Kijūrō Shidehara

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kijūrō Shidehara
幣原喜重郎
Kijuro Shidehara diplomat.jpg
Data urodzenia 13 września 1872
Data śmierci 10 marca 1951
Minister spraw zagranicznych Japonii
Przynależność polityczna bezpartyjny
Okres urzędowania od 1924
do 1927
Poprzednik Keishirō Matsui
Następca Gi'ichi Tanaka
Minister spraw zagranicznych Japonii
Okres urzędowania od 1929
do 1931
Poprzednik Gi'ichi Tanaka
Następca Tsuyoshi Inukai
Premier Japonii (tymczasowy)
Okres urzędowania od 14 listopada 1930
do 10 marca 1931
Poprzednik Osachi Hamaguchi
Następca Osachi Hamaguchi
Premier Japonii
Okres urzędowania od 9 października 1945
do 22 maja 1946
Poprzednik książę Higashikuni Naruhiko
Następca Shigeru Yoshida
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Kijūrō Shidehara (jap. 幣原喜重郎 Shidehara Kijūrō?, ur. 13 września 1872, zm. 10 marca 1951) – japoński polityk i dyplomata, który jako minister spraw zagranicznych (1924-1927 i 1929-1931) był zwolennikiem pojednania z Chinami i ekspansji gospodarczej, a nie militarnej. Po krótkim okresie urzędowania na stanowisku premiera (1945-1946) został przewodniczącym japońskiego parlamentu (od 1946).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W 1895 ukończył prawo w Tokio, po czym rozpoczął pracę w służbie dyplomatycznej. Przed I wojną światową pracował w placówkach w Europie i Stanach Zjednoczonych, a od 1915 do 1919 pełnił funkcję wiceministra spraw zagranicznych. Podziwiał narody anglojęzyczne. Sprawując urząd ambasadora w Stanach Zjednoczonych, odegrał poważną rolę w japońskim sukcesie na konferencji w Waszyngtonie w latach 1921-1922, która tyczyła się zniwelowania zbrojeń na morzu i złagodzenia napięcia w stosunkach z Chinami. Na stanowisku ministra spraw zagranicznych popierał wypełnienie przez Japonię zobowiązań wobec Ligi Narodów oraz politykę neutralności w kwestiach Chin. Koniec jego umiarkowanej polityki nastąpił w 1931, kiedy podał się do dymisji w warunkach potęgowaniu się wpływów wojskowych dowódców. Składając urząd ministerialny, złożył jednocześnie protest przeciwko japońskiej okupacji Mandżurii. Do zakończenia II wojny światowej nie angażował się w politykę, po czym objął przywództwo Japońskiej Partii Postępowej, tworząc w październiku 1945 nowy rząd przy pomocy amerykańskiego generała Douglasa MacArthura. Jako konserwatywny reformator cieszył się poparciem okupacyjnych władz amerykańskich, które chętnie z nim współpracowały, szczególnie w sprawie z rezygnacji z boskiej godności cesarza Hirohito i przy zachowaniu instytucji cesarza jako symbolu suwerenności i jedności Japonii. Shidehara to również autor artykułu 9 japońskiej konstytucji, który delegalizował wojnę i zobowiązywał Japonię do nieutrzymywania sił wojskowych. W kwietniu 1946 miały miejsce pierwsze po II wojnie światowej wybory w Japonii, w których Shidehara poniósł polityczną klęskę, bezskutecznie usiłując zapewnić poparcie społeczeństwa dla swej partii[1]. Objął jednak funkcję przewodniczącego parlamentu.

Przypisy

  1. Alan Palmer, Kto jest kim w polityce. Świat od roku 1860, Wydawnictwo Magnum, Warszawa, 1998, przeł. Wiesław Horabik, Tadeusz Szafrański, s. 353

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • A. Iriye, After Imperialism: the Search for a New Order in the Far East, 1921-1931, Berkeley, Califfornia, 1965
  • Alan Palmer, Kto jest kim w polityce. Świat od roku 1860, Wydawnictwo Magnum, Warszawa, 1998, przeł. Wiesław Horabik, Tadeusz Szafrański, s. 352-353
  • Wielka Encyklopedia Polonica. Suplement, 2000, str. 1571