Kimon Georgiew

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kimon Georgiew Stojanow
K.georgiev.jpg
Data urodzenia 11 sierpnia 1882
Data śmierci 28 września 1969
Premier Bułgarii
(trzykrotnie)
Przynależność polityczna Koło Polityczne „Zweno”, Front Ojczyźniany
Okres urzędowania od 19 maja 1934
do 22 stycznia 1935
Poprzednik Nikoła Muszanow
Następca Penczo Złatew
Okres urzędowania od 9 września 1944
do 31 marca 1946
Poprzednik Konstantin Murawijew
Następca Kimon Georgiew
Okres urzędowania od 31 marca 1946
do 22 września 1946
Poprzednik Kimon Georgiew
Następca Georgi Dimitrow
Wicepremier,
Członek Rady Ministrów
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Kimon Georgiew Stojanow (bułg. Кимон Георгиев Стоянов; ur. 11 sierpnia 1882 w Pazardżiku, zm. 28 września 1969 w Sofii) – bułgarski wojskowy i polityk, deputowany do Zwyczajnego Zgromadzenia Narodowego 21. (1923-1927), 22. (1927-1931) i 26. (1945-1946) kadencji, do Wielkiego Zgromadzenia Narodowego 6. kadencji (1946-1949) oraz do Zgromadzenia Narodowego 1. (1950-1953), 2. (1954-1957), 3. (1958-1961) i 4. kadencji (1962-1965). Premier Bułgarii w latach 1934-1935 oraz 1944-1946. Od 1946 do 1962 wicepremier i minister w kilku kolejnych rządach. Od 1962 do śmierci członek Prezydium Zgromadzenia Narodowego. Uczestnik trzech zamachów stanu.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W 1902 ukończył Uczelnię Wojskową w Sofii. Uczestniczył w wojnach bałkańskich jako dowódca kompanii i w I wojnie światowej jako dowódca batalionu. W 1920 przeszedł w stan spoczynku w stopniu podpułkownika.

W 1919 współtworzył organizację bułgarskich oficerów – tzw. Związek Wojskowy, a w 1922 opozycyjne wobec reżimu Stambolijskiego Porozumienie Narodowe. 9 czerwca 1923 wziął udział w zamachu stanu, po którym został jednym z liderów nowo powstałego Porozumienia Demokratycznego. W 1926 wszedł do pierwszego rządu Andreja Ljapczewa, w którym objął Ministerstwo Kolei, Poczty i Telegrafu.

Na początku lat 30. stanął na czele Koła Politycznego „Zweno” dążącego do obalenia rządów Bloku Narodowego i ustanowienia rządów autorytarnych. 19 maja 1934 Zweno i Związek Wojskowy przeprowadziły zamach stanu, po którym Georgiew[1] został premierem kraju i jednocześnie ministrem spraw zagranicznych i wyznań religijnych (19-23 maja 1934) oraz ministrem sądownictwa (23 maja 1934 – 22 stycznia 1935). Rząd Georgijewa rozwiązał Zgromadzenie Narodowe, zdelegalizował wszystkie partie polityczne i związki zawodowe i sprawował władzę autorytarną poprzez dekrety i rozporządzenia. Na początku 1935 car Borys III doprowadził do dymisji gabinetu i Koło Polityczne „Zweno” stopniowo utraciło wpływy polityczne.

W latach 40. Georgiew nawiązał współpracę z bułgarską lewicą i wszedł do zarządu budowanego przez komunistów Frontu Ojczyźnianego, którego celem było wystapienie kraju z grupy państw Osi i przyłączenie go do koalicji antyhitlerowskiej oraz likwidacja monarchii. Po zamachu stanu przeprowadzonym przez bojówki Frontu 9 września 1944 Georgiew stanął na czele nowego gabinetu. Jego rząd podpisał rozejm ze Związkiem Radzieckim i przyłączył kraj do państw alianckich, a także zainicjował plebiscyt w sprawie zmiany ustroju politycznego. W okresie sprawowania funkcji premiera przez Georgiewa, Front Ojczyźniany zapoczątkował system represji wobec opozycji antykomunistycznej powołując do tego celu Sąd Ludowy i tworząc obozy pracy przymusowej.

