Kazimierz Dzierżanowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kazimierz Dzierżanowski
gen.  dyw. Kazimierz Dzierżanowski
gen. dyw. Kazimierz Dzierżanowski
generał dywizji generał dywizji
Data i miejsce urodzenia 24 października 1872
Hałuszczyńce (tarnopolskie)
Data i miejsce śmierci maj 1940
Kijów
Przebieg służby
Lata służby 1918 dowódca oddz. polskich na Morawach, od lutego do listopada 1919 dowódca I i II BArt., 1919-1920 inst. w Of. Szkole Jazdy WP (płk od 1 stycznia 1928, gen. bryg. od 1 czerwca 1919, gen. dyw. od 1 lipca 1923)
Stanowiska Insp. art. Frontu płd-Zach., Szef Dept. Art. i Uzb. MSWojsk, komend. WSWoj. Warszawa; dowódca OK III Grodno, dowódca OK VII Poznań. Od 1933 w st. spocz.
Główne wojny i bitwy I wojna światowa,
wojna polsko-bolszewicka
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (czterokrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Wielki Oficer Orderu Leopolda (Belgia) Oficer Legii Honorowej (Francja)

Kazimierz Antoni Dzierżanowski (ur. 24 października 1872 w Hałuszczyńcach, w powiecie skałackim, zm. prawd. w maju 1940 na Ukrainie) – podpułkownik artylerii Cesarskiej i Królewskiej Armii, generał dywizji Wojska Polskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był synem Zygmunta, dzierżawcy dóbr, powstańca z 1863, oraz Marii z Fedorowiczów. W 1893 ukończył Wydział Artylerii Wojskowej Akademii Technicznej w Wiedniu i został oficerem zawodowym austriackiej artylerii. Służył w artylerii we Lwowie, w 1914 uzyskał awans na stopień kapitana. Walczył na frontach I wojny światowej. Wojnę zakończył w stopniu podpułkownika.

Po upadku Austrii, od 2 listopada 1918 dowodził polskimi oddziałami na Morawach, przyprowadził je w granice Polski. Przyjęty do Wojska Polskiego w stopniu podpułkownika i przydzielony do Generalnego Inspektoratu Artylerii Ministerstwa Spraw Wojskowych. W lutym 1919 został dowódcą I, następnie II Brygady Artylerii Legionów, od 1 lipca 1919 dowódca artylerii 2. Dywizji Piechoty Legionów i jednocześnie inspektor artylerii Frontu Północno-Zachodniego. W okresie listopad 1919 – marzec 1922 zastępca Generalnego Inspektora Artylerii.

Uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej, odznaczając się zwłaszcza w walkach o Mińsk i Bobrujsk. W marcu 1920 został szefem Sekcji Artylerii w Departamencie I Broni Głównych i Wojsk Taborowych MSWojsk. 29 maja 1920 zatwierdzony został z dniem 1 kwietnia tego roku w stopniu pułkownika. Za bohaterstwo w czasie wojny z Rosją Sowiecką został odznaczony Orderem Virtuti Militari V klasy.

28 marca 1922 Minister Spraw Wojskowych mianował go szefem Departamentu III Artylerii i Uzbrojenia MSWojsk 3 maja 1922 zweryfikowany został w stopniu generała brygady ze starszeństwem z 1 czerwca 1919. W marcu 1924 objął dowództwo 28 Dywizji Piechoty w Warszawie. 31 marca 1924 Prezydent RP Stanisław Wojciechowski na wniosek Ministra Spraw Wojskowych, gen. dyw. Władysława Sikorskiego awansował go na generała dywizji ze starszeństwem z 1 lipca 1923 i 9 lokatą w korpusie generałów[1]. W międzyczasie, od 1 grudnia 1924 do 20 sierpnia 1925 był słuchaczem II Kursu Centrum Wyższych Studiów Wojskowych w Warszawie. 21 października 1925 Prezydent RP mianował go komendantem Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie[2]. W dniach 11-13 maja 1926, w czasie zamachu stanu, pełnił obowiązki dowódcy Okręgu Korpusu Nr I w Warszawie. 3 sierpnia 1926 wyznaczony został na stanowisko dowódcy Okręgu Korpusu Nr III w Grodnie. 15 marca 1927 przeniesiony został na równorzędne stanowisko dowódcy Okręgu Korpusu Nr VII w Poznaniu. Z dniem 31 grudnia 1932 przeniesiony został w stan spoczynku. Osiadł we Lwowie.

We wrześniu 1939 z powodu wieku i choroby nie wziął czynnego udziału w obronie Lwowa. 3 października 1939 został zatrzymany przez NKWD i osadzony w więzieniu na Zamarstynowie. W drugiej połowie kwietnia 1940 przetransportowany został do więzienia w Kijowie. Według Zdzisława Nicmana generał zmarł na skutek skrajnego wyczerpania. Nazwisko generała figuruje na "Liście ukraińskiej".

W 1941 gen. Władysław Sikorski, nie mając informacji o tragicznych losach generała, brał pod uwagę jego kandydaturę na stanowisko dowódcy Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR, ale władze sowieckie twierdziły, iż nic nie wiedzą o losie generała.

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 32 z 02.04.1924 r.
  2. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 110 z 23.10.1925 r.
  3. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych nr 10 z 15.05.1928
  4. 17 marca 1930 „za zasługi na polu organizacji i wyszkolenia wojska” M.P. z 1930 r. Nr 98, poz. 143
  5. Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 1717 z 28 maja 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 29, poz. 1208)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Kawalerowie Virtuti Militari 1792-1945, tom II, część 2, Koszalin 1993
  • T. Kryska, Karski, S. Żurakowski Generałowie Polski Niepodległej, wyd. Editions Spotkania, Warszawa 1991,
  • H. P. Kosk Generalicja polska, t. 1, wyd. Oficyna Wydawnicza "Ajaks", Pruszków 1998
  • Zdzisław Nicman, Gen. dyw. Kazimierz Dzierżanowski (1872-1940), "Polska Zbrojna"