Katiusza (utwór)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Katiusza (Катюша) – radziecka żołnierska piosenka o dziewczynie (tytułowej Katiuszy) tęskniącej do ukochanego, który jest daleko "na pograniczu". "Katiusza" nie jest piosenką ludową jak Kalinka czy Snieg krużytsia (Śnieg wiruje). Muzykę skomponował w 1938 roku Matwiej Blanter, a słowa napisał Michaił Isakowski. Pierwszy raz wykonała ją Walentyna Batiszczewa 27 listopada 1938 na koncercie w Sali Kolumnowej Moskiewskiego Domu Związkowego. Batiszczewa była solistką tzw. "Gosdżazu", orkiestry założonej na polecenie partii dla przeciwdziałania docierającym z Zachodu wzorom muzyki popularnej. Miała powstać w ZSRR pieśń masowa nowego typu. Lidia Rusłanowa, znana wykonawczyni rosyjskich pieśni ludowych, rozsławiła później piosenkę swoimi wykonaniami. Rusłanowa wykonywała "Katiuszę" wielokrotnie na frontowych koncertach. Była zaprzyjaźniona z Żukowem i została żoną jednego z jego generałów. "Katiuszę" śpiewano w całej armii. Powstały też w czasie wojny wersje śpiewane przez partyzantów włoskich i greckich. Rusłanowa ufundowała ze swoich honorariów dwie wyrzutnie rakietowe, stąd nazwa "katiusza". Kilku krytyków sądzi, że Katiusza nie jest kompozycją Blantera, twierdząc, że podobny motyw muzyczny występuje w operze "Mawra" Igora Strawińskiego (1922), którą później zaadaptował do Chanson Russe (1937).

Katiusza to zdrobnienie żeńskiego imienia Jekatierina (Katarzyna).

Katiusza dała także nazwę radzieckiej wyrzutni rakietowej BM-8 kalibru 82 mm, BM-13 kalibru 132 mm, BM-31 kalibru 310 mm i ich modyfikacjom wprowadzanym na uzbrojenie Armii Czerwonej począwszy od 21 czerwca 1941 roku podczas II wojny światowej.

Tekst piosenki[edytuj | edytuj kod]

Tekst rosyjski

Расцветали яблони и груши,
Поплыли туманы над рекой;
Выходила на берег Катюша,
Hа высокий берег на крутой.
Выходила, песню заводила
Про степного, сизого орла,
Про того, которого любила,
Про того, чьи письма берегла.
Ой, ты песня, песенка девичья,
Ты лети за ясным солнцем вслед,
И бойцу на дальнем пограничье
От Катюши передай привет.
Пусть он вспомнит девушку простую,
Пусть услышит, как она поёт,
Пусть он землю бережёт родную,
А любовь Катюша сбережёт.
Расцветали яблони и груши,
Поплыли туманы над рекой;
Выходила на берег Катюша,
Hа высокий берег на крутой.

Transkrypcja

Rascwietali jabłoni i gruszy,
Popłyli tumany nad riekoj;
Wychodiła na bierieg Katiusza,
Na wysokij bierieg na krutoj.
Wychodiła, piesniu zawodiła
Pro stiepnogo, sizogo orła,
Pro togo, kotorogo lubiła,
Pro togo, czji piśma bieriegła.
Oj, ty piesnia, piesienka diewiczja,
Ty leti za jasnym sołncem wsled,
I bojcu na dalniem pograniczje
Ot Katiuszy pieriedaj priwiet.
Pust´ on wspomnit diewuszku prostuju,
Pust´ usłyszyt, kak ona pojot,
Pust´ on ziemlu bierieżot rodnuju
A lubow´ Katiusza sbierieżot.
Rascwietali jabłoni i gruszy,
Popłyli tumany nad riekoj;
Wychodiła na bierieg Katiusza,
Na wysokij bierieg na krutoj.

Po polsku[1]

Rozkwitały jabłonie i grusze
Popłynęła ponad rzeką mgła
Ku brzegowi szła Kasieńka błoniem
Ku brzegowi wysokiemu szła
Ku brzegowi idąc pieśń śpiewała
O stepowym orle sponad skał
O tym, kogo bardzo miłowała
Czyje listy chowa niczym skarb
Oj ty pieśni, piosnko ty dziewczęca
W ślad za słonkiem jaśniejącym spiesz
Żołnierzowi z pogranicza dźwięcznie
Od Kasieńki pozdrowienia nieś
Niech tam wspomni miłą swą dziewczynę
Jak mu śpiewa do utraty tchu
Gdy on strzeże ziemi swej rodzinnej
Kasia serce wiernie strzeże mu
Rozkwitały jabłonie i grusze
Popłynęła ponad rzeką mgła
Ku brzegowi szła Kasieńka błoniem
Ku brzegowi wysokiemu szła1)

Przypisy

  1. Tłumaczenie Bogdan Żyranik.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]