Kayah
Z Wikipedii
 |
Treść tego hasła może nie być zgodna z zasadami neutralnego punktu widzenia. Zajrzyj na stronę dyskusji i pomóż go poprawić. |
| Kayah | |
 Kayah podczas 46. KFPP w Opolu |
|
| Imię i nazwisko | Katarzyna Rooijens |
| Pseudonim | Kayah |
| Data i miejsce urodzenia | 5 listopada 1967 Warszawa |
| Pochodzenie |  Polska |
| Gatunek | pop |
| Zawód | wokalistka |
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
 Kolekcja cytatów w Wikicytatach |
|
| Strona internetowa | |
Kayah, właściwie Katarzyna Rooijens (z domu Szczot) (ur. 5 listopada 1967 w Warszawie) – polska piosenkarka popowa.
Spis treści |
[edytuj] Biografia
[edytuj] Kayah
Kayah uzyskała dyplom w klasie fortepianu, u prof. Anny Narkiewicz w 1985 roku. Zaczynała współpracą z Kostkiem Yoriadisem w 1984 roku. Później współpracowała z reaggowymi zespołami Rastar i Zgoda. W 1986 roku nagrała zespołem Tilt wielki przebój "Mówię ci, że...". W 1988 roku zadebiutowała na Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu piosenką "Córeczko", która przyniosła jej rozgłos w kraju. W tym samym roku nagrała solową płytę zatytułowaną Kayah, zawierającą piosenki napisane dla innej wokalistki, Renaty Czarnoty, która wycofała się z projektu. W 1991 roku wydano również anglojęzyczną wersję tej płyty. Album przeszedł jednak niezauważony, dlatego też na przełomie lat 80. i 90. XX wieku Kayah zamieszkała w Wiedniu, gdzie pracowała jako modelka. W tym czasie także nagrywała, ale jako artystka drugoplanowa. Zaśpiewała na płytach De Mono, Stanisława Soyki, Nazara, Obywatela G.C., Formacji Nieżywych Schabuff, Atrakcyjnego Kazimierza i Cyganów, Republiki, Agency i Martyny Jakubowicz. Pomysły, doświadczenia i kontakty z tego okresu zaowocowały pierwszym, autorskim albumem, zatytułowanym Kamień, wydanym w listopadzie 1995 roku.
[edytuj] Kamień
Pierwsze nagrania z albumu Kamień ukazały się już w 1993 roku. Utwór "Jak liść" pojawił się na akustycznej płycie zespołu Republika z 1993 roku o nazwie Bez prądu. Nosił wówczas tytuł "Mówili o mnie". W tym samym roku Kayah wykonała go, pod zmienionym już tytułem, startując w konkursie "Bursztynowy Słowik" podczas międzynarodowego festiwalu piosenki w Sopocie, gdzie wygrała główną nagrodę. Nagranie "Jestem kamieniem" trafiło natomiast wówczas na składankę piosenek różnych artystów "Jestem za". Podczas Krajowego Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu w 1994 roku Kayah zaprezentowała piosenkę "Ja chcę ciebie", za którą otrzymała nagrodę burmistrza miasta. W tym samym roku artystka zdobyła z nią II miejsce w konkursie Festiwalu Krajów Nadbałtyckich w Karlshamn. Marek Kościkiewicz, właściciel firmy Zic-Zac, postanowił zainwestować w nową gwiazdę. Firma nie szczędziła pieniędzy. Płyta Kamień została nagrana ze znakomitymi muzykami sesyjnymi, którzy z wyczuciem realizowali pomysły artystki. Pierwszy z opublikowanych utworów, "Jak liść", trafił do radiostacji jako pierwszy singiel w 1995 roku. Na drugi singiel wybrano nagranie "Nawet deszcz".
