywłaszczył sobie władzę i żonę Karola. Jedyną poważną inicjatywą Karola było zwrócenie się do Inkwizycji o pomoc w rozprawieniu się z partią reformatorską, która chciała doprowadzić do liberalizacji w Hiszpanii po wybuchu rewolucji we Francji. W innych sprawach Karol zachowywał się biernie, zgadzał się na wszystko, a jego ulubionym zajęciem było polowanie. Głęboko wierzył w boskość i świętość swojej osoby. Uważał, że bardzo ważne jest, aby wszyscy mieli go za potężnego władcę, mimo że de facto Francja traktowała Hiszpanię jako państwo podległe, a krajem tak naprawdę rządziła królowa i jej kochanek. Sytuacja ta odbijała się chociażby w polityce zagranicznej Hiszpanii - jako sojuszniczka Francji uczestniczyła w blokadzie kontynentalnej Anglii, ale z sojuszu wycofała się po bitwie pod Trafalgarem. Kiedy Napoleon Bonaparte pokonał Prusy w 1807, Godoy powrócił do przymierza z Francją, ale Francja już nie traktowała Hiszpanii poważnie. Karol nie miał wpływu na żadną z tych decyzji, a Godoy stał się bardzo niepopularny wśród Hiszpanów.

Rodzina Karola IV, obraz pędzla Francisco Goi

W 1803 Karol przebył ospę, zaraził nią swoją córkę - Marię Ludwikę. Wysłał potem nadwornego lekarza, Francisca Javiera de Balmis, do kolonii w Nowym Świecie, żeby tam szczepił ludność przeciwko ospie na koszt państwa.

Abdykacja

Kiedy Karolowi powiedziano, że jego syn - Ferdynand spiskuje z Napoleonem przeciwko Godoyowi, stanął po stronie faworyta. Kiedy w Aranjuez w 1808 wybuchł bunt, Karol abdykował 19 marca, żeby chronić Godoya, który stał się więźniem. Tron przejął natychmiast Ferdynand, ale został obalony przez Napoleona, który w tym czasie miał w Hiszpanii 100 tysięcy żołnierzy. Karol schronił się we Francji, gdzie stał się więźniem cesarza. Na tronie Hiszpanii zasiadł brat Napoleona - Józef Bonaparte. Karol zaakceptował pensję, którą łaskawie dał mu cesarz, i spędził resztę życia razem z żoną i ministrem Godoyem. Zmarł w Rzymie, 20 stycznia 1819 - już po obaleniu Bonapartego.

Genealogia

Filip V Burbon ur. 19 XII 1683 zm. 9 VII 1746

Elżbieta Farnese ur. 25 X 1692 zm. 11 VII 1766

August III Sas ur. 17 X 1696 zm. 5 X 1763

Maria Józefa Habsburżanka ur. 8 XII 1699 zm. 17 XI 1757

Karol III Burbon ur. 20 I 1716 zm. 14 XII 1788

Maria Amalia Wettyn ur. 24 XI 1724 zm. 27 IX 1760

		Maria Ludwika Parmeńska 1) ur. 9 XII 1751 zm. 2 I 1819 OO   4 IX 1765		Karol IV Burbon ur. 11 XI 1748 zm. 20 I 1819
Karol Burbon  ur. 19 IX 1771  zm. 7 III 1774		Charlotta Joachima Burbon 2)  ur. 25 IV 1775  zm. 7 I 1830		Maria Ludwika Burbon  ur. 11 IX 1777  zm. 2 VII 1782		Maria Amalia Burbon  ur. 9 I 1779  zm. 22 VII 1798		Karol Burbon  ur. 5 III 1780  zm. 11 VI 1783
Maria Ludwika Burbon  ur. 6 VII 1782  zm. 13 III 1824		Karol Burbon  ur. 5 IX 1783  zm. 11 XI 1784		Filip Burbon  ur. 5 IX 1783  zm. 18 X 1784		Ferdynand VII Burbon  ur. 13 X 1784  zm. 29 IX 1833		Karol Maria Izydor Burbon  ur. 29 III 1788  zm. 10 III 1855
Maria Izabela Burbon 3)  ur. 6 VII 1789  zm. 13 IX 1848		Maria Teresa Burbon  ur. 16 II 1791  zm. 2 XI 1794		Filip Burbon  ur. 28 III 1792  zm. 1 III 1794		Franciszek Burbon  ur. 10 III 1794  zm. 13 VIII 1865

1. córka Filipa Burbona (syna Filipa V Burbona) i Ludwiki Elżbiety Burbon (córki Ludwika XV)
2. żona Jana VI Braganzy
3. druga żona Franciszka I Burbona

Poprzednik Ferdynand VI Burbon

Książę Asturii 1759-1788

Następca Ferdynand VII Burbon

Poprzednik Karol III Hiszpański

Król Hiszpanii 1788–1808

Następca Józef Bonaparte