Kazimierz Brandys

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kazimierz Brandys
Brandys z żoną, Marią Zenowicz-Brandys (1916-2007), Paryż, październik 1998
Brandys z żoną, Marią Zenowicz-Brandys (1916-2007), Paryż, październik 1998
Data i miejsce urodzenia 27 października 1916
Łódź
Data i miejsce śmierci 11 marca 2000
Paryż
Zawód prozaik, eseista, scenarzysta
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Order Sztandaru Pracy II klasy Medal 10-lecia Polski Ludowej
Alejka na cmentarzu żydowskim w Warszawie ufundowana przez Kazimierza i Marię Brandysów
Tablica upamiętniająca Kazimierza i Marię Brandysów przy wejściu do kamienicy na ul. Nowomiejskiej 5 w Warszawie, odsłonięta 9 listopada 2012

Kazimierz Brandys (ur. 27 października 1916 w Łodzi, zm. 11 marca 2000 w Paryżu) – polski prozaik, eseista, autor scenariuszy filmowych.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pochodził z inteligenckiej, zasymilowanej rodziny żydowskiej[1]. Brat pisarza Mariana Brandysa, mąż tłumaczki Marii Zenowicz. Ukończył Wydział Prawa UW. Debiutował w 1935 na łamach miesięcznika „Kuźnia Młodych” jako krytyk teatralny.

Podczas okupacji ukrywał się w Warszawie, poza gettem, po aryjskiej stronie.

W latach 1945-1950 członek zespołu redakcyjnego tygodnika „Kuźnica”, od 1946 był członkiem Polskiej Partii Robotniczej, a następnie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, od 1956 rzecznik „odnowy” i „oczyszczenia moralnego” partii i władzy; w latach 1956-1960 członek zespołu redakcyjnego tygodnika „Nowa Kultura”. W 1966 wystąpił z partii w proteście przeciwko represjom wobec Leszka Kołakowskiego. W latach 1970-1971 wykładowca literatur słowiańskich na Sorbonie. W 1976 podpisał „Memoriał 101”, protestując przeciwko zmianom w Konstytucji PRL. W latach 1977-1980 był członkiem redakcji drugoobiegowego czasopisma opozycji demokratycznej „Zapis”, w 1978 został członkiem Towarzystwa Kursów Naukowych.

Od 1981 mieszkał na stałe poza krajem. Był członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Pochowany na Cmentarzu Père-Lachaise w Paryżu.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

  • 1946 Drewniany koń
  • 1946 Miasto niepokonane
  • Między wojnami
    • 1948 Samson
    • 1948 Antygona
    • 1949 Troja, miasto otwarte
    • 1951 Człowiek nie umiera
  • 1953 Sprawiedliwi ludzie
  • 1954 Obywatele
  • 1956 Czerwona czapeczka: wspomnienia z teraźniejszości
  • 1957 Matka Królów
  • 1958 Listy do pani Z.: wspomnienia z teraźniejszości
  • 1960 Romantyczność
  • 1963 Sposób bycia
  • 1965 Bardzo starzy oboje
  • 1966 Obrona Grenady i inne opowiadania
  • 1966 Dżoker
  • 1968 Rynek
  • 1970 Jak być kochaną i inne opowiadania
  • 1970 Mała księga
  • 1972 Wariacje pocztowe
  • 1974 Pomysł
  • 1975 Nowele filmowe
  • 1977 Nierzeczywistość
  • 1980 Miesiące: 1978-1979
  • 1982 Rondo
  • 1984 Miesiące: 1982-1984
  • 1987 Miesiące: 1980-1981
  • 1987 Miesiące: 1985-1987
  • 1991 Charaktery i pisma

Scenariusze filmowe:

  • 1961 Samson
  • 1962 Jak być kochaną
  • 1965 Sposób bycia
  • 1967 Bardzo starzy oboje
  • 1981 Spokojne lata

W 1954, w 10 rocznicę Polski Ludowej został odznaczony Orderem Sztandaru Pracy II klasy[2]. W 1952 Prezydent RP Bolesław Bierut nadał mu Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski[3]. W 1955 odznaczony Medalem 10-lecia Polski Ludowej[4].

Ekranizacje[edytuj | edytuj kod]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Filmowe adaptacje utworów Kazimierza Brandysa.

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

  • 1948 – nagroda miasta Warszawy za Miasto niepokonane
  • 1950 – nagroda państwowa II stopnia za Między wojnami
  • 1955 – nagroda państwowa II stopnia za Obywateli
  • 1982 – nagroda im. Jurzykowskiego
  • 1986 – nagroda Prato-Europa
  • 1986 – nagroda im. Ignazio Silone
  • 1993 – francuski Order Sztuk Pięknych i Literatury
  • 1998 – Nagroda Polskiego PEN Clubu im. Jana Parandowskiego

Przypisy

  1. Anna Bikont, Joanna Szczęsna: Lawina i kamienie: pisarze wobec komunizmu. Warszawa, 2006.
  2. „za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki” Uchwała Rady Państwa z dnia 15 lipca 1954 r. o nadaniu odznaczeń państwowych, M.P. z 1954 r. Nr 112, poz. 1564
  3. „za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki” Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 lipca 1952 r. o nadaniu odznaczeń państwowych, M.P. z 1952 r. Nr 70, poz. 1078
  4. 15 stycznia 1955 M.P. z 1955 r. Nr 101, poz. 1400, s. 1630.


Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]