Od roku 1946 na czele kolejnych rządów stawali działacze Bułgarskiej Partii Komunistycznej. Przez 16 lat Georgijew pełnił w nich funkcje członka Rady Ministów i zwierzchnika różnych resortów ministerialnych, a od 1962 do chwili śmierci wchodził w skład Prezydium Zgromadzenia Narodowego.

Funkcje sprawowane przez Georgiewa w Radzie Ministrów[edytuj | edytuj kod]

Kimon Georgiew zajmował następujące stanowiska w rządach Bułgarii oraz Ludowej Republiki Bułgarii (w porządku chronologicznym)[2]:

  • w pierwszym rządzie Andeja Ljapczewa
    • min. kolei, poczty i telegrafu (4 stycznia 1926 – 3 marca 1928)
  • w swoim pierwszym rządzie
    • premier (19 maja 1934 – 22 stycznia 1935)
    • min. spraw zagranicznych i wyznań religijnych (19 maja 1934 – 23 maja 1934)
    • min. sądownictwa (23 maja 1934 – 22 stycznia 1935)
    • na czele Ministerstwa Wojny (19 maja 1934)
  • w swoim drugim rządzie
    • premier (9 września 1944 – 31 marca 1946)
    • min. bez teki (9 września 1944 – 31 marca 1946)
  • w swoim trzecim rządzie
    • premier (31 marca 1946 – 22 września 1946)
    • min. bez teki (31 marca 1946 – 22 września 1946)
    • tymczasowo na czele Ministerstwa Wojny (25 września 1946 – 22 listopada 1946)
  • w pierwszym rządzie Georgiego Dimitrowa
    • wicepremier i min. spraw zagranicznych (22 listopada 1946 – 11 grudnia 1947)
  • w drugim rządzie Georgiego Dimitrowa
  • w rządzie Wasyla Kołarowa i Wyłka Czerwenkowa
    • min. ds. elektryfikacji i melioracji (20 stycznia 1950 – 5 lutego 1951)
  • w pierwszym rządzie Wyłka Czerwenkowa
    • min. ds. elektryfikacji (5 lutego 1951 – 20 stycznia 1954)
  • w rządzie Wyłka Czerwenkowa i Antona Jugowa
    • min. ds. elektryfikacji (20 stycznia 1954 – 1 lutego 1957)
  • w pierwszym rządzie Antona Jugowa
    • minister ds. elektryfikacji i gospodarki wodnej (1 lutego 1957 – 15 stycznia 1958)
  • w drugim rządzie Antona Jugowa
    • minister ds. elektryfikacji i gospodarki wodnej (15 stycznia 1958 – 16 marca 1959)
    • przewodniczący Komitetu ds. Budownictwa i Architektury (16 marca 1959 – 25 grudnia 1959)
    • wicepremier (25 grudnia 1959 – 17 marca 1962)

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Kimon Georgiew był żonaty z Weską Rodewą, z którą miał dwie córki: Mariję i Kornelię. Marija poślubiła Ginia Ganewa, obecnego Ombudsmana Republiki Bułgarii[3].

Przypisy

  1. W przypadku Kimona Goergiewa Stojanowa powszechnie przyjęte jest używanie imienia i otczestwa (Kimon Geogiew), zamiast imienia i nazwiska (Kimon Stojanow).
  2. Oficjalna witryna internetowa Zgromadzenia Narodowego Bułgarii.
  3. Ginio Ganew – rycerz w polityce (Гиньо Ганев – рицарят в политиката) (Artykuł w dzienniku Стандарт z dn. 01.04.2005) (bułg.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Nediu Nedew: Три държавни преврата или Кимон Георгиев и неговото време (w tłum. Trzy zamachy stanu, czyli Kimon Georgijew i jego czasy). Сиела (Sieła), 2007. ISBN 9789542801634.