Album przyniósł subtelną, nastrojową muzykę, daleką od tego, co było na listach przebojów. Kamień uznawany jest za jedną z najważniejszych polskich płyt popowych ostatniej dekady XX wieku. Odniósł jednak, jak na owe czasy, umiarkowany sukces komercyjny, zdobywając tytuł "Złotej Płyty". Choć krytyka była zachwycona płytą, sprzedano ją w nakładzie ponad 60 tysięcy egzemplarzy, głównie za sprawą wylansowanych już w 1996 roku przebojów "Fleciki" i "Santana". Aby zrealizować teledysk do piosenki "Fleciki", Kayah wyjechała do Kalifornii, a reżyserem klipu był światowej sławy operator filmowy Janusz Kamiński. Choć płyta artystki była zbyt trudna i wysublimowana dla szerokiej publiczności, to utwór ten stał się jednym z największych przebojów roku, otrzymując nawet nagrodę polskich rozgłośni radiowych Playbox, w kategorii "Złota Dziesiątka". Album nagrodzono m.in. Fryderykiem dla najlepszej wokalistki. Ale w przemyśle rozrywkowym liczy się wymierny sukces. Kayah musiała więc następną płytą osiągnąć status gwiazdy komercyjnej. Inaczej jej kariera znów mogła stanąć pod znakiem zapytania.
[edytuj] Zebra
Album Zebra, wydany wiosną 1997 roku, odniósł ogromny sukces komercyjny. Kayah połączyła własne ambicje artystyczne z potrzebami rynku. Jej wersja stylistyki disco, oparta na łatwym do wytańczenia schemacie rytmicznym i wpadających w ucho harmoniach, przepełniona była ukochanym przez artystkę soulem. Single "Na językach" i "Supermenka" okazały się jednymi z największych przebojów roku i należały do najchętniej prezentowanych w radiu piosenek roku 1997, o czym świadczyły choćby dwie zdobyte przez nie statuetki Playbox, w kategorii "Złota Dziesiątka". W ramach kampanii promocyjnej albumu Zebra w dniu jego premiery artystka w towarzystwie dziennikarzy odwiedziła warszawskie zoo i objęła opieką zebrę, Kaję. Zdjęcia piosenkarki i pasiastego zwierzęcia obiegły prasę i telewizję. W ciągu kilku dni sprzedano 100 tysięcy egzemplarzy płyty. Nikt już nie mógł powiedzieć, że Kayah jest tylko "wieczną chórzystką" czy "wieczną pretendentką". Ogólnie sprzedano ponad 200 tysięcy kopii Zebry, co oznaczało wówczas dwukrotną "Platynową Płytę". W 1998 roku artystka uzyskała za tę płytę osiem nominacji w kolejnej edycji Fryderyków i wygrała w czterech: kompozytor roku, autor roku, album roku pop (Zebra) i wokalistka roku.
W latach 1995-1998 wokalistka współpracowała gościnnie przy projektach innych artystów, nagrywając utwory: "Budzikom śmierć" z Robertem Chojnackim &..., "Horyzont" z Kasią Stankiewicz i Andrzejem Krzywym, "Flota zjednoczonych sił" z Voo Voo, "Hit" z Michałem Urbaniakiem, "Uwierz... to nie ja" z Urszulą i "Raduj się świecie" z Mietkiem Szcześniakiem.
W 1998 roku Kayah wzięła udział w kampanii POP i za muzykę napisaną do tej reklamy, dostała nagrody na festiwalach Crack Film, Kreatura i Złote Orły. W tym samym roku prowadziła swój 24-odcinkowy program rozrywkowy To było grane w stacji TVN.
[edytuj] Kayah i Bregović
Płyta Kayah/Bregović, wydana w kwietniu 1999 roku, była największym sukcesem komercyjnym w całej karierze Kayah i jednym z największych bestsellerów w całej historii polskiej fonografii. Osiągnęła status "Diamentowej Płyty", rozchodząc się w ilości ponad 700 tysięcy egzemplarzy. Album stanowił udane połączenie współczesnego popu i folkloru bałkańskiego z rodzimą tradycją ludową. Zawierał muzykę góralską, cygańską, śpiewy biesiadne, a nawet echa kolędy "Bóg się rodzi". Na płycie znalazło się kilka utworów doskonale znanych z filmowych płyt Bregovicia takich jak: Underground, Arizona Dream, Królowa Margot i Czas cyganów. Nie mogło zabraknąć również jego słynnej cygańskiej orkiestry weselno-pogrzebowej. Z polskich muzyków pojawił się pięcioosobowy góralski zespół wokalny z Zakopanego (obecny Zakopower).
