Przedkaukazie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Kaukaz Północny)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Przedkaukazie
Megaregion Krym i Kaukaz
Prowincja Przedkaukazie
Zajmowane
jednostki
administracyjne
Rosja
- obwód rostowski
- obwód wołgogradzki
- Kraj Krasnodarski
- Kraj Stawropolski
- Adygeja
- Kałmucja
- Dagestan

Przedkaukazie (72; ros. Предкавказье, Priedkawkazje) − region geograficzny w południowej Rosji przeduralskiej, na pograniczu Europy i Azji.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Przedkaukazie rozciąga się na długości około 300 km między Obniżeniem Kumsko-Manyckim na północy a Kaukazem na południu oraz na długości około 900 km między Morzem Kaspijskim na wschodzie a Morzem Azowskim na zachodzie. Jego łączna powierzchnia wynosi ok. 350 tys. km².

Ukształtowanie[edytuj | edytuj kod]

Zachodnia część Przedkaukazia jest nizinna, zajmuje ją Nizina Kubańska z deltą Kubania i Półwyspem Tamańskim. Środkową część Przedkaukazia zajmują wyżyny Stawropolska (do 831 m n.p.m. - Striżament) i Tersko-Sunżeńska (do 926 m n.p.m.), między którymi leżą niskie Góry Mineralnowodzkie (do 1402 m n.p.m. - Besztau). We wschodniej części Przedkaukazia leży Nizina Tereco-Kumska.

Podłoże Przedkaukazia stanowi mocno sfałdowana platforma hercyńska pokryta grubą na 1,5-2 km warstwą słabo sfałdowanych osadów mezozoicznych, paleogenicznych i neogenicznych.

Hydrologia[edytuj | edytuj kod]

Północna część Kaukazu Północnego należy do dorzecza Donu, Dońca Siewierskiego, Sału i Manycza Zachodniego, a pozostała część do wypływających z gór Kubania, Tereku, Kumy, Sułaku.

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Klimat Kaukazu Północnego odznacza się różnorodnością, zależną od ukształtowania terenu, jak i wpływów wiatrów zachodnich oraz wschodnich.

Roślinność[edytuj | edytuj kod]

Większą cześć obszarów równinnych zajmuje step, nad brzegami Morza Kaspijskiego występują ziemię półpustynne, tereny górskie to lasy, łąki, jeszcze wyżej śniegi.

Zagospodarowanie[edytuj | edytuj kod]

Zachodnie i środkowe Przedkaukazie stanowi ważny region rolniczy. Część wschodnią zajmują półpustynne pastwiska. W wielu miejscach Przedkaukazia stwierdzono złoża ropy naftowej i gazu ziemnego.

Przynależność administracyjna[edytuj | edytuj kod]

Obecnie administracyjnie Przedkaukazie tworzy Północnokaukaski Okręg Federalny, obejmujący zasięgiem republiki Inguszetia, Dagestan, Czeczenia, Osetia Północna, Adygeja, Kabardo-Bałkaria, Kałmucja, Karaczajo-Czerkiesja oraz Kraj Krasnodarski i Kraj Stawropolski.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W latach 1917-1924 górskie ludy Kaukazu Północnego (tzn. Czerkiesi, Czeczeni i Osetyjczycy) utworzyły niezależną Republikę Górską Północnego Kaukazu. W 1924 roku region został zajęty przez bolszewików, powstał wówczas obwód przedkaukaski w ramach Rosji radzieckiej. Później zmieniono jego nazwę na kraj północnokaukaski (Северo-Кавказкий край). Obejmował teren o powierzchni 287 410 km². W 1926 roku w obwodzie przedkaukaskim utworzono następujące obszary autonomiczne:

Ponadto istniało także 14 okręgów autonomicznych.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Krzysztof Dąbrowski, Teresa Nagrodzka-Majchryk, Edward Tryjarski: Hunowie europejscy, Protobułgarzy, Chazarowie, Pieczyngowie. Wrocław: Ossolineum, 1975, s. 390-39, seria: Kultura Europy wczesnośredniowiecznej.