Kilimandżaro

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy góry. Zobacz też: Port lotniczy Kilimandżaro.
Kilimandżaro, Kibo
Kilimandżaro, Kibo
Kilimandżaro, Kibo
Państwo  Tanzania
Pasmo Masyw górski
Wysokość 5895 m n.p.m.
Wybitność 5895 m
Pierwsze wejście 1889
Hans Meyer, Ludwig Purtscheller
Położenie na mapie Tanzanii
Mapa lokalizacyjna Tanzanii
Kilimandżaro, Kibo
Kilimandżaro, Kibo
Ziemia 3°04′S 37°21′E/-3,066667 37,350000Na mapach: 3°04′S 37°21′E/-3,066667 37,350000
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o Kilimandżaro

Kilimandżarogóra w Tanzanii leżąca przy granicy z Kenią. Jest najwyższą górą Afryki i jednym z najwyższych samotnych masywów. W jego skład wchodzą trzy szczyty będące pozostałością po trzech wulkanach:

Historia[edytuj | edytuj kod]

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

Według jednej z hipotez (wysnuł ją niemiecki misjonarz Johann Ludwig Krapf), nazwa Kilimandżaro pochodzi z połączenia dwóch słów języka tamtejszych plemion. Kilima oznacza słowo Góra, Njiaro zaś Karawanę.

Początki eksploracji[edytuj | edytuj kod]

Jeszcze przed przybyciem Europejczyków wokół masywów wulkanicznych mieszkały liczne koczownicze plemiona. Kilimandżaro wśród nizin było czymś niezwykłym dla tamtejszych mieszkańców. Budziło wśród nich grozę do tego stopnia, że nazwali go Górą złych duchów. Niektóre plemiona (np. Masajowie) oddawały boską cześć Górze światłości. Zainteresowanie wyżyną wzrosło dopiero w XIX wieku, gdy Tanganika, na terenie której znajdowała się wówczas Kilimandżaro, stała się kolonią niemiecką. 5 października 1889 roku, niemiecki kartograf pochodzący z Lipska, profesor Hans Meyer wraz ze swoim przewodnikiem, Austriakiem Ludwikiem Purtschellerem stanęli na szczycie Białego Dachu Czarnego Lądu. Dosyć szybko zauważono walory turystyczne góry i już w 1898 roku wytyczono pierwszy szlak turystyczny, który prowadził na sam szczyt. Kilkanaście lat później, w 1932, na zboczach powstało pierwsze schronisko. Pierwszym Polakiem, który zdobył Kilimandżaro był Antoni Jakubski, zoolog. Było to w 1910 roku.

Ochrona przyrody[edytuj | edytuj kod]

Wcześnie zauważono też walory przyrodnicze masywu Kilimandżaro - już w 1921 roku powstał tu rezerwat przyrody. W 1973 roku wyższe piętra masywu powyżej linii drzew (ok. 2700 m n.p.m.) objęto ochroną w ramach Parku Narodowego Kilimandżaro (ang. Kilimanjaro National Park) o powierzchni 753 km². Park został udostępniony turystom w 1977 roku, a w 1987 roku wpisano go na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Konflikt kenijsko-tanzański[edytuj | edytuj kod]

Kilimandżaro
Widok na Kilimandżaro od strony Kenii

Do roku 1977 Kilimandżaro zdobyło swym urokiem serca wielu turystów, głównie z Europy Zachodniej. Na turystach jednak zarabiała tylko Kenia. Tanzania, w granicach której leży Kilimandżaro nie otrzymywała z tego żadnych profitów. W tym samym roku, 4 lutego władze Tanzanii zamknęły granice, pozostawiając setki turystów w martwym punkcie. Zarekwirowano blisko 200 jeepów i 27 samolotów. W niedługim czasie Tanzania stworzyła własny sektor turystyczny, wybudowała wiele hoteli i pensjonatów. Każdy, kto chciał poznać piękno Kilimandżaro, musiał przyjechać do Tanzanii. Władze jednak srodze się zawiodły – dochody były niewielkie, czego skutkiem było ponowne otwarcie granic w 1983.

Kibo[edytuj | edytuj kod]

Jest to najwyższy wulkan w wulkanicznym masywie Kilimandżaro, położony na terytorium państwa Tanzania. Wznosi się na wysokość 5895 m n.p.m. i tym samym jest najwyższym szczytem w Afryce.

Rodzaje pięter[edytuj | edytuj kod]

Las na Kilimandżaro

Rozbudowany układ pięter roślinnych - od podnóża: stepy, rzadkie suche lasy, wiecznie zielone lasy górskie, roślinność krzewiasta, łąki górskie, wieczne śniegi.

Kilimandżaro ma dużą różnorodność typów lasów na wysokości 3000 m, zawierających ponad 1200 gatunków roślin naczyniowych. Regiel lasów wiecznie zielonych (z rodzaju Ocotea) występuje na wilgotnym, południowym zboczu. Lasy krzewów z rzędu malpigowców (Cassipourea) i jałowców rosną na suchym stoku północnym. Lasy wrzośców piętra subalpejskiego na wysokości 4 100 metrów są najwyżej położonymi lasami w Afryce. Pomimo ogromnej różnorodności biologicznej, ilość endemitów jest niewielka. Jednakże, relikty lasów w najgłębszych dolinach najniższych uprawianych obszarach sugerują, że górę Kilimandżaro w przeszłości porastała bogata flora, z ograniczonym zasięgiem występowania gatunków znanych tylko z gór Eastern Arc. mała ilość endemitów może być wynikiem zniszczenia niżej położonych lasów niż wynikiem młodego wieku góry. Inną cechą lasów Kilimandżaro jest brak strefy bambusa, która występuje we wszystkich innych wysokich górach Afryki wschodniej, z podobną wartością opadów. Yushania alpina jest ulubionym pokarmem słoni i bawołów. Na Kilimandżaro przedstawiciele megafauny występują na północnych stokach, gdzie jest zbyt sucho aby rozwinęła się strefa bambusów.

Pogoda i klimat[edytuj | edytuj kod]

Przeważa klimat równikowy, górski. Na wyższych poziomach jest zimniej.

Opady[edytuj | edytuj kod]

Ponieważ Kilimandżaro leży w środkowej części Afryki, możemy wyróżnić dwie pory – suchą i deszczową. Ta ostatnia dzieli się na dwa okresy:

  • deszczów długich – od kwietnia do czerwca
  • deszczów krótkich – od października do grudnia

Stosunkowo suchymi miesiącami są styczeń, luty, marzec, lipiec, sierpień i wrzesień. Średnia ilość opadów jest uzależniona od wysokości n.p.m. oraz strony zbocza. Waha się pomiędzy 2500 mm rocznie (rejony wschodnie na wysokości 3000 m) a 250 mm (na szczycie). Śniegami jest pokryte blisko 4 km² powierzchni szczytu.

Kilimandżaro w kulturze[edytuj | edytuj kod]

Kilimandżaro "grało główną rolę" w wielu dziełach sztuki – głównie w literaturze i filmie. Ernest Hemingway napisał o niej w swym opowiadaniu Śniegi Kilimandżaro (co więcej, doczekała się ona ekranizacji – w rolach głównych wystąpili Ava Gardner i Gregory Peck). Akcja książki i filmu animowanego Król Lew rozgrywa się w scenerii Kilimandżaro.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło Kilimandżaro w Wikisłowniku