Ketos

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ketos
Ketos (z lewej), Perseusz i Andromeda, malowidło na korynckim naczyniu czarnofigurowym, Stare Muzeum, Berlin
Ketos (z lewej), Perseusz i Andromeda, malowidło na korynckim naczyniu czarnofigurowym, Stare Muzeum, Berlin

Ketos (lp gr. Κῆτος Kētos ‘morski potwór’, ‘olbrzymia ryba’, ‘wieloryb’, łac. Cetus ‘wieloryb’, lm gr. Κήτεα Kḗtea, łac. Cetea) – w mitologii greckiej potwór morski[1].

Do najbardziej znanych potworów należeli: Ketos Aithiopios (łac. Cetus Aethiopius ‘potwór etiopski’; pustoszył Etiopię) i Ketos Troias (łac. Cetus Trojas ‘potwór trojański’; pustoszył Troję). Pierwszy, zabity przez Perseusza i przemieniony w gwiazdozbiór równikowy, uchodził za potomka Forkosa i Keto[2]. Drugi, uśmiercony przez Heraklesa, był również potomkiem Forkosa[3].

W starożytnej Grecji ketosem nazywano każde duże zwierzę wodne, np. wieloryby[1]. Mityczny Ketos, którego zgładził Perseusz, jest identyfikowany z gwiazdozbiorem Wieloryba (Cetus)[4]. Widnieje na niebie niedaleko konstelacji, Andromedy (Andromeda), Kasjopei (Cassiopeia), Cefeusza (Cepheus), Perseusza (Perseus), Pegaza (Pegasus), które są z nim mitologicznie powiązane[5][6].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Vojtech Zamarovský: Bohovia a hrdinovia antických bájí. Bratislava: Perfekt a.s., 1998, s. 235. ISBN 80-8046-098-1. (słow.); polskie wydanie: Bogowie i herosi mitologii greckiej i rzymskiej (Encyklopedia mitologii antycznej, Słownik mitologii greckiej i rzymskiej).
  2. Pierre Grimal: Słownik mitologii greckiej i rzymskiej. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2008, s. 31. ISBN 83-04-04673-3.
  3. Pierre Grimal, op.cit., s. 143. ISBN 83-04-04673-3.
  4. Anton Hajduk, Ján Štohl (red.): Encyklopédia astronómie. Bratislava: Obzor, 1987, s. 640–641. (słow.)
  5. Carlos Parada: Andromeda (All are constellations) (ang.). maicar.com. [dostęp 2010-03-24].
  6. Carlos Parada: Constellations and Stars (ang.). maicar.com. [dostęp 2011-08-02].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Aaron J. Atsma: Ketea (ang.). theoi.com. [dostęp 2010-03-22].
  2. Aaron J. Atsma: Ketos Aithiopios (ang.). theoi.com. [dostęp 2010-03-15].
  3. Aaron J. Atsma: Ketos Troias (ang.). theoi.com. [dostęp 2010-03-15].
  4. Dzieje heroiczne. W: Zygmunt Kubiak: Mitologia Greków i Rzymian. Warszawa: Świat Książki, 2003, s. 438–439, 456. ISBN 83-7391-077-8.
  5. Henry George Liddell, Robert Scott: A Greek-English Lexicon, 1940: κῆτος (ang.). perseus.tufts.edu. [dostęp 2011-07-31].
  6. Mała encyklopedia kultury antycznej. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1990, s. 47, 319, 372. ISBN 83-01-03529-3.
  7. Carlos Parada: Bestiary (Sea-Monster) (ang.). maicar.com. [dostęp 2010-03-28].
  8. Marie Benediktová, Petra Písařová: Hvězdy – Názvosloví – Velryba (cz.). astronomia.zcu.cz. [dostęp 2010-03-29].