Marek Kościkiewicz, teraz już nie tylko właściciel małego Zic-Zaca, ale szef polskiego przedstawicielstwa wielkiego międzynarodowego koncernu BMG Ariola, wpadł na pomysł wspólnego album Kayah i Gorana Bregovića. Kayah początkowo nie była zainteresowana propozycją. Przygotowywała swój trzeci album i pielęgnowała życie osobiste. Wyszła za mąż za holenderskiego realizatora telewizyjnego Rinke Rooijensa i spodziewała się dziecka. W końcu przystąpiono jednak do pracy nad płytą. Wszyscy zainteresowani chcieli, by prace zakończono przed narodzinami dziecka, jednak przyjście na świat Rocha 1 grudnia 1998 roku przerwało realizację. Do pracy przystąpiono w dość trudnych warunkach. Kayah co pół godziny musiała wybiegać ze studia, by karmić dziecko. Płyta trafiła na rynek ponad cztery miesiące po jego narodzinach.
Single "Śpij kochanie, śpij" i "Prawy do lewego" podbiły Polskę, zostając jednymi z największych przebojów roku. Radiostacje ponownie przyznały wokalistce dwa Playboxy w jednym roku, w kategorii "Złota Dziesiątka". Na fali sukcesu albumu w roku 1999 wznowiono anglojęzyczną wersję jej pierwszego albumu. Potwierdzeniem oszałamiającej popularności projektu Kayah/Bregović był wrześniowy koncert obu artystów na warszawskim Służewcu, na który przyszło ponad 50 tysięcy osób. W związku z ogromną popularnością albumu w Polsce koncern Bertelsmanna postanowił promować płytę również za granicą. Płyta ukazała się w 11 krajach europejskich, m.in. we Włoszech, Hiszpanii, Francji, Turcji, Grecji, Izraelu, Czechach, Słowenii i Chorwacji. We Włoszech album ten w pierwszych dwóch tygodniach sprzedaży uplasował się na 7. miejscu na liście bestsellerów. Promocja płyty wiązała się z wyjazdem na press-tour do Włoch, a w następnej kolejności do Francji.
Album otrzymał Fryderyka jako najlepszy w 1999 roku, teledysk "Prawy do lewego" został wideoklipem roku, a Kayah dostała Fryderyka '99 w kategorii wokalistka roku. Artystka została również nagrodzona licznymi nagrodami, o których decydowała publiczność, na czele z Superjedynkami na Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu, gdzie w 2000 roku odebrała 4 statuetki w kategoriach: Najlepsza wokalistka, Przebój roku za"Śpij kochanie, śpij". Najlepsza płyta za "Kayah/Bregović" oraz Najlepszy teledysk za "Prawy do lewego".
[edytuj] JakaJaKayah
12 maja 2000 roku ukazała się płyta JakaJaKayah. Po czterech dniach sprzedano 50 tysięcy egzemplarzy, a łącznie ponad 70 tysięcy, za co Kayah otrzymała "Platynową Płytę". Po 10 dniach płyta stała się płytą miesiąca w 68 stacjach radiowych w Polsce, po 30 dniach stacje radiowe odtworzyły pierwszy singel "Jaka ja Kayah" 4 tysiące razy. Wystarczyło 10 koncertów "Wielkiej Majówki Radia ZET" z Kayah aby zgromadzić na nich pół miliona osób. Następca płyty z Bregoviciem to kolejny sukces artystki pomimo muzycznego powrotu Kayah do gatunku soul i pop. Płyta JakajaKayah otrzymała 6 nominacji w edycji Fryderyk 2000. Kayah otrzymała Yacha za najlepszą kreację aktorską w teledysku "Jaka ja Kayah". Pod koniec 2000 roku zaśpiewała w duecie z Cesarią Evorą, co zaowocowało wydaniem na początku 2001 roku wspólnego singla pt: "Embarcacao", z teledyskiem autorstwa Jarosława Szody, Bolesława Pawicy i Filipa Kovćina. Klip ten na X Jubileuszowym Festiwalu Yach Film zdobył nagrodę w kategorii najlepsza reżyseria. Piosenka znalazła się również na polskiej reedycji płyty z 11 maja 2001 roku. Album został wydany również w Kanadzie i dziewięciu krajach europejskich na przełomie 2001/2002 pod zmienioną nazwą Yakayakayah. Zawierał dodatkowo m.in. angielskie wersje kilku piosenek.
