Katar

دولة قطر Państwo Katar
Flaga Kataru Godło Kataru
Hymn: As Salam al Amiri
Język urzędowy	arabski
Stolica	Ad-Dauha
Ustrój polityczny	monarchia absolutna
Głowa państwa	emir Hamad ibn Chalifa as-Sani
Szef rządu	premier Hamad ibn Dżassim ibn Dżabr as-Sani
Powierzchnia  • całkowita  • wody śródlądowe	158. na świecie 11 437 km² 0%
Liczba ludności (2012)  • całkowita   • gęstość zaludnienia	147. na świecie 1 951 591 81 osób/km²
Jednostka monetarna	rial katarski (QAR)
Niepodległość	od Wielkiej Brytanii 3 września 1971
Religia dominująca	islam
Strefa czasowa	UTC +3
Kod ISO 3166	QA
Domena internetowa	.qa
Kod samochodowy	QA
Kod samolotowy	A7
Kod telefoniczny	+974

Katar (arab. قطر – trl. Qaţar, trb. Katar), Państwo Katar (arab. دولة قطر – trl. Dawlat Qaţar, trb. Daulat Katar) – państwo położone we wschodniej części Półwyspu Arabskiego (na półwyspie Katar) nad Zatoką Perską. Graniczy z Arabią Saudyjską.

Stolicą Kataru jest Ad-Dauha, inne większe miasta to Ar-Rajjan, Musajid, Al-Wakra, Chaur, Duchan, Umm Bab.

Katar jest państwem członkowskim LPA, WTO, OPEC oraz GCC. Społeczeństwo katarskie jest najbogatszym społeczeństwem świata (2010, ok. 90 tysięcy dolarów na mieszkańca).

Ustrój polityczny

Katar to księstwo (emirat). Według tymczasowej konstytucji z 1971 głową państwa jest emir (z panującego rodu As-Sani). Władzę wykonawczą sprawuje powoływany przez emira rząd z premierem. 35-osobowa Rada Doradcza jest organem konsultacyjnym rządu. Nie ma parlamentu ani partii politycznych.

Podział administracyjny

Katar od 2004 roku podzielony jest na 7 okręgów.

Geografia

Widok z kosmosu

Powierzchnia państwa jest nizinna (wysokość 50–100 m), pustynna (pustynia piaszczysto-kamienista), w części północno-wschodniej zabagniona. Klimat zwrotnikowy wybitnie suchy. Średnia temperatura miesięczna od 17 °C w styczniu do 38–44 °C w sierpniu. Średnia roczna suma opadów ok. 80 mm. Epizodyczne ulewne deszcze w okresie od grudnia do lutego. Brak wód lądowych (jezior). Odsolona woda morska stanowi podstawę zaopatrzenia ludności w wodę. Roślinność pustynna. Linia brzegowa dobrze rozwinięta. Liczne przybrzeżne rafy koralowe.

Historia

Kraj jest rządzony przez ród al-Thani, który jest u władzy nieustannie od XVIII wieku. W historii kraju tylko dwa razy był on pod zaborami: w latach 1872–1916 był on wcielony do Turcji, a w latach 1916–1971 był okupowany przez Wielką Brytanię. Od 1971 tym wewnętrznie stabilnym krajem znów rządzi ród al-Thani.

W 1913 Turcja zrzekła się swoich roszczeń co do Kataru. Trzy lata później obszar ziem arabskich został podzielony pomiędzy dwa europejskie mocarstwa – Francję oraz Wielką Brytanię. W 1915 ostatni tureccy żołnierze opuścili Katar, a rok później na mocy katarsko-brytyjskiej umowy, Katar został protektoratem Wielkiej Brytanii. W zamian za ograniczone gwarancje bezpieczeństwa, szajch Kataru zobowiązał się nie utrzymywać stosunków dyplomatycznych z żadnym mocarstwem bez zgody rządu brytyjskiego. W 1939 odkryto złoża ropy naftowej, od 1949 rozpoczęto ich przemysłową eksploatację. 1 września 1971 następca tronu szajch Chalifa Ibn Hamad ogłosił pełną niepodległość Kataru. Dwa dni później układ z Wielką Brytanią z 1916 stracił moc, a Katar stał się państwem suwerennym. W tym samym miesiącu państwo to zostało przyjęte do ONZ.

20 marca 2011 Katar zadeklarował, że przyłączy się do operacji militarnej w Libii.

