Katastrofa lotnicza nad Dnieprodzierżyńskiem

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Katastrofa lotnicza nad Dnieprodzierżyńskiem
Państwo  ZSRR
Miejsce Dnieprodzierżyńsk
Data 11 sierpnia 1979
Godzina 13:35 czasu lokalnego
Rodzaj Zderzenie samolotów
Przyczyna Błąd kontrolera lotów
Ofiary 178 osób
Ocaleni 0 osób
1. Statek powietrzny
Typ Tupolew Tu-134
Użytkownik Aerofłot
Numer СССР-65816
Start Woroneż
Cel lotu Kiszyniów
Pasażerowie 88 osób
Załoga 6 osób
Ofiary 94 osoby
2. Statek powietrzny
Typ Tupolew Tu-134
Użytkownik Aerofłot
Znak rejestracyjny СССР-65735
Start Donieck
Cel lotu Mińsk
Liczba pasażerów 77 osoby
Liczebność załogi 7 osób
Ofiary śmiertelne 84 osoby
Położenie na mapie obwodu dniepropetrowskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu dniepropetrowskiego
miejsce katastrofy
miejsce katastrofy
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
miejsce katastrofy
miejsce katastrofy
Ziemia 48°35′17,5″N 34°39′21,5″E/48,588194 34,655972Na mapach: 48°35′17,5″N 34°39′21,5″E/48,588194 34,655972

Katastrofa lotnicza nad Dnieprodzierżyńskiem – czyli zderzenie w powietrzu dwóch samolotów, Tupolew Tu-134 linii Aerofłot, lecącego z Czelabińska z międzylądowaniem w Woroneżu do Kiszyniowa, z 88 pasażerami (oraz 6 członkami załogi) i samolotu Tupolew Tu-134, również należącego do linii Aerofłot, lecącego z Taszkentu z międzylądowaniem w Doniecku do Mińska, z 77 pasażerami (oraz 7 członkami załogi). Katastrofa miała miejsce 11 sierpnia 1979 roku. W wyniku katastrofy zginęły wszystkie osoby na pokładach obu maszyn. Bezpośrednią przyczyną zderzenia były błędne polecenia wydane załogom obu samolotów przez kontrolerów z Charkowa – Nikołaja Żukowskiego i Władimira Sumskiego.

Przebieg lotu[edytuj | edytuj kod]

Tupolew Tu-134 (nr rej. СССР-65816), wystartował z lotniska w Woroneżu, w stronę portu docelowego w Kiszyniowie. Również inny samolot Tupolew Tu-134 (nr rej. СССР-65735), wystartował z lotniska w Doniecku, w stronę portu docelowego w Mińsku.

Tamtego dnia w Centrum ruchu lotniczego w Charkowie dyżur pełniło sześciu dyspozytorów. Na bardziej intensywny sektor starszy kierownik zmiany Siergiej Siergiejew wyznaczył młodego 21-letniego pracownika Nikołaja Żukowskiego; monitorowanie jego pracy powierzono Władimirowi Sumskiemu, chociaż tę funkcję mógł wykonywać jedynie Siergiejew.

Sytuację komplikował fakt, że w tamtym dniu miał lecieć na Krym Konstantin Czernienko, przyjaciel i „prawa ręka” Leonida Breżniewa, dla którego był otwarty z samego rana jeden z trzech korytarzy powietrznych (Breżniew wypoczywał wówczas na Krymie). Dla innych samolotów pozostały tylko dwa korytarze powietrzne[1][2].

Samoloty leciały na wysokości 8400 m w chmurach pod kątem 90° do siebie[1]. Żukowski błędnie wyliczył, że oba samoloty ominą się. Niebezpieczeństwo zauważył Władimir Sumski. O 13:34 dał on rozkaz białoruskiej załodze wspiąć się na wysokość 9600 metrów. W audycji usłyszał: „Rozumiem...” (odpowiedź była niezrozumiana)[1]. Sumski był pewien, że to odpowiedziała załoga białoruska i polecenie zostanie wykonane. W rzeczywistości te słowa należały do załogi trzeciego samolotu Iljuszyn Ił-62, który leciał akurat do Taszkientu[1]. Po 1 minucie i 10 sekundach dwa samoloty zderzyły się. Pierwszy o katastrofie zgłosił dowódca samolotu Antonowa An-2, który znajdował się w pobliżu tamtego rejonu: „W okolicach Kuriłowki obserwuję spadające części samolotu. Moim zdaniem, Tu-134”[3]. Dwa samoloty zderzyły się na wysokości 8400 m pod kątem 135°.

Następstwa[edytuj | edytuj kod]

Po 9 miesiącach sąd uznał za winnych Żukowskiego i Sumskiego i skazał każdego na 15 lat w kolonii[1][4]. Starszego zmiany Siergiejewa, jak również innych naczelników wyższego rzędu, sąd nie zawezwał nawet w charakterze świadków[1].

W katastrofie lotniczej zginęło 17 piłkarzy oraz trenerów z klubu Paxtakor Taszkent[1], którzy lecieli z Doniecka do Mińska na mecz ligowy z miejscowym Dynamem[5]. Prawie wszystkich zmarłych członków drużyny piłkarskiej pochowano w Taszkiencie na miejskim cmentarzu Botkina, gdzie wzniesiono im pomnik.

Z powodu tej tragedii, Paxtakor Taszkent w 1979 roku został wzmocniony przez ochotników z innych klubów: po jednym z każdego z 15 klubów Wyższej Ligi mistrzostw ZSRR. Ponadto w regulaminie mistrzostw ZSRR w piłce nożnej został wprowadzony punkt, zgodnie z którym w okresie kolejnych dwóch (według innych źródeł – pięciu) lat, niezależnie od wyniku, Paxtakor Taszkent utrzymuje się w najwyższej lidze radzieckiej piłki nożnej[4].

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]