Katedra św. Elżbiety w Koszycach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Katedra św. Elżbiety w Koszycach
Dóm sv. Alžbety
archikatedra
Widok katedry od strony zachodniej
Widok katedry od strony zachodniej
Państwo  Słowacja
Miejscowość Koszyce
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Archidiecezja koszycka
Wezwanie św. Elżbiety
Położenie na mapie Koszyc
Mapa lokalizacyjna Koszyc
Katedra św. Elżbiety w Koszycach
Katedra św. Elżbiety w Koszycach
Położenie na mapie Słowacji
Mapa lokalizacyjna Słowacji
Katedra św. Elżbiety w Koszycach
Katedra św. Elżbiety w Koszycach
Ziemia 48°43′12,80″N 21°15′29,18″E/48,720222 21,258106Na mapach: 48°43′12,80″N 21°15′29,18″E/48,720222 21,258106
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Katedra w Koszycach
Ołtarz główny

Katedra pw. św. Elżbiety w Koszycach (słow. Dóm sv. Alžbety, węg. Szent Erzsébet-székesegyház, niem. Dom der Heiligen Elisbeth) – gotycka katedra w Koszycach, największa świątynia katolicka na Słowacji. Katedrą jest od chwili utworzenia diecezji (obecnie archidiecezji) koszyckiej w 1804 roku.

Historia budowli[edytuj | edytuj kod]

Świątynia wzniesiona została w latach 1378 - 1508 w stylu późnogotyckim w miejscu wcześniejszego kościoła parafialnego, który spłonął w pożarze w 1370 roku. Katedra koszycka często ponosiła uszczerbek wskutek katastrof, dlatego też w swej historii przechodziła liczne odbudowy. Najważniejsze prace renowacyjne przeprowadzono tu w latach 1877 - 1896. Podczas ostatniej ich fazy, poniżej północnej nawy wybudowano kryptę, gdzie w 1906 roku pochowano szczątki Franciszka II Rakoczego oraz jego towarzyszy z Turcji.

Wygląd zewnętrzny[edytuj | edytuj kod]

Katedra w Koszycach jest budowlą pięcionawową, posiada transept i wieloboczne prezbiterium. Metaliczna wieża umiejscowiona jest w miejscu przecięcia naw. W południowej części świątyni znajduje się kaplica oraz kruchta, powyżej niej zaś królewska galeria. Strzelista południowa wieża, zwana Matejową, pochodząca z 1461 roku oraz wieża północna zwieńczona rokokowym hełmem z 1775 dopełniają zachodniej fasady budowli.

Zachodni portal dekorowany jest płaskorzeźbami wyobrażającymi sceny biblijne: Jezus w Ogrodzie Getsemani, pobożność oraz chustę św. Weroniki. Najbogatszy i najcenniejszy pod względem artystycznym jest portal północny wraz ze swymi dekoracjami rzeźbiarskimi. Przedstawiono tu Sąd Ostateczny wykonaną w dwóch rzędach, ponad innymi wyobrażeniami. Ponadto zobaczyć tu można również sceny z życia św. Elżbiety, Matkę Boską z kobietami oraz św. Jana w otoczeniu żołnierzy. Wieńczy je scena Ukrzyżowania. W środkowej części północnego portalu znajduje się posąg św. Elżbiety. Południowy portal zawiera dwa wejścia, stanowiące integralną część oryginalnej kompozycji architektonicznej, zgodnie z planem południowej kruchty.

Wnętrze[edytuj | edytuj kod]

Niezwykle cenne pod względem artystycznym i historycznym jest monumentalne wnętrze katedry. Do najwspanialszych zabytków świątyni należy ołtarz główny św. Elżbiety oraz podwieszona pod sklepieniem statua Maryi Niepokalanie Poczętej, późnogotycki ołtarz Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny, epitafium rodziny Reinerów, drewniana rzeźba Matki Boskiej, fragmenty fresków wyobrażających Ostatnią Wieczerzę, ołtarz św. Antoniego, fresk przedstawiający Zmartwychwstanie, brązowa chrzcielnica, ołtarz z wizerunkiem św. Anny, gotycka kalwaria, lampion króla Mateusza, drewniane polichromowane posągi, ołtarz Pokłonu Trzech Króli, neogotycki kamienny pulpit. Najcenniejsze dzieła oraz relikwie strzeżone są w skarbcu.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]