Karol Scheibler

Karol Scheibler
Data i miejsce urodzenia	1 września 1820 Monschau
Data i miejsce śmierci	13 kwietnia 1881 Łódź
Zawód	fabrykant

Księży Młyn Scheiblera, widok archiwalny

Budynek przędzalni na Księżym Młynie – widok współczesny

Karol Wilhelm Scheibler (ur. 1 września 1820 w Montjoie (obecnie Monschau), Nadrenia, zm. 13 kwietnia 1881 w Łodzi) – jeden z największych łódzkich przemysłowców.

Pochodził z rodziny niemieckiej wyznania ewangelicko-augsburskiego. Jego ojciec posiadał fabrykę sukna w Niemczech. Karol nauczył się zawodu w Anglii, a następnie praktykował w Belgii, Francji, Szkocji, Holandii i Austrii. W 1848 przyjechał do Królestwa. Został dyrektorem przędzalni bawełny u swego wuja Fryderyka Schloessera w Ozorkowie. W 1852 założył w Łodzi spółkę, która miała importować maszyny włókiennicze, następnie uruchomił przędzalnię bawełny. W rozpoczęciu samodzielnej kariery przemysłowca pomógł mu bogaty ożenek w 1854 z Anną Werner, córką właściciela fabryk sukna w Zgierzu i Ozorkowie oraz cukrowni w Leśmierzu. Posag żony przewyższał dwukrotnie jego własne oszczędności. Zgromadzone w ten sposób sumy, wsparte kredytami, pozwoliły na otworzenie w 1855 pierwszej fabryki – w pełni zmechanizowanej przędzalni.

Przewidział kryzys na rynku bawełnianym, spowodowany wojną secesyjną w Stanach Zjednoczonych i miał wystarczająco dużo surowca, by produkować wtedy, kiedy inni zamykali fabryki. Miał tak wielkie zapasy, że mógł nawet sprzedawać po spekulacyjnych cenach.

Karol Scheibler swoją działalnością rozpoczął nową epokę w dziejach przemysłowej Łodzi, zapewnił jej czołowe miejsce w Europie w dziedzinie przemysłu włókienniczego. Był twórcą wielkiego imperium przemysłowego, na które składał się zespół tzw. Centrali przy Wodnym Rynku (obecnie Plac Zwycięstwa), kompleks Księżego Młyna oraz zabudowa biegnąca wzdłuż obecnej ul. ks. bpa W. Tymienieckiego i sięgająca ul. Piotrkowskiej.

Dbając o rozwój przemysłu, pamiętał też zawsze o swoich współobywatelach. Zarówno sam Karol Scheibler, a po jego śmierci wdowa po nim, Anna z Wernerów, jak i syn Karol Wilhelm, córka i zięć – Matylda i Edward Herbstowie, łożyli olbrzymie sumy na budowę potrzebnych miastu gmachów: szkół, szpitali, kościołów, wspierali wszelkiego rodzaju charytatywne akcje.

Pochowany w części ewangelickiej na Starym Cmentarzu w Łodzi przy ul. Ogrodowej, w Kaplicy Scheiblerów.

Na jego osobie Władysław Reymont wzorował postać Hermana Bucholca w swojej powieści pt. Ziemia obiecana.

Zobacz też

• Księży Młyn
• Pałac Karola Scheiblera
• Pałac Scheiblerów
• Pałac Edwarda Herbsta

Linki zewnętrzne

• Fundacja Na Rzecz Ratowania Kaplicy Karola Scheiblera