Katanga (państwo)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Etat du Katanga
Państwo Katanga
Kongo Belgijskie 1960-1963 Demokratyczna Republika Konga
Flaga
Godło
Flaga Godło
Dewiza: (fr.) Force, espoir et Paix dans la Prosperite
(Potęga, Nadzieja i Wolność w Dobrobycie)
Hymn: La Katangaise
Położenie
Stolica Elisabethville
Ustrój polityczny republika
Ostatnia głowa państwa prezydent Moise Czombe
Jednostka monetarna frank katangański
Ogłoszenie niepodległości 11 lipca 1960
Włączenie do Demokratycznej Republiki Konga 15 stycznia 1963

Katanga – historyczne państwo w Afryce, istniejące w latach 19601963.

Po uzyskaniu niepodległości przez Demokratyczną Republikę Konga 30 czerwca 1960, prowincja Katanga ogłosiła 11 lipca niezależność od nowo powstałego państwa kongijskiego. Prezydentem Katangi został Moise Czombe.

Niepodległość Katangi uznała oficjalnie jedynie Belgia. Kraj ten liczył na tanie dostawy surowców naturalnych z Katangi (głównie miedzi i złota). W Katandze stacjonował liczący 6000 żołnierzy kontyngent belgijski.

Separatyści uzyskali wsparcie ze strony rządu Belgii i górniczych firm tj. Union Minière. Konflikt doprowadził do interwencji zbrojnej Belgii. Lumumba zwrócił się o pomoc do USA w transporcie wojska do stłumienia secesji. Kiedy otrzymał odmowę, skierował prośbę do ZSRR, który odpowiedział pozytywnie i przysłał samoloty transportowe, broń, żywność, materiały medyczne i ciężarówki mające przewozić kongijskich żołnierzy do Katangi[1].

We wrześniu 1960 pułkownik Joseph Mobutu obalił premiera Konga Patrice Lumumbę. 17 stycznia 1961 Mobutu wysłał Lumumbę do Katangi, gdzie został zamordowany. Śmierć Lumumby wywołała wstrząs na arenie międzynarodowej. 21 lutego 1961 Rada Bezpieczeństwa ONZ przyjęła rezolucję o wysłaniu sił zbrojnych do Konga w celu zapobieżenia wojnie domowej. Rezolucja, przyzwalająca de facto na interwencję zbrojną w Katandze, spowodowała opuszczenie kraju przez większość Europejczyków oraz wojsko belgijskie.

W marcu rząd Demokratycznej Republiki Konga zaproponował przełamanie kryzysu poprzez wprowadzenie autonomii dla prowincji. Propozycja ta została przez Katangę odrzucona, wskutek czego na przełomie lipca i sierpnia rozpoczęły się działania zbrojne. Początkowo wojska ONZ ponosiły klęski w starciach z siłami katangijskimi. Nie powiodły się wielokrotnie podejmowane próby negocjacji z władzami Katangi. Dopiero w grudniu 1962 zdecydowano się na przeprowadzenie ostatecznej ofensywy. 15 stycznia 1963 siły ONZ zajęły Elisabethville, co de facto oznaczało koniec secesji Katangi.

Secesja Katangi wsparta była przez białych najemników z Europy, którzy stanowili operacyjne zaplecze samozwańczego generała Moise Czombe. Jednym z owych najemników był Jan Zumbach (1915-1986), pilot i dowódca legendarnego 303 Dywizjonu Myśliwskiego RAF, któremu powierzono utworzenie i dowodzenie lotnictwem Katangi. Innym był Rafał Gan-Ganowicz.

Znaczek pocztowy z Katangi z 1961 r.

Przypisy

  1. Longman History of Africa, Snellgrove L. and Greenberg K., Longman, London (1973)