Karol IV Burbon

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Karol IV
Jego Katolicka Mość z Bożej łaski król Kastylii, Leónu, Aragonii, Sycylii, Neapolu, Jerozolimy, Portugalii, Nawarry, Grenady, Toledo, Walencji, Galicji, Majorki, Sewilli, Sardynii, Kordoby, Korsyki, Murcji, Jaén, Algarve, Algeciras, Gibraltaru, Wysp Kanaryjskich, Wschodnich i Zachodnich Indii oraz innych wysp i ziem na zachodnim brzegu Atlantyku, arcyksiążę Austrii, książę Burgundii, Brabancji i Mediolanu, hrabia Habsburga, Flandrii, Tyrolu i Barcelony, pan Biskajów i Moliny etc.
Anton Raphael Mengs, Prince of Asturias, Future Charles IV of Spain (са 1765) - 02.jpg
Król Hiszpanii
Okres panowania od 14 grudnia 1788
do 19 marca 1808
Dane biograficzne
Dynastia Burbonowie
Urodziny 11 listopada 1748
w Portici
Śmierć 20 stycznia 1819
w Rzymie
Ojciec Karol III Hiszpański
Matka Maria Amalia Wettyn
Żona Maria Ludwika Burbon-Parmeńska
Odznaczenia
Order Złotego Runa (Hiszpania) Krzyż Wielki Orderu Karola III (Hiszpania) Order św. Januarego Order św. Ducha Wstęga Trzech Orderów (Portugalia)
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons

Karol IV (ur. 11 listopada 1748 w Portici, zm. 20 stycznia 1819 w Rzymie) – król Hiszpanii w latach 1788-1808 z dynastii Burbonów.

Syn króla Hiszpanii, Neapolu i Sycylii Karola III i Marii Amalii Wettyn, córki elektora saskiego i króla Polski Augusta III Sasa oraz Marii Józefy Habsburżanki (córki cesarza Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, króla Czech i Węgier Józefa I Habsburga).

Król Hiszpanii[edytuj | edytuj kod]

Karol był królem Hiszpanii od 14 grudnia 1788 do abdykacji 19 marca 1808. Kiedy został królem, sprawy państwowe zostawił swojej żonie – Marii Ludwice Parmeńskiej i jej domniemanemu kochankowi – Manuelowi Godoy. Godoya darzył ogromną przyjaźnią do końca życia, mimo że ten przywłaszczył sobie władzę i żonę Karola. Jedyną poważną inicjatywą Karola było zwrócenie się do Inkwizycji o pomoc w rozprawieniu się z partią reformatorską, która chciała doprowadzić do liberalizacji w Hiszpanii po wybuchu rewolucji we Francji. W innych sprawach Karol zachowywał się biernie, zgadzał się na wszystko, a jego ulubionym zajęciem było polowanie. Głęboko wierzył w boskość i świętość swojej osoby. Uważał, że bardzo ważne jest, aby wszyscy mieli go za potężnego władcę, mimo że de facto Francja traktowała Hiszpanię jako państwo podległe, a krajem tak naprawdę rządziła królowa i jej kochanek. Sytuacja ta odbijała się chociażby w polityce zagranicznej Hiszpanii – jako sojuszniczka Francji uczestniczyła w blokadzie kontynentalnej Anglii, ale z sojuszu wycofała się po bitwie pod Trafalgarem. Kiedy Napoleon Bonaparte pokonał Prusy w 1807, Godoy powrócił do przymierza z Francją, ale Francja już nie traktowała Hiszpanii poważnie. Karol nie miał wpływu na żadną z tych decyzji, a Godoy stał się bardzo niepopularny wśród Hiszpanów.

W 1803 Karol przebył ospę, zaraził nią swoją córkę – Marię Ludwikę. Wysłał potem nadwornego lekarza, Francisca Javiera de Balmis, do kolonii w Nowym Świecie, żeby tam szczepił ludność przeciwko ospie na koszt państwa.

Abdykacja[edytuj | edytuj kod]

Kiedy Karolowi powiedziano, że jego syn – Ferdynand spiskuje z Napoleonem przeciwko Godoyowi, stanął po stronie faworyta. Kiedy w Aranjuez w 1808 wybuchł bunt, Karol abdykował 19 marca, żeby chronić Godoya, który stał się więźniem. Tron przejął natychmiast Ferdynand, ale został obalony przez Napoleona, który w tym czasie miał w Hiszpanii 100 tysięcy żołnierzy. Karol schronił się we Francji, gdzie stał się więźniem cesarza. Na tronie Hiszpanii zasiadł brat Napoleona – Józef Bonaparte. Karol zaakceptował pensję, którą łaskawie dał mu cesarz, i spędził resztę życia razem z żoną i ministrem Godoyem. Zmarł w Rzymie, 20 stycznia 1819 – już po obaleniu Bonapartego.

Genealogia[edytuj | edytuj kod]

Filip V
Burbon

ur. 19 XII 1683
zm. 9 VII 1746
Elżbieta
Farnese

ur. 25 X 1692
zm. 11 VII 1766
August III
Sas

ur. 17 X 1696
zm. 5 X 1763
Maria Józefa
Habsburżanka

ur. 8 XII 1699
zm. 17 XI 1757
         
     
  Karol III
Burbon

ur. 20 I 1716
zm. 14 XII 1788
Maria Amalia
Wettyn

ur. 24 XI 1724
zm. 27 IX 1760
     
   

Maria Ludwika
Parmeńska
1)
ur. 9 XII 1751
zm. 2 I 1819
OO   4 IX 1765
Karol IV
Burbon

ur. 11 XI 1748
zm. 20 I 1819
                   
                   
                   
Karol
Burbon
 ur. 19 IX 1771
 zm. 7 III 1774
 
Charlotta Joachima
Burbon
2)
 ur. 25 IV 1775
 zm. 7 I 1830
 
Maria Ludwika
Burbon
 ur. 11 IX 1777
 zm. 2 VII 1782
 
Maria Amalia
Burbon
 ur. 9 I 1779
 zm. 22 VII 1798
 
Karol
Burbon
 ur. 5 III 1780
 zm. 11 VI 1783
 
                   
Maria Ludwika
Burbon

 ur. 6 VII 1782
 zm. 13 III 1824
 
Karol
Burbon
 ur. 5 IX 1783
 zm. 11 XI 1784
 
Filip
Burbon
 ur. 5 IX 1783
 zm. 18 X 1784
 
Ferdynand VII
Burbon

 ur. 13 X 1784
 zm. 29 IX 1833
 
Karol Maria Izydor
Burbon

 ur. 29 III 1788
 zm. 10 III 1855
 
                   
Maria Izabela
Burbon
3)
 ur. 6 VII 1789
 zm. 13 IX 1848
 
Maria Teresa
Burbon
 ur. 16 II 1791
 zm. 2 XI 1794
 
Filip
Burbon
 ur. 28 III 1792
 zm. 1 III 1794
 
Franciszek
Burbon

 ur. 10 III 1794
 zm. 13 VIII 1865
 
  1. córka Filipa Burbona (syna Filipa V Burbona) i Ludwiki Elżbiety Burbon (córki Ludwika XV)
  2. żona Jana VI Braganzy
  3. druga żona Franciszka I Burbona