Katarzyna saska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Katarzyna saska
CatherineAsSweden.jpg
Królowa Szwecji
Okres panowania od 1531
do 1535
Poprzedniczka Izabela Habsburg
Następczyni Małgorzata Leijonhufvud
Dane biograficzne
Dynastia Askańska
Urodzona 24 września 1513
Zmarła 23 września 1535
Pochowana Katedra w Uppsali
Ojciec Magnus I książę saski na Lauenburgu
Matka Katarzyna brunszwicka
Mąż Gustaw I Waza
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons

Katarzyna saska, szw. Katarina av Sachsen-Lauenburg (ur. 24 września 1513 w Ratzeburgu, zm. 23 września 1535 w Sztokholmie)[1]królowa Szwecji w latach 1531–1535, pierwsza żona Gustawa Wazy. Córka Magnusa I (1480–1543), księcia saskiego na Lauenburgu, i Katarzyny (zm. 1563), córki Henryka IV, księcia Brunszwiku-Lüneburga. Jej siostrą była Dorota, królowa Danii i Norwegii[2].

Małżeństwo[edytuj | edytuj kod]

Zanim doszło do małżeństwa Gustawa Wazy z Katarzyną, król bezskutecznie starał się o rękę Krystyny Gylersterny[3], wdowy po Stenie Sture Młodszym, szwedzkim regencie w latach 1512–1520. Również zabiegi o żonę czynione w Danii, Polsce, Meklemburgii czy na Pomorzu nie przyniosły rezultatu[3]. Ostatecznie 35-letni Gustaw poślubił Katarzynę, córkę księcia Magnusa I, władcy relatywnie małego księstwa Saksonia-Lauenburg, leżącego pomiędzy Hamburgiem a Lubeką[3]. Ślub odbył się w dniu 18. urodzin Katarzyny, 24 września 1531, w katedrze sztokholmskiej[4].

Literatura opisuje Katarzynę jako małżonkę kapryśną, obojętną i nieustannie krytykującą wszystko co szwedzkie, a jej małżeństwo z Gustawem za niefortunne i nieszczęśliwe[2]. Król jednak uznał związek za udany politycznie. Katarzyna była spokrewniona z dynastią Folkungów, panującą w Szwecji w XIII i XIV wieku. Ponadto dzięki temu związkowi był w stanie nawiązać ważne kontakty z książętami północnych Niemiec, jak również utrzymać dobre stosunki z Danią poprzez siostrę Katarzyny, Dorotę, małżonkę następcy tronu Danii, księcia Chrystiana, późniejszego króla Chrystiana III[2].

Ze związku Katarzyny z Gustawem urodziło się jedno dziecko: syn Eryk[1] (1533–1577), będący w latach 1560–1568 królem Szwecji.

Śmierć[edytuj | edytuj kod]

We wrześniu 1535 będąca w ciąży[2] Katarzyna uczestniczyła w przyjęciu na zamku w Sztokholmie urządzonym na cześć księcia duńskiego Chrystiana. Miało ono być demonstracją poparcia dla niego w staraniach o koronę królewską[1]. Podczas tańca królowa upadła, doznając bliżej nieznanego urazu. Na skutek wynikłych komplikacji zmarła[1][2][3] 23 września, w przededniu swoich 22. urodzin.

Przeciwnicy polityczni Gustawa rozpuszczali plotkę, jakoby to król przyczynił się do śmierci Katarzyny, zadając jej cios ostrym narzędziem w głowę[2][3]. Współczesne badania jej szczątek zaprzeczyły tym pogłoskom[3].

Katarzyna została pochowana 1 października 1535[2] w katedrze sztokholmskiej[1]. Po śmierci Gustawa Wazy jej ciało 21 grudnia 1560[2] złożono u boku męża i jego drugiej żony Małgorzaty w kaplicy Gustavianum w uppsalskiej katedrze[1].

Grobowiec Gustawa Wazy i jego dwóch żon w katedrze w Uppsali

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 historiska-personer.nu (szw.). [dostęp 24 grudnia 2010].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 charlotta.gotlib.se av Sachsen-Lauenburg, Katarina (szw.). [dostęp 30 listopada 2009].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 tacitus.nu GustavVasas familj (szw.). [dostęp 30 listopada 2009].
  4. L.-O. Larsson, Gustaw Waza – Ojciec państwa szwedzkiego czy tyran?, Warszawa 2009, s. 215.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Larsson L.-O., Gustaw Waza – Ojciec państwa szwedzkiego czy tyran?, Wydawnictwo „PIW”, Warszawa 2009, ISBN 978-83-06-03167-6.
  • Stålberg W., Berg P.G., Anteckningar om svenska qvinnor, Wydawnictwo „P. G. Berg”, Sztokholm 1864, s. 76.


Poprzednik
Izabela Habsburg
Arms of Sweden.svg Królowa Szwecji
1531-1535
Arms of Sweden.svg Następca
Małgorzata Leijonhufvud