W 2001 roku Kayah została ambasadorem WWF w Polsce. W tym samym roku wraz z Krzysztofem Pszoną zawiązała spółkę producencką. Pierwszym efektem ich pracy było siedem utworów na płycie Ewy Bem Mówię tak, myślę nie. Kayah wzięła w tym okresie udział w różnych projektach muzycznych, współpracując m.in. z Mieczysławem Szcześniakiem, Liroyem, Verą Bilą, Michałem Żebrowskim i zespołem Blenders. Nagrała również piosenkę "Wiosna przyjdzie i tak" promującą film Przedwiośnie.
[edytuj] Stereo typ
Kolejne album Kayah, zatytułowany "Stereo typ", promowany przebojem "Testosteron", wydany został 22 sierpnia 2003 roku. Natychmiast osiągnął szczyt polskiej listy bestsellerów płytowych i status "Złotej Płyty", osiągając nakład ponad 50 tysięcy egzemplarzy. Teledysk do pierwszego singla został nagrodzony Grand Prix festiwalu Yach Film. Kayah wystąpiła na Sopot Festival 2003. Jesienią tego roku odbyła się klubowa trasa koncertowa StereoTour, która zgromadziła blisko 15 tysięcy publiczności. Za album Stereo typ Kayah otrzymała siedem nominacji do nagrody Fryderyk 2003.
Na początku 2004 roku zaśpiewała polską wersję piosenki autorstwa Phila Collinsa do filmu Disneya Mój brat niedźwiedź. W oryginale wykonywała ją Tina Turner. W czerwcu 2004 roku Kayah zagrała rolę Królowej Śniegu w musicalu Bajlandia - inny wymiar bajki. Płyta z muzyką zawierała kompozycje Andrzeja Smolika, Artura Rojka czy Krzysztofa Pszony. Sama Kayah skomponowała oraz napisała teksty do dwóch śpiewanych przez siebie piosenek: "Jestem zła" i "Życie jest darem". Pod koniec kolejnego roku na potrzeby składanki Święta, święta 3 nagrała Piosenkę o dziewczynce z zapałkami znaną już z Bajlandii, lecz nie w jej wykonaniu. Dochód ze sprzedaży płyty przeznaczony był na wsparcie akcji charytatywnych prowadzonych przez Polską Akcję Humanitarną.
[edytuj] The Best & The Rest
Swoje osiągnięcia artystka podsumowała dwupłytowym albumem The Best & The Rest z 29 kwietnia 2005 roku, na którym znalazły się zarówno znane utwory, jak i te mniej osłuchane, które były do tej pory częścią innych projektów: składanek, ścieżek dźwiękowych do filmów, albumów innych artystów. Znalazł się tu m.in. utwór "Prócz ciebie, nic, nagrany w duecie z Krzysztofem Kiljańskim, który pierwotnie promował jego płytę z 2005 roku. Utwór ten wygrał m.in. Fryderyka w kategorii piosenka roku. Również nagranie "Najpiękniejsi" zaśpiewane z Poluzjantami, mające pierwotnie promować ich album (do którego wydania nie doszło), stało się częścią składanki Kayah. A całe wydawnictwo promował utwór "Jutro rano", który otrzymał trzy nominacje na Festiwalu Polskich Wideoklipów Yach Film. Kolekcja trafiła do sklepów w nakładzie ponad 50 tysięcy sztuk i otrzymała status "Złotej Płyty".
