Keith Holyoake

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Keith Holyoake
Keith Holyoake (1960).jpg
Keith Holyoake (1960)
Data i miejsce urodzenia 11 lutego 1904
Pahiatua
Data i miejsce śmierci 8 grudnia 1983
Wellington
Nowa Zelandia Premier Nowej Zelandii
Przynależność polityczna Nowozelandzka Partia Narodowa
Okres urzędowania od 20 września 1957
do 12 grudnia 1957
Poprzednik Sidney Holland
Następca Walter Nash
Okres urzędowania od 12 grudnia 1960
do 7 lutego 1972
Poprzednik Walter Nash
Następca Jack Marshall
Gubernator generalny Nowej Zelandii
Okres urzędowania od 26 października 1977
do 25 października 1980
Poprzednik Denis Blundell
Następca David Beattie
Odznaczenia
Order Podwiązki (Wielka Brytania) Krzyż Wielki Orderu Św. Michała i Św. Jerzego (Wielka Brytania) Order Kawalerów Honorowych (Wielka Brytania) Kawaler Orderu Szpitala św. Jana z Jerozolimy (Wspólnota Narodów) Queen's Service Order (Nowa Zelandia)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Sir Keith Jacka Holyoake (ur. 11 lutego 1904 w Pahiatua, zm. 8 grudnia 1983 w Wellington) – nowozelandzki polityk, jedyna osoba, która w okresie po uzyskaniu przez Nową Zelandię niepodległości pełniła oba najważniejsze stanowiska w tym państwie: premiera (1957, 1960–1972) oraz gubernatora generalnego (1977–1980). Był także pierwszym w historii wicepremierem Nowej Zelandii.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Herb Holyoake'a jako szlachcica

Pochodził z rolniczej rodziny. Jego ojciec zmarł, kiedy miał 12 lat, co zmusiło młodego Keitha do porzucenia szkoły i podjęcia pracy na farmie, gdzie uprawiane były chmiel i tytoń. Edukację kontynuował w domu dzięki swojej matce, z wykształcenia nauczycielce. W 1931 kandydował do parlamentu z ramienia Partii Reformistycznej. Za pierwszym razem nie zdobył mandatu, ale dokonał tego już rok później, przy okazji wyborów uzupełniających. Był wówczas najmłodszym parlamentarzystą. Po połączeniu stronnictwa reformistów z Partią Zjednoczoną, stał się członkiem nowej Nowozelandzkiej Partii Narodowej. W 1938 utracił miejsce w Izbie Reprezentantów, ale odzyskał je pięć lat później.

W 1946 został wiceliderem swej partii, a po zwycięskich dla niej wyborach w 1949 objął tekę ministra rolnictwa. W tym samym roku został powołany na nowo utworzony urząd wicepremiera Nowej Zelandii. Schorowany premier Sidney Holland przekazał mu stery na dwa miesiące przed wyborami w 1957. Notowania partii były już jednak na tyle złe, że Holyoake nie zdołał zapobiec przegranej na rzecz Partii Pracy i narodowcy znaleźli się w opozycji.

Kolejna kampania wyborcza, w 1960, była już w całości przygotowana pod kierunkiem Holyoake'a i przyniosła jego partii powrót do władzy, co dla niego oznaczało ponowne objęcie stanowiska premiera. Rządził przez dwanaście lat, trzykrotnie uzyskując reelekcję. Do jego najważniejszych osiągnięć zalicza się m.in. zniesienie w Nowej Zelandii kary śmierci, które przeforsował w 1961 wbrew stanowisku większości własnego zaplecza politycznego. Ustąpił ze stanowiska w lutym 1972, chcąc umożliwić swemu protegowanemu i następcy, Jackowi Marshallowi, płynne przejęcie władzy w partii i rządzie na wystarczająco długo przed wyborami. Marshall nie podołał wprawdzie zadaniu i narodowcy ponownie znaleźli się w opozycji, ale w trzy lata później powrócili do władzy pod wodzą Roberta Muldoona, który specjalnie z myślą o Holyoake'u utworzył urząd ministra stanu.

W 1977 premier Muldoon zwrócił się do Elżbiety II o powołanie Holyoake'a na formalnie najwyższy w państwie, choć faktycznie głównie ceremonialny, urząd gubernatora generalnego. Spotkało się to z ostrą reakcją labourzystowskiej opozycji, która wskazywała, że jeszcze nigdy tej apolitycznej w założeniu funkcji nie pełnił tak prominentny polityk. Uważała ona, że lepszym kandydatem byłby sir Edmund Hillary. Mimo tych obaw Holyoake wypełniał swoje nowe obowiązki zgodnie z tradycją, a więc nie angażując się w bieżące waśnie na salonach władzy. W 1980 zrezygnował, motywując to swoim podeszłym wiekiem.

Zmarł trzy lata później w wieku 79 lat. Był kawalerem trzech wysokich orderów brytyjskich: Podwiązki, Św. Michała i św. Jerzego oraz Kawalerów Honorowych.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]