Kazimierz Sawicki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kazimierz Jędrzej Sawicki-Sawa
Prut, Odwet
Kazimierz Sawicki w mundurze gen. brygady
Kazimierz Sawicki w mundurze gen. brygady
generał dywizji generał dywizji
Data i miejsce urodzenia 2 czerwca 1888
Grajewo
Data i miejsce śmierci 2 marca 1971
Londyn
Przebieg służby
Lata służby 1914-1948
Siły zbrojne Orzełek legionowy.svg Legiony Polskie
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Armia Krajowa Armia Krajowa
Jednostki 1 Pułk Piechoty Legionów,
5 Pułk Piechoty Legionów
Stanowiska z-ca komendanta POW,
dowódca
36 Pułku Piechoty Legii Akademickiej
• piechoty dywizyjnej
29 Dywizji Piechoty
16 Pomorskiej Dywizji Piechoty
Obszaru Lwowskiego AK
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa
powstanie warszawskie
Późniejsza praca minister w rządzie RP na uchodźstwie
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Niepodległości Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (czterokrotnie) Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918-1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Oficer Legii Honorowej (Francja)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Kazimierz Jędrzej Sawicki-Sawa, pseud. "Prut", "Odwet" (ur. 2 czerwca 1888 w Grajewie, zm. 2 marca 1971 w Londynie)[1]generał dywizji Wojska Polskiego, wyższy dowódca Armii Krajowej, minister w rządzie RP na uchodźstwie, odznaczony Orderem Virtuti Militari.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Był synem Jana i Aleksandry z Żelechowskich[2]. Studiował medycynę w Pradze i Krakowie, w którym działał w Związku Walki Czynnej i Związku Strzeleckim. W latach 1914-1915 służył w 1 i 5 Pułku Piechoty Legionów, będąc dowódcą plutonu i kompanii. Od sierpnia 1915 pełnił funkcję zastępcy komendanta głównego Polskiej Organizacji Wojskowej.

Od listopada 1918 do kwietnia 1927 był współorganizatorem – a po śmierci majora Zygmunta Bobrowskiego podczas walk pod Macoszynem 9 stycznia 1919 – dowódcą 36 Pułku Piechoty Legii Akademickiej w Warszawie[3]. W marcu 1927 został mianowany dowódcą piechoty dywizyjnej 29 Dywizji Piechoty w Grodnie[4]. 13 maja 1932 objął stanowisko dowódcy 16 Pomorskiej Dywizji Piechoty w Grudziądzu[5]. W lutym 1938 został powołany na funkcję dyrektora Państwowego Urzędu Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego w Warszawie. Od 31 maja 1939 obowiązki dyrektora PUWFiPW łączył z funkcją generała do spraw jednostek Obrony Narodowej – szefa Biura do Spraw Jednostek Obrony Narodowej[6].

Po agresji Niemiec na Polskę, 10 września 1939 otrzymał od I wiceministra spraw wojskowych, gen. bryg. Janusza Głuchowskiego, rozkaz objęcia dowództwa Odcinka "Włodzimierz" – od Dubienki (wyłącznie) do północnej granicy Okręgu Korpusu Nr VI – oraz zadanie oczyszczenia i uporządkowania tyłów, a także utworzenia oddziałów z ewakuowanych oficerów i błąkających się bez przydziału oficerów. Kolejny rozkaz nakazywał mu zorganizowanie obrony przepraw na Bugu. 11 września przybył z improwizowanym sztabem do Włodzimierza i objął dowództwo nad ośrodkami zapasowymi, znajdującymi się na terenie Okręgu Korpusu Nr II oraz Wołyńską Półbrygadą Obrony Narodowej i Centrum Wyszkolenia Artylerii[7]. 17 września w Łucku dowództwo nad Grupą "Włodzimierz" przejął gen. bryg. Mieczysław Smorawiński. W nocy z 17 na 18 września Sawicki wyjechał z Łucka w kierunku Stanisławowa, a w nocy z 19 na 20 września przekroczył granicę z Węgrami[8].

Po kampanii wrześniowej, do marca 1941 był internowany na Węgrzech, skąd uciekł i wrócił do Polski. Od kwietnia 1941 do 1943 był komendantem Obszaru Armii Krajowej Lwów. W latach 1943-1944 należał do składu Komendy Głównej AK (komórka "Prusy Wschodnie"). W powstaniu warszawskim był szefem III rzutu Sztabu. Po upadku powstania przebywał w niewoli niemieckiej. Po uwolnieniu z oflagu do 1948 przebywał w Nicei, skąd udał się do Anglii i wstąpił do Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia.

Po demobilizacji osiadł w Londynie i aktywnie uczestniczył w życiu politycznym polskiej emigracji. 8 sierpnia 1955 Prezydent RP na Uchodźstwie, August Zaleski, mianował go ministrem w gabinecie Hugona Hankego, a 11 września – w pierwszym rządzie Antoniego Pająka. 11 października 1955, na własną prośbę, został zwolniony z urzędu. Prezydent Zaleski awansował go do stopnia generała dywizji ze starszeństwem z 11 listopada 1966.

Kazimierz Sawicki zmarł 2 marca 1971 w Londynie i został pochowany na cmentarzu Gunnersbury.

Awanse[edytuj | edytuj kod]

  • Podporucznik – 29 września 1914
  • Porucznik – 5 marca 1915
  • Kapitan – 1919
  • Major – 1920
  • Podpułkownik – 1921, zweryfikowany 3 maja 1922 ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 w korpusie oficerów piechoty
  • Pułkownik – 1 grudnia 1924 ze starszeństwem z 15 sierpnia 1924 i 48. lokatą w korpusie oficerów piechoty
  • Generał brygady – 21 grudnia 1932 ze starszeństwem z 1 stycznia 1933 i 5. lokatą w korpusie generałów
  • Generał dywizji – 11 listopada 1966

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. sejm-wielki.pl - Kazimierz Jędrzej Sawicki (pol.) [dostęp 2011-11-29]
  2. Powstańcze biogramy - Kazimierz Jędrzej Sawicki (pol.) [dostęp 2011-11-29]
  3. Bitwa warszawska - Legia Akademicka (pol.) [dostęp 2011-11-29]
  4. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 11 z 31.03.1927 r.
  5. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 13 z 09.12.1932 r.
  6. Kazimierz Pindel, Obrona narodowa 1937-1939, s. 45
  7. Piotr Zarzycki, Grupa "Włodzimierz", s. 23-24
  8. Piotr Zarzycki, Grupa "Włodzimierz", s. 35-36
  9. Dekret Wodza Naczelnego L. 2795 z 26 marca 1921 r. Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 13, poz. 410

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • T. Kryska-Karski, S. Żurakowski, Generałowie Polski Niepodległej, Editions Spotkania, Warszawa 1991
  • H. P. Kosk, Generalicja polska, tom 2, Oficyna Wydawnicza Ajaks, Pruszków 2001
  • Piotr Zarzycki, Grupa "Włodzimierz" we wrześniu 1939 roku, Wojskowy Przegląd Historyczny Nr 3 (157), Warszawa 1996, ISSN 0043-7182
  • Kazimierz Pindel, Obrona narodowa 1937-1939, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1979, ISBN 83-11-06301-X