Ki no Tsurayuki
Ki no Tsurayuki (jap. 紀貫之 ur. 872, zm. 945?) - japoński pisarz, poeta i dworzanin.
Tsurayuki był synem Ki no Mochiyuki. Został autorem wielu waka pod koniec IX wieku. W 905 z rozkazu cesarza Daigo został jednym z czterech poetów, wybranych do skompilowania Kokin-wakashū, antologii japońskiej poezji.
Po sprawowaniu kilku urzędów w Kioto, został mianowany namiestnikiem prowincji Tosa. Przebywał tam od 930 do 935.
Jest znany głównie ze swoich waka. Zaliczany do 36 Kasen (三十六歌仙 dosł. mistrzowie poezji), wybrany przez Fujiwara no Kinto. Znany także jako jeden z wydawców Kokin-wakashū. Tsurayuki napisał jeden z dwóch wstępów do Kokin-wakashū, drugi jest po chińsku. Jego wstęp był pierwszą recenzją poezji waka. Pisał o jej historii, mitologicznych źródłach i współczesnych mu waka, które podzielił na gatunki, odnosił się do wcześniejszych wielkich poetów i nie szczędził krytycznych uwag swoim poprzednikom takim jak Ariwara no Narihira.
Jego waka zostały zamieszczone w jednej z najważniejszych antologii japońskiej poezji Hyakunin Isshū, która została skompilowana w XIII wieku przez Teika Fujiwara, długo po śmierci Tsurayukiego.
Twórczość [edytuj]
Oprócz Kokin-wakashū i jego wstępie, jednym z większych dzieł Tsurayukiego jest Tosa-nikki (Dzienniki z Tosa), które zostały napisane anonimowo w hiraganie. Tsurayuki podaje się w nich za kobietę, lecz charakter pisma sugeruje, że autor jest mężczyzną. Tekst opisuje powrót do Kioto z prowincji Tosa w 935 gdzie Tsurayuki był namiestnikiem.
Tosa-nikki zostały napisane używając hiragany w czasie kiedy mężczyźni nie używali tego prostego, 'gorszego', 'kobiecego' sylabariusza i pisali kanji. Tsurayuki wybrał jednak tę metodę ponieważ głównym tematem Tosa-nikki nie jest sama podróż, lecz smutek jakiego autor doznał po stracie swojej córki w Tosa. Na początku swojego dziennika, Tsurayuki nie wspomina o śmierci córki i opisuje podróż w sposób częściowo komiczny, częściowo poważny. Tosa-nikki jest najstarszym, istniejącym pamiętnikiem napisanym kaną oraz w wyjątkowo dobrym stylu. Wywarło to duży wpływ na sposób pisania późniejszch dzienników.
Powstała antologia waka Tsurayukiego, zwana Tsurayuki-shū. Istnieje opinia, że skompilował ją on sam. Niektóre z jego waka znajdowały się także w ważniejszych antologiach cesarskich, czy takich jak Kokin-shū. W trzech najstarszych antologiach waka, Tsurayuki był jednym z najbardziej lubianych autorów.
Jego imię odnosi się często to tego w Genji monogatari jako mistrz waka. W tej powieści, cesarz Uda nakazał jemu i kilku poetkom napisać waka na swoich ozdobach.
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Wybrane dzieła Tsurayukiego w Aozora bunko
- Uwagi do angielskiego tłumaczenia: przykładowy wiersz z Hyakunin Isshū w siedmiu różnych tłumaczeniach
