Karttikeja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Podobizna Murugana niesiona podczas festiwalu religijnego w Malezji

Karttikeja (Kārttikeja) – dewa śmierci i wojny w hinduizmie. Dla wyznawców hinduizmu ten bóg jest jedną z niezliczonych form Absolutu-Brahmana.

Ikonografia[edytuj | edytuj kod]

Karttikeja przedstawiany jest z bronią którą stanowią łuk i włócznia.

Inne imiona[edytuj | edytuj kod]

  • Skanda
  • Kumaran
  • Szanmukha
  • Subramanian
  • Murugan(முருகன்) w języku tamilskim

Rodzina i postacie powiązane[edytuj | edytuj kod]

Żony[edytuj | edytuj kod]

Karttikeja wg mitów pólnocnoindyjskich nigdy się nie ożenił. W podaniach hinduizmu tamilskiego małżonkami boga są Walli i Dewajani. Pierwsza z tych żon jest personifikowana przez indyjską roślinę o takiej właśnie nazwie.

Wahana[edytuj | edytuj kod]

Jego świętym zwierzęciem i wierzchowcem jest paw.

Recepcja w literaturze religijnej[edytuj | edytuj kod]

Dzieła wczesne[edytuj | edytuj kod]

Początkowo prawdopodobnie jeden z tamilskich duchów Natury, zwany Murugu. Do dzisiaj kult Karttikei zawiera wiele elementów szamanizmu, m.in. tańce, wprowadzające w trans i często nie odbywa się w świątyni, lecz na polu lub w lesie.

Następnie bóg wymieniany w literaturze hinduistycznej od pierwszego tysiąclecia p.n.e. Imperium Kuszanów wybijało monety z wizerunkiem tego boga.

Wspomniany w Ćhandogjopaniszadzie jako "droga wiodąca do mądrości".

W mitologii[edytuj | edytuj kod]

Figurka Skandy

Sati, żona boga Śiwy, dokonała samospalenia (sati), a następnie inkarnowała się jako córka królewska Uma (Parwati). Tymczasem straszliwy demon Surapadman wraz z zastępami innych demonów niszczył Ziemię. Tylko syn Śiwy mógł uratować świat. Śiwa jednak nie interesował się boginiami, pogrążony w medytacji. Namówiony przez innych bogów Kama- bóg miłości postanowił strzelić w Śiwę strzałą z kwiatów, aby ten zakochał się w Parwati. Jednak zanim zdążył to zrobić, Śiwa spalił go na popiół promieniami swojego trzeciego oka. Z iskier ognia Śiwy narodziło się sześciu chłopców, których Parwati połączyła w jedno ciało z sześcioma głowami i dała mu imię Szanmuka (Sześciogłowy). Chłopca wychowywało sześć kobiet, zwanych Kritika (czyli Plejady). Stąd pochodzi inne imię boga - Karttikeja. Poprowadził on armię bogów i zwyciężył demony.

Kult[edytuj | edytuj kod]

Bóg ten pod imieniem Murugan jest najbardziej popularny wśród Tamilów w Indiach, na Sri Lance i w innych krajach świata. Jest patronem Tamilów. Zwycięża chaos i przywraca boski ład. Chroni wyznawców przed demonami. Przekazał Śiwie świętą sylabę Om.

Na północy Indii jego kult zanikł już w XVI wieku. Karttikeja znany jest jeszcze tylko w Bengalu i Pendżabie. W stanie Karnataka ten bóg jest często czczony jako Najwyższa Osoba Boga.

Święta[edytuj | edytuj kod]

Tamilowie poświęcili temu bogu miesiąc pod nazwą Karthikai. W miesiącu tym odbywa się 6-dniowe święto ku czci boga, zwane Skanda Śasti.

Święte miejsca[edytuj | edytuj kod]

Najważniejsze świątynie boga znajdują się w Tamil Nadu. Są to: Aru Padaiveedu, Thiruchendur, Swamimalai, Pazhamudircholai, Thirupparangunram, Palani, Thiruthani, Sikkal, Marudamalai, Vayalur, Kukke Subramanya oraz na Sri Lance: Kataragama, Tirukovil, Embekke i Nallur Kandaswamy. Wiele świątyń znajduje się także w Malezji.

Recepcja w innych religiach[edytuj | edytuj kod]

Na Sri Lance jest popularnym bóstwem wśród wyznawców hinduizmu i buddyzmu[potrzebne źródło].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]