Kikutnice
| Kikutnice | |
| Pycnogonida[1] | |
| Latreille, 1810 | |
 Ammothea verenae |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | stawonogi |
| Podtyp | szczękoczułkowce |
| Gromada | kikutnice |
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Kikutnice (Pycnogonida) – gromada niewielkich morskich stawonogów, zwanych z uwagi na wygląd popularnie "pająkami morskimi" (nazwą tą określa się również kraba maję).
W przeciwieństwie do pozostałych szczękoczułkowców, kikutnice nie zawsze mają 4 pary nóg krocznych. Liczba odnóży waha się od 8 do 12 zależnie od gatunku. Nogi te są niezwykle długie, jeśli porówna się je do rozmiarów głowotułowia. Największy gatunek kikutnic ma ciało długości 6 cm, ale jego nogi osiągają długość aż 24 cm. Przeciętni przedstawiciele tej gromady mają jednak głowotułów długości od 2 mm do 1,5 cm[2].
Niewielki głowotułów nie mieści wszystkich organów wewnętrznych, których uchyłki znajdują się w biodrach. Tam znajdują się zakończenia układu pokarmowego, gonad i niektórych gruczołów. Odwłok jest szczątkowy.
Kikutnice posiadają ryjek oraz parę wysmukłych szczękoczułek, którymi pomagają sobie przy zdobywaniu pokarmu – rozmaitych jamochłonów, mszywiołów, mięczaków i innych małych morskich bezkręgowców. Niektóre gatunki prowadzą pasożytniczy tryb życia. Kikutnice spotyka się we wszystkich strefach mórz i oceanów - w głębszych częściach południowego Bałtyku występuje kikutnica czerwona (Nymphon rubrum)[3]. Przedstawicieli tej gromady znajdywano nawet na głębokości 6800 metrów[2].
Systematyka [edytuj]
Opisano dotychczas ok. 1150 współcześnie żyjących gatunków kikutnic, które grupuje się w 11 rodzin zaliczanych do rzędu Pantopoda:
- Ammotheidae (ok. 280 gatunków)
- Austrodectidae (ok. 55 gatunków)
- Callipallenidae (ok. 50 gatunków)
- Colossendeidae (ok. 55 gatunków)
- Endeididae (ok. 20 gatunków)
- Nymphonidae (ok. 260 gatunków)
- Pallenidae (ok. 60 gatunków)
- Phoxichilidiidae (ok. 220 gatunków)
- Pycnogonidae (ok. 60 gatunków)
- Rhynchothoracidae (ok. 20 gatunków)
- Tanystylidae (ok. 50 gatunków)
Gatunki wymarłe zgrupowano w rzędach:
- †Nectopantopoda
- †Palaeoisopoda
- †Palaeopantopoda
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ Pycnogonida w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ 2,0 2,1 Mały słownik zoologiczny. Bezkręgowce. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1984. ISBN 83-214-0428-6.
- ↑ Ludwik Żmudziński: Świat zwierzęcy Bałtyku. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1990, s. 52. ISBN 8302023744.
