Kasztelania

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Kasztelania, okręg grodowyjednostka administracyjna podziału terytorialnego średniego szczebla w średniowiecznej Polsce wchodząca w skład danej ziemi lub prowincji, ośrodkiem kasztelanii był kasztel (zamek lub znaczący gród); kasztelania odpowiadała późniejszemu (od XV w.) powiatowi.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W XII, XIII i początkach XIV wieku kasztelania stanowiła podstawową jednostkę administracyjną zastępującą dawne okręgi grodowe i opola[1]. Zmniejszenie roli administracyjnej kasztelanii nastąpiło w XIV wieku. Funkcje administracyjno-gospodarcze kasztelanów przejęli wówczas starostowie, a sądowe – sądy ziemskie obejmujące swoją działalnością powstające wtedy powiaty[2] .

Urzędnikiem sprawującym zarząd nad takim okręgiem grodowym był kasztelan.

Przypisy

  1. opole łac. vicina jednostka administracyjna, i sądownicza (od XIII. w., prawo książęce), później kasztelania; w obrębie opola wszyscy są sąsiadami, opole poświadcza stan prawny ziemi; odpowiadało solidarnie za zbrodnie popełniane w jego obrębie; obowiązane było do «śladu», tj. do pościgu za zbrodniarzem [w:] Jacek S. Matuszewski. Vicinia id est. poszukiwania alternatywnej koncepcji staropolskiego opola. 1991. s. 223.
  2. Guldon Zenon: Podziały administracyjne Kujaw i ziemi dobrzyńskiej w XIII-XIV wieku: Warszawa, Poznań : Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1974

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]