Kazimierz Dzierżanowski
| Kazimierz Dzierżanowski | |
gen. dyw. Kazimierz Dzierżanowski |
|
| Data i miejsce urodzenia | 24 października 1872 Hałuszczyńce (tarnopolskie) |
| Data i miejsce śmierci | ? maja 1940 Kijów |
| Przebieg służby | |
| Lata służby | 1918 dowódca oddz. polskich na Morawach, od lutego do listopada 1919 dowódca I i II BArt., 1919-1920 inst. w Of. Szkole Jazdy WP (płk od 1 stycznia 1928, gen. bryg. od 1 czerwca 1919, gen. dyw. od 1 lipca 1923) |
| Stanowiska | Insp. art. Frontu płd-Zach., Szef Dept. Art. i Uzb. MSWojsk, komend. WSWoj. Warszawa; dowódca OK III Grodno, dowódca OK VII Poznań. Od 1933 w st. spocz. |
| Główne wojny i bitwy | I wojna światowa, wojna polsko-bolszewicka |
| Odznaczenia | |
Kazimierz Antoni Dzierżanowski (ur. 24 października 1872 w Hałuszczyńcach, w powiecie skałackim, zm. prawd. w maju 1940 na Ukrainie) – podpułkownik artylerii Cesarskiej i Królewskiej Armii, generał dywizji Wojska Polskiego.
Spis treści |
Życiorys[edytuj]
Był synem Zygmunta, dzierżawcy dóbr, powstańca z 1863, oraz Marii z Fedorowiczów. W 1893 ukończył Wydział Artylerii Wojskowej Akademii Technicznej w Wiedniu i został oficerem zawodowym austriackiej artylerii. Służył w artylerii we Lwowie, w 1914 uzyskał awans na stopień kapitana. Walczył na frontach I wojny światowej. Wojnę zakończył w stopniu podpułkownika.
Po upadku Austrii, od 2 listopada 1918 dowodził polskimi oddziałami na Morawach, przyprowadził je w granice Polski. Przyjęty do Wojska Polskiego w stopniu podpułkownika i przydzielony do Generalnego Inspektoratu Artylerii Ministerstwa Spraw Wojskowych. W lutym 1919 został dowódcą I, następnie II Brygady Artylerii Legionów, od 1 lipca 1919 dowódca artylerii 2. Dywizji Piechoty Legionów i jednocześnie inspektor artylerii Frontu Północno-Zachodniego. W okresie listopad 1919 – marzec 1922 zastępca Generalnego Inspektora Artylerii.
Uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej, odznaczając się zwłaszcza w walkach o Mińsk i Bobrujsk. W marcu 1920 został szefem Sekcji Artylerii w Departamencie I Broni Głównych i Wojsk Taborowych MSWojsk. 29 maja 1920 zatwierdzony został z dniem 1 kwietnia tego roku w stopniu pułkownika. Za bohaterstwo w czasie wojny z Rosją Sowiecką został odznaczony Orderem Virtuti Militari V klasy.
28 marca 1922 Minister Spraw Wojskowych mianował go szefem Departamentu III Artylerii i Uzbrojenia MSWojsk 3 maja 1922 zweryfikowany został w stopniu generała brygady ze starszeństwem z 1 czerwca 1919. W marcu 1924 objął dowództwo 28 Dywizji Piechoty w Warszawie. 31 marca 1924 Prezydent RP Stanisław Wojciechowski na wniosek Ministra Spraw Wojskowych, gen. dyw. Władysława Sikorskiego awansował go na generała dywizji ze starszeństwem z 1 lipca 1923 i 9 lokatą w korpusie generałów [1]. W międzyczasie, od 1 grudnia 1924 do 20 sierpnia 1925 był słuchaczem II Kursu Centrum Wyższych Studiów Wojskowych w Warszawie. 21 października 1925 Prezydent RP mianował go komendantem Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie [2]. W dniach 11-13 maja 1926, w czasie zamachu stanu, pełnił obowiązki dowódcy Okręgu Korpusu Nr I w Warszawie. 3 sierpnia 1926 wyznaczony został na stanowisko dowódcy Okręgu Korpusu Nr III w Grodnie. 15 marca 1927 przeniesiony został na równorzędne stanowisko dowódcy Okręgu Korpusu Nr VII w Poznaniu. Z dniem 31 grudnia 1932 przeniesiony został w stan spoczynku. Osiadł we Lwowie.
We wrześniu 1939 z powodu wieku i choroby nie wziął czynnego udziału w obronie Lwowa. 3 października 1939 został zatrzymany przez NKWD i osadzony w więzieniu na Zamarstynowie. W drugiej połowie kwietnia 1940 przetransportowany został do więzienia w Kijowie. Według Zdzisława Nicmana generał zmarł na skutek skrajnego wyczerpania. Nazwisko generała figuruje na "Liście ukraińskiej".
W 1941 gen. Władysław Sikorski, nie mając informacji o tragicznych losach generała, brał pod uwagę jego kandydaturę na stanowisko dowódcy Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR, ale władze sowieckie twierdziły, iż nic nie wiedzą o losie generała.
Ordery i odznaczenia[edytuj]
- Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari
- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski- 1928[3]
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
- Krzyż Walecznych – czterokrotnie
- Złoty Krzyż Zasługi
- Krzyż Wielkiego Oficera Orderu Leopolda (Belgia)
Przypisy
Bibliografia[edytuj]
- Kawalerowie Virtuti Militari 1792-1945, tom II, część 2, Koszalin 1993
- T. Kryska, Karski, S. Żurakowski Generałowie Polski Niepodległej, wyd. Editions Spotkania, Warszawa 1991,
- H. P. Kosk Generalicja polska, t. 1, wyd. Oficyna Wydawnicza "Ajaks", Pruszków 1998
- Zdzisław Nicman, Gen. dyw. Kazimierz Dzierżanowski (1872-1940), "Polska Zbrojna"
- Zamordowani z Ukraińskiej Listy Katyńskiej
- Generałowie dywizji II Rzeczypospolitej
- Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski
- Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Krzyżem Walecznych
- Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita)
- Oficerowie artylerii II RP
- Polacy - oficerowie armii austro-węgierskiej
- Polacy odznaczeni Orderem Leopolda (Belgia)
- Polacy w I wojnie światowej
- Polscy zesłańcy w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich
- Polskie ofiary represji stalinowskich
- Więźniowie radzieckich więzień
- Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej
- Urodzeni w 1872
- Zmarli w 1940