W 2006 roku artystka pojawiła się gościnnie w serialu komediowym Niania Jurka Bogajewicza z Agnieszką Dygant i Tomaszem Kotem w rolach głównych. Kayah zagrała samą siebie. Następnie wcieliła się w Marię w komedii kryminalnej Dublerzy Michała Ziębińskiego. Na planie filmu z sensacyjną intrygą z udziałem służb specjalnych i sycylijskiej mafii partnerowali jej Zbigniew Zamachowski, Andrzej Grabowski i Robert Gonera. Na ścieżce dźwiękowej do tego filmu znalazła się piosenka Kayah "Jaka miłość, taka śmierć" (muzyka Maciej Zieliński, słowa Kayah). Natomiast jesienią 2006 roku nagrała utwór "Kochankowie Roku Tygrysa" w wersji polskiej i chińskiej (muzyka Henri Seroka / Henning Westland, słowa Kayah) do filmu o tym samym tytule. Do obu wersji powstał teledysk promujący. W lutym 2007 roku Kayah pojawiła się na trzecim z kolei soundtracku, tym razem do filmu Ryś. Zaśpiewała piosenkę w duecie ze Stanisławem Tymem o tytule "Wszystkie Ryśki to porządne chłopaki" (muzyka Piotr Rubik, słowa Stanisław Tym, aranżacja Kayah / Krzysztof Pszona).
[edytuj] MTV Unplugged
28 listopada 2006 roku w Łodzi odbył się pierwszy w Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej koncert z cyklu MTV Unplugged. Gwiazdą wieczoru była Kayah, która w towarzystwie kilku gości wykonała czternaście utworów. Płyta MTV Unplugged, z zapisem tamtego wieczoru, ukazała się 23 marca 2007 roku. Wśród specjalnych gości pojawili się między innymi Anna Maria Jopek, kwartet smyczkowy 4., kubański perkusjonista Ariel Silva Valdes oraz kubańska wokalistka Omniris Casuso Valdes. Jest to pierwszy album wydany przez firmę artystki Kayax. Oprócz płyty CD, ukazało się również DVD będące pierwszym wydawnictwem Kayah na tym nośniku. Album uzyskał status "Złotej Płyty" za sprzedaż ponad 15 tysięcy egzemplarzy.
2 września 2007 Kayah była gospodynią koncertu "Gorączka Sopockiej Nocy", który odbył się trzeciego dnia 44. Sopot Festival 2007. Na początku zaśpiewała wiązankę przebojów ("We Are Family", "I Will Survive" i "Go West"), które potem zabrzmiały na deskach Opery Leśnej w oryginalnych wykonaniach. Następnie zapowiadała każdego z wykonawców, odnosząc się do czasów, kiedy te utwory królowały. Koncert zakończyła swoim recitalem. Zaśpiewała "Jutro rano", "Testosteron" (z udziałem mistrza beatboxu, Chesneya Snowa), "Córeczko" i premierową piosenkę "Uważaj", oraz covery "Let's Groove Tonight" Earth, Wind & Fire, "Psalm stojących w kolejce" Krystyny Prońko i zaśpiewane na bis "Nic nie może wiecznie trwać" Anny Jantar. Wszystkie utwory były zaaranżowane w stylu disco. W czasie recitalu odebrała z rąk Glorii Gaynor Złotego Słowika za całokształt twórczości.
Następny album piosenkarki zatytułowany Skała powinien ukazać się w 2009 roku. Ostatnim komercyjnym utworem piosenkarki jest "Noszę spodnie, kiedy chcę", który promuje film Olafa Lubaszenki pt. Złoty środek.
