Katedra w Eczmiadzynie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Katedra w Eczmiadzynie
Էջմիածնի Մայր Տաճար
katedra
Katedra w Eczmiadzynie
Katedra w Eczmiadzynie
Państwo  Armenia
Miejscowość Wagharszapat
Wyznanie przedchalcedońskie
Kościół Apostolski Kościół Ormiański
Patriarchat Katolikos Wszystkich Ormian
Katedra od 303
Wezwanie Zstąpienia Jednorodzonego
Przedmioty szczególnego kultu
Relikwie Święta Włócznia
Położenie na mapie Armenii
Mapa lokalizacyjna Armenii
Katedra w Eczmiadzynie
Katedra w Eczmiadzynie
Ziemia 40°09′42″N 44°17′28″E/40,161667 44,291111Na mapach: 40°09′42″N 44°17′28″E/40,161667 44,291111
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Katedra w Eczmiadzyniea
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Kraj  Armenia
Typ kulturowe
Spełniane kryterium II, III
Charakterystyka #1011
Regionb Europa i Ameryka Północna
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 2000
na 24. sesji
a Oficjalna nazwa wpisana na liście UNESCO
b Oficjalny podział dokonany przez UNESCO

Katedra w Eczmiadzynie (arm. Էջմիածնի Մայր Տաճար) – najstarsza i najważniejsza świątynia ormiańska[1], kościół macierzysty Apostolskiego Kościoła Ormiańskiego, wybudowany na fundamentach pogańskiej bazyliki przez Grzegorza Oświeciciela w latach 301-303, zaraz po tym jak król Tiridates III jako pierwszy władca w historii przyjął chrześcijaństwo; jednocześnie najstarsza katedra na świecie[2]. Znajduje się w mieście Wagharszapat, około 18 km na zachód od Erywania. Została poważnie zniszczona, po czym w 483 odbudowana niemal od podstaw w obecnej formie przez Wagana I Mamikoniana[3]. W 618 kopuła wykonana z drewna została zastąpiona kamienną, która przetrwała w stanie niemal nienaruszonym do czasów obecnych[4].

Masywna budowla opiera się na czterech filarach połączonych za pośrednictwem smukłych arkad z zewnętrznymi murami świątyni. Mury znajdujące się na północnej stronie pochodzą z IV i V wieku. W XVII w. naprzeciwko zachodniego wejścia została wzniesiona trzykondygnacyjna dzwonnica. Sześciokolumnowe rotundy, wybudowane w XVII w. w północnej, wschodniej i południowej części świątyni, nadają katedrze pięciokopułowy obrys[4].

W świątyni znajdują się liczne zabytkowe rękopisy, ikony, rzeźby, krucyfiksy. Najcenniejszym skarbem jest grot Włóczni Przeznaczenia (zwana także włócznią Longinusa), uważanej za relikwię Męki Pańskiej, przechowywany w złotym relikwiarzu w skarbcu katedralnym[5][6]. Według pochodzącego z XIII w. armeńskiego manuskryptu i tradycji włócznia została przewieziona w to miejsce przez apostoła Judę Tadeusza[7][8].

W 2000, razem z kilkoma kościołami znajdującymi się w pobliżu, katedra w Eczmiadzynie została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO[4].

Przypisy

  1. Geoffrey Wainwright, Karen B. Westerfield Tucker: The Oxford History of Christian Worship. Oxford: Oxford University Press, 2005, s. 147. ISBN 978-0-19-513886-3.
  2. Jamie Stokes: Encyclopedia of the Peoples of Africa and the Middle East. Nowy Jork: Infobase Publishing, 2008, s. 65. ISBN 978-1-4381-2676-0.
    Eczmiadzyn jest położony na zachodzie obecnej Armenii, niedaleko granicy z Turcją; tutejsza katedra pochodząca z IV wieku jest powszechne uważana za najstarszą na świecie.
  3. Alexander Sahinian, A. Zarian, M. Ghazarian: „Էջմիածնի Մայր Տաճար”, [w:] Armeńska Sowiecka Encyklopedia, pod red. Wiktora Ambarcumiana (w języku armeńskim), Erywań 1978, s. 71–73.
  4. 4,0 4,1 4,2 Cathedral and Churches of Echmiatsin and the Archaeological Site of Zvartnots (ang.). wordreference.com. [dostęp 2013-11-25].
  5. The Armenian Church – Mother See of Holy Etchmiadzin. Museums (ang.). armenianchurch.org. [dostęp 2013-11-25].
  6. The Armenian Church – Mother See of Holy Etchmiadzin. Cathedral Museum (ang.). armenianchurch.org. [dostęp 2013-11-25].
  7. Holy Lance transferred from Holy Echmiadzin to Geghard for the first time in 200 years (ang.). panarmenian.net, 2 czerwca 2011. [dostęp 2013-11-25].
  8. The Holy lance and piece of Noah’s Ark. Echmiadzin Museum (ang.). youtube.com. [dostęp 2013-11-25].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]