Gospodarka

Ad-Dauha – stolica Kataru

Katarowi najwięcej dochodów przynosi wydobycie gazu ziemnego oraz ropy naftowej. Krajowy przemysł koncentruje się nie tylko na wydobywaniu tych surowców, ale i na ich przetwórstwie. W 1971 u wybrzeży emiratu odkryto największe złoże gazu ziemnego na świecie – tzw. Pole Północne – o zasobach sięgających 18 bilionów metrów sześciennych gazu, co uplasowało Katar, obok Rosji i Iranu, wśród trzech państw o największych zasobach gazu ziemnego na świecie. Katar jest obecnie największym eksporterem gazu ziemnego w postaci płynnej (LNG) na świecie. Katar rozwija tę technologię od 1997, gdy pierwszy transport LNG został wysłany do Hiszpanii. Rozwija się ponadto hutnictwo żelaza i produkcja nawozów sztucznych. Użytki rolne stanowią 4,8% powierzchni kraju. Zastosowanie technologii nawadniania wysokiej klasy pozwala na uprawę warzyw i owoców na szeroką skalę. Modernizowane jest przetwórstwo ryb. Pomimo to większość żywności musi być importowana. Katar jest także ważnym centrum bankowości.

Sieć drogowa jest doskonale rozwinięta, podobnie transport lądowy i lotniczy. Państwo zapewnia pomoc socjalną i bezpłatną naukę wszystkim mieszkańcom. Liczba miejsc w istniejących w Katarze szkołach wyższych jest ograniczona, znacząca część młodzieży studiuje za granicą.

Produkt krajowy brutto na jednego mieszkańca: 106,459 USD (dane z 2008 z uwzględnieniem parytetu siły nabywczej). Bezrobocie – 0,5% (2009).

W 2015 Katar będzie gospodarzem Mistrzostw Świata w piłce ręcznej, natomiast w 2022 w piłce nożnej.

Demografia

• Grupy etniczne: Arabowie 40%, Pakistańczycy 18%, Hindusi 18%, Irańczycy 10%, inni 14%.

• Języki: arabski (oficjalny), angielski.

• Struktura wiekowa: 0-14 lat 23,7%; 15-64 lat 72,9%; ponad 65 lat 3,4%.

• Przyrost naturalny: 2,61‰.

• Struktura płci: 1,05 mężczyzn na 1 kobietę.

• Śmiertelność niemowląt: 18,61 zgonów na tysiąc urodzeń (2005).

• Średnia długość życia: 73,67 lat.

Długość życia mężczyzn: 71,15 lat.

Długość życia kobiet: 76,32 lat.

• Współczynnik dzietności: 2,87 dzieci na jedną kobietę.

Informacje w CIA Factbook

Religia (2000)

• Islam: 79,43%.
• Hinduizm: 7,2%.
• Katolicyzm: 5%.

• Protestantyzm: 4,1%.
  • Gł.:anglikanizm i pentekostalizm.
• Buddyzm: 1,8%.
• Prawosławie: 0,7%.
• Bahaizm: 0,2%.
• Inne:

Kultura

W Katarze swoją siedzibę ma najbardziej znana arabska telewizja Al-Dżazira.

Święta państwowe

Data	Polska nazwa	Oryginalna nazwa
18 grudnia	Dzień Niepodległości

Kultura Kataru tak jak w innych krajach arabskich zdominowana jest przez islam. Obowiązują normy obyczajowości muzułmańskiej, aczkolwiek daje się zauważyć stopniową liberalizację w tej kwestii.

Emirowie Kataru

Dynastia As-Sani:

• Muhammad ibn Thani (1868–1878)
• Kasim ibn Muhammad As-Sani (1878–1913)
• Abdullah ibn Kasim As-Sani (1913–1949)
• Ali ibn Abdullah As-Sani (1949–1960)
• Ahmad ibn Ali As-Sani (1960–1972)
• Chalifa ibn Ahmad As-Sani (1972–1995)
• Hamad ibn Chalifa As-Sani (1995 – nadal)

Katar a Polska

Polska planuje od 2014 importować gaz ziemny (LNG) z Kataru – ma on być sprowadzany gazowcami do gazoportu w Świnoujściu.

Zobacz też

• Ambasada Kataru w Polsce

Bibliografia

• K. Górak-Sosnowska, R. Czulda: Państwo Katar. Gospodarka – Polityka – Kultura, Łódź 2009.