[edytuj] Dyskografia
[edytuj] Albumy
| Rok | Tytuł | Pozycja na OLiS | Certyfikacja ZPAV | Sprzedaż |
|---|---|---|---|---|
|
|
Kayah |
|
|
|
|
|
Kayah (wersja angielska) |
|
|
|
|
|
Kamień |
|
|
|
|
|
Zebra |
|
|
|
|
|
Kayah i Bregović |
|
|
|
|
|
JakaJaKayah |
|
|
|
|
|
JakaJaKayah (edycja specjalna) |
|
|
|
|
|
Stereo typ |
|
|
|
|
|
The Best & The Rest |
|
|
|
|
|
MTV Unplugged |
|
|
|
|
|
Skała |
|
|
|
[edytuj] Single
| Data | Tytuł | Lista przebojów Trójki | Polska Lista Przebojów | Album |
|---|---|---|---|---|
|
|
"Córeczko" |
|
|
|
|
|
"Jak liść" |
|
|
|
|
|
"Budzikom śmierć" (feat. R. Chojnacki & Piasek) |
|
|
|
|
|
"Nawet deszcz" |
|
|
|
|
|
"Fleciki" |
|
|
|
|
|
"Santana" |
|
|
|
|
|
"Horyzont" (feat. K. Stankiewicz & A. Krzywy) |
|
|
|
|
|
"Na językach" |
|
|
|
|
|
"Supermenka" |
|
|
|
|
|
"Uwierz... to nie ja" (feat. Urszula) |
|
|
|
|
|
"Hit" (feat. Rejs) |
|
|
|
|
|
"Raduj sie świecie" (feat. M. Szcześniak) |
|
|
|
|
|
"Śpij kochanie, śpij" |
|
|
|
|
|
"Prawy do lewego" |
|
|
|
|
|
"To nie ptak" |
|
|
|
|
|
"Nie ma, nie ma ciebie" |
|
|
|
|
|
"Jaka Ja Kayah" |
|
|
|
|
|
"Anioł wiedział" |
|
|
|
|
|
"Topielice" |
|
|
|
|
|
"Wiosna przyjdzie i tak" |
|
|
|
|
|
"Embarcacao" (feat. C. Evora) |
|
|
|
|
|
"Nie płoszcie miłości" (feat. M. Szcześniak) |
|
|
|
|
|
"Dobry potwór nie jest zły" (feat. Michał Żebrowski) |
|
|
|
|
|
"Tylko ty i ja" (feat. Blenders) |
|
|
|
|
|
"Testosteron" |
|
|
|
|
|
"Jej portret" |
|
|
|
|
|
"Duchy tych co mieszkali tu" |
|
|
|
|
|
"Do D.N.A." |
|
|
|
|
|
"Jeszcze ta noc" |
|
|
|
|
|
"Prócz ciebie, nic" (feat. K. Kiljański) |
|
|
|
|
|
"Najpiękniejsi" (feat. Poluzjanci) |
|
|
|
|
|
"Jutro rano" |
|
|
|
|
|
"Kochankowie roku tygrysa" |
|
|
|
|
|
"Wszystkie Ryśki to porządne chłopaki" (feat. S. Tym) |
|
|
|
|
|
"Ding Dong" |
|
|
|
|
|
"Noszę spodnie kiedy chcę" (ft. Jan Borysewicz) |
|
|
|
|
|
"Be Yourself" (ft. June) |
|
|
|
[edytuj] Gościnnie (oprócz wymienionych powyżej)
| Data | Tytuł | Album |
|---|---|---|
|
|
"Twój blask" (feat. Person) | |
|
|
"Wonderful Tonight" (feat. E. Bartosiewicz) |
|
|
|
"Sny Nocy Letniej" |
|
|
|
"Flota zjednoczonych sił" (feat. Voo Voo) |
|
|
|
"Hit" (feat. M. Urbaniak & Rejs) |
|
|
|
"Tak naprawdę" (feat. Liroy) |
|
|
|
"Amen" (feat. Vera Bila) |
|
|
|
"Owieczki" (feat. Dzieci z Brodą) |
|
|
|
"Jestem zła" |
|
|
|
"Życie jest darem" |
|
|
|
"Piosenka o dziewczynce z zapałkami" |
|
|
|
"Jaka miłość, taka śmierć" |
|
[edytuj] Filmografia
[edytuj] Prasa
[edytuj] Zobacz też
- Kayax - wytwórnia muzyczna.
