Kazalnica Mięguszowiecka

Kazalnica Mięguszowiecka
Kazalnica widziana ze szlaku na Rysy
Państwo	Polska
Pasmo	Tatry Wysokie, Karpaty
Wysokość	2159 m n.p.m.
Położenie na mapie Tatr Kazalnica Mięguszowiecka
49°11′05″N 20°04′15″E
Multimedia w Wikimedia Commons

Kazalnica Mięguszowiecka, Kazalnica (słow. Kazalnica, Kazateľnica, Kazateľnica Mengusovská, węg. Vadorzó-kilátó, 2159 m n.p.m.) – kulminacja bocznej, północno-wschodniej grańki, wyrastającej z północnych stoków Mięguszowieckiego Szczytu Czarnego (po polskiej stronie). Podcięta jest północno-wschodnią ścianą, jedną z najwspanialszych w Tatrach i mającą kluczowe znaczenie dla historii polskiego taternictwa.

Kazalnica opada do brzegu Czarnego Stawu pod Rysami urwiskami o łącznej szerokości ponad 400 m i wysokości ponad 500 m. Pasjonowała taterników od blisko 70 lat. Drogi wspinaczkowe poprowadzone w głównym spiętrzeniu tzw. Lewego Filara ściany (zwanego też Filarem Kazalnicy) oraz lewą częścią ściany należą do najtrudniejszych w Tatrach. Ku lewej ściana przechodzi w urwiska wysoko zawieszonego tzw. Kotła Kazalnicy (zwanego też Sanktuarium, formacji dolinnej niedostępnej z dołu). Na progu podcinającym ten Kocioł znajdują się również najtrudniejsze drogi, nieco krótsze, ale zwłaszcza na styku z właściwą ścianą Kazalnicy równie strome jak na Filarze. Z powodów obiektywnych drogi na Kotle uważa się czasem za bardziej wymagające i niebezpieczne (bo np. są w pobliżu okresowego ścieku wody z Kotła), za to są one bardzo cenione zimą.

Pięćsetmetrowe urwisko Kazalnicy Mięguszowieckiej (dokładniejszy opis)

Wspinacze żargonowo nazywają Kazalnicę także Zerwą, a żartobliwie niekiedy Amboną. Pierwotna nazwa Kazalnica nadana została przeszło 100 lat temu z racji charakteru i kształtu kulminacji. Z czasem określenie to upowszechniło się w Tatrach wśród taterników jako element tworzący i inne nazwy własne (mające w nazwie także dookreślenie okolic, np. Kazalnica w Stołach, Kazalnica Miętusia), i to z odcieniem ich nobilitowania, uatrakcyjnienia (jako podciętych, stromych i trudnych). Właściwa Kazalnica dla odróżnienia od innych uzyskała w nazwie dodatkowy człon Mięguszowiecka.

Pierwsze letnie wejście środkiem ściany należy do Czesława Łapińskiego i Kazimierza Paszuchy (31 sierpnia 1942, na kilku metrach zastosowano nową tzw. technikę hakową), a zimowe do Jana Długosza, Czesława Momatiuka, Andrzeja Pietscha i Mariana Własińskiego (1957). Przełomowymi osiągnięciami były też drogi lewą częścią (droga Długosza, Długosz i Momatiuk, w lipcu 1955, z techniką tzw. nitowania) oraz Filarem Kazalnicy (1962, Eugeniusz Chrobak, Janusz Kurczab, Zygmunt Andrzej Heinrich i Krzysztof Zdzitowiecki) i tzw. Momatiukówką (także 1962), gdzie stosowano zaawansowane tzw. haki specjalne. Wielkie znaczenie miały przejścia zimowe najbardziej stromych spiętrzeń ściany (od 1963, a w warunkach pełnej zimy i przejść non-stop od stycznia 1968), w tym także drogi na Kotle Kazalnicy (najbardziej znana to tzw. Superściek, wytyczony w grudniu 1973).

Dla odrodzenia się wspinaczki klasycznej znaczenie miały przejścia z 1971 (tzw. Malczykówka) i 1980 i 1982 (drogi w pobliżu Filara Kazalnicy, w tym pierwsza tzw. Kantem Filara) oraz przejścia późniejsze.

Z rzadkich roślin na Kazalnicy występuje warzucha tatrzańska – gatunek w Polsce występujący tylko w Tatrach i to w niewielu tylko miejscach.

Szlaki turystyczne

Czasy przejścia podane na podstawie mapy.

– przez wierzchołek Kazalnicy przechodzi jeden z trudniejszych w polskich Tatrach, oznakowany na zielono, szlak na Mięguszowiecką Przełęcz pod Chłopkiem. Czas przejścia znad Czarnego Stawu na przełęcz: ok. 2:30 h, ↓ 2 h

Bibliografia

1. Jan Żurawski: Kazalnica Mięguszowiecka. Przewodnik taternicki. Warszawa: Text, 1991, s. 72.  (wyd. II)
2. Janusz Kurczab: Filar Kazalnicy. Gliwice: Explo, 1995, s. 76. ISBN 83-86054-40-9.  (wyd. II)