Katedra Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Gorzowie Wielkopolskim

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Katedra Wniebowzięcia NMP w Gorzowie Wielkopolskim
katedra
Distinctive emblem for cultural property.svg KOK-I-11/54 z 15.01.1954 r.
oraz 1/76 z 19.10.1976 r.
Katedra diecezjalna w Gorzowie Wielkopolskim
Katedra diecezjalna w Gorzowie Wielkopolskim
Państwo  Polska
Miejscowość Gorzów Wielkopolski
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Wezwanie Wniebowzięcia NMP
Położenie na mapie Gorzowa Wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna Gorzowa Wielkopolskiego
Katedra Wniebowzięcia NMP w Gorzowie Wielkopolskim
Katedra Wniebowzięcia NMP w Gorzowie Wielkopolskim
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Katedra Wniebowzięcia NMP w Gorzowie Wielkopolskim
Katedra Wniebowzięcia NMP w Gorzowie Wielkopolskim
Ziemia 52°43′51″N 15°14′22″E/52,730833 15,239444Na mapach: 52°43′51″N 15°14′22″E/52,730833 15,239444
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Katedra Wniebowzięcia NMP w Gorzowie Wielkopolskim (niem. Mariä-Himmelfahrt-Dom in Landsberg) - najstarsza świątynia wzniesiona pod koniec XIII w. na planie trzynawowego, pseudobazylikowego korpusu z wieżą przy elewacji zachodniej oraz zakrystią w kształcie prostokąta, przy elewacji północnej, jako miejski kościół parafialny. Pierwotnie nosiła tytuł Maryi Panny i 11 Dziewic. Początkowo patronat nad kościołem sprawowało miasto, od 1299 kapituła kolegiaty w Myśliborzu, a następnie zakon krzyżacki oraz brandenburscy elektorzy. Gorzowska katedra, zgodnie z założeniami tradycji chrześcijańskiej, zbudowana została w specyficzny sposób. Prezbiterium musiało być zwrócone ku wschodowi, skąd w dniu Sądu Ostatecznego przybędzie Chrystus, główne wejście natomiast znajdowało się zawsze od zachodu, naprzeciw głównego ołtarza.

Gorzowska katedra jest budowlą gotycką, jednak można odnaleźć w niej elementy poprzedniego stylu architektonicznego - romanizmu. Styl romański ujawnia się przede wszystkim w rozplanowaniu świątyni oraz w elementach budowy z granitowych ciosów. Zbudowana jest z palonej cegły, jako budowla halowa posiadająca trzy nawy.

Pierwotny kształt kościoła zmienił się w nieznaczny sposób. W XV w. dobudowano prezbiterium, w XVII w. hełm na wieży południowej w barokowym stylu, zaś w późniejszych latach dwie gotyckie kaplice. Bardziej znaczące zmiany w strukturze gorzowskiej katedry miały miejsce w jej wnętrzu. Pierwotnie liczba ołtarzy w świątyni wynosiła siedemnaście. Ruchy obrazoburcze w czasie reformacji doprowadziły do likwidacji szesnastu z nich. Z czasów średniowiecznych pozostały zaledwie nieliczne rzeźby. Od końca XVI w. była świątynią luterańską, a jej wnętrze uległo znacznej transformacji. W latach 1953-1956 ponownie dostosowana do potrzeb wiary katolickiej.

Kościół Mariacki ustanowiono katedrą 12 grudnia 1945 i zaczął pełnić rolę martyrium. Znajdują się tam groby m.in. biskupów Wilhelma Pluty i Teodora Benscha.

W 1997 wizytę w katedrze złożył Jan Paweł II, modlił się wówczas przy grobie bpa Wilhelma Pluty.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]