Ki no Tsurayuki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ki no Tsurayuki (z Ogura Hyakunin-isshu)

Ki no Tsurayuki (jap. 紀貫之?, ur. 872, zm. 945) – japoński pisarz, poeta i dworzanin.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Tsurayuki, syn Ki no Mochiyukiego, był autorem wielu wierszy waka. W 905 roku, z rozkazu cesarza Daigo, został jednym z czterech poetów, wybranych do skompilowania Kokin-wakashū, antologii poezji japońskiej.

Początkowo sprawował kilka urzędów w Kioto, a następnie został mianowany namiestnikiem prowincji Tosa, gdzie przebywał od 930 do 935 roku.

Znany głównie ze swojej poezji, zaliczony został przez przez Fujiwarę no Kintō do Trzydziestu Sześciu Mistrzów Poezji (三十六歌仙). Sławę przyniosła mu także redakcja antologii wierszy Kokin wakashū, do której napisał on jeden z dwóch zawartych tam wstępów (w języku japońskim; drugi, innego autorstwa, sformułowany jest po chińsku). Wstęp ten był pierwszą poetyką normatywną gatunku tanka (pieśni krótkiej). Opisał tam jej historię, mitologiczne źródła i współczesną mu poezję, którą podzielił na rodzaje; odnosił się też do wcześniejszych wielkich poetów i nie szczędził krytycznych uwag swoim poprzednikom, takim jak Ariwara no Narihira.

Jeden jego wiersz został zamieszczony w antologii Ogura Hyakunin-isshu, skompilowanej w XIII wieku przez Fujiwarę Teikę.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Oprócz redakcji Kokin wakashū i zamieszczonego tam wstępu, najważniejszym dziełem Tsurayukiego jest Tosa nikki (Dzienniki z Tosa). Tsurayuki, ukrywając swoje autorstwo i podając się za kobietę, opisuje swój powrót w 935 roku do Kioto z prowincji Tosa, gdzie był namiestnikiem.

Tosa nikki zostało napisane hiraganą w czasie, kiedy sylabariusz ten używany był głównie przez kobiety, mężczyźni zaś woleli posługiwać się znakami chińskimi. Tsurayuki wybrał jednak tę metodę ponieważ głównym tematem Tosa nikki nie jest sama podróż, lecz smutek, jakiego autor doznał po stracie swojej córki w Tosa. Na początku swojego dziennika Tsurayuki nie wspomina o śmierci córki i opisuje podróż w sposób częściowo komiczny, częściowo poważny. Tosa nikki jest najstarszym istniejącym pamiętnikiem, napisanym kaną, uznawanym za utwór w wyjątkowo dobrym stylu. Wywarł on duży wpływ na sposób pisania późniejszych dzienników.

Istnieje ponadto antologia poezji Tsurayukiego, zwana Tsurayuki-shū, być może skompilowana przez niego samego. Niektóre z jego wierszy znajdowały się także w ważniejszych antologiach cesarskich (np. Kokin wakashū) – w trzech najstarszych takich zbiorach Tsurayuki jest jednym z najliczniej reprezentowanych autorów.

Autorem polskiej monografii o Ki no Tsurayukim jest Krzysztof Olszewski[1].

Tłumaczenia na polski[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Krzysztof Olszewski: Ki no Tsurayuki a poszukiwanie tożsamości kulturowej w literaturze japońskiej X wieku. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2003, s. 152. ISBN 9788323316602. OCLC 749384975. (pol.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]