Kinmochi Saionji

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kinmochi Saionji
Kinmochi Saionji formal.jpg
Data i miejsce urodzenia 7 grudnia 1849
Kioto
Data śmierci 24 listopada 1940
Premier Japonii
Przynależność polityczna Rikken Seiyūkai
Okres urzędowania od 7 stycznia 1906
do 14 lipca 1908
Poprzednik Tarō Katsura
Następca Tarō Katsura
Premier Japonii
Przynależność polityczna Rikken Seiyūkai
Okres urzędowania od 30 sierpnia 1911
do 21 grudnia 1912
Poprzednik Tarō Katsura
Następca Tarō Katsura
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Nobuaki Makino i Kinmochi Saionji (pierwszy z prawej) w 1919, w czasie konferencji paryskiej

Kinmochi Saionji (jap. 西園寺公望 Saionji Kinmochi?) (ur. 7 grudnia 1849 w Kioto, zm. 24 listopada 1940) - japoński polityk, przedstawiciel dworskiej arystokracji feudalnej (kuge), doradca (genrō) cesarza, o istotnych prerogatywach. W okresie jego życia Japonia przeobraziła się z biednego państwa feudalnego w mocarstwo militarne. Saionji był jedną z czołowych postaci tych przemian.

W latach 1871-1880 przebywał w Europie (głównie we Francji, m.in. studiował prawo na Sorbonie), zapoznając się z technologią, filozofią, systemami administracji. Zajmował także wysokie stanowiska w japońskich placówkach dyplomatycznych w Austro-Węgrzech, Niemczech i Belgii[1]. Dzięki temu posiadał wiedzę, która pozwalała mu na popieranie i aktywne działanie na rzecz przemian w Japonii pod kątem otwarcia na świat i przyjmowania zachodnich wzorców.

Był kilkakrotnie ministrem oświaty i ministrem spraw zagranicznych oraz dwukrotnie premierem w latach 1906-1908 i 1911-1912[2] z ramienia partii Rikken Seiyūkai (Konstytucyjne Stowarzyszenie Przyjaciół Polityki[3]), której był współtwórcą i przewodniczącym w latach 1903-1914.

W latach 1900-1903 był przewodniczącym[4] Sūmitsu-in[5], tajnej rady cesarza (wzorowanej częściowo na brytyjskiej Privy Council), która istniała w latach 1888-1947.

Od 1912 do końca życia pełnił funkcję genrō, doradcy cesarza, od 1924 jako jedyny.

W 1919 Saionji był przewodniczącym delegacji japońskiej na konferencji pokojowej w Paryżu. W rzeczywistości jednak przewodził jego zastępca, Nobuaki Makino. Z nieznanych przyczyn Saionji odsunął się na bok, tłumacząc się złym stanem zdrowia[6]. Pomimo biernej postawy, otrzymał po powrocie w „uznaniu zasług” tytuł kōshaku[a].

Kyōto Hōsei Gakkō, przed 1935

W 1869 Saionji stworzył na terenach pałacu cesarskiego w Kioto prywatną instytucję naukową, o nazwie Shijuku Ritsumeikan[7]. W 1900 były sekretarz i protegowany księcia Saionji, Kojurō Nakagawa utworzył w 1905 Kyōto Hōsei Gakkō[8] (Kyoto School of Law and Politics), która w 1913 przejęła nazwę Ritsumeikan. Była to szkoła wieczorowa dla pracujących[9]. W 1922 otrzymała status uniwersytetu, przyjmując nazwę Ritsumeikan University. Ze względu na prezentowaną wolność akademicką i otwarcie na świat, był on traktowany jako liberalna alternatywa państwowego Uniwersytetu Kioto[9].

Uwagi

  1. Kōshaku (książę) - tytuł honorowy bez związku z przynależnością do rodziny cesarskiej.

Przypisy

  1. Kinmochi Saionji na stronie National Diet Library, Japan (jap.) [dostęp 2014-01-16]
  2. Kinmochi Saionji na stronie Kantei (jap.) [dostęp 2014-01-16]
  3. Ewa Pałasz-Rutkowska, Katarzyna Starecka: Japonia. Warszawa: Wydawnictwo Trio, 2004. ISBN 83-88542-84-2. str.68
  4. Saionji na stronie weblio.jp (jap.) [dostęp 2014-01-16]
  5. Kinmochi Saionji w Gale Encyclopedia of Biography (ang.) [dostęp 2014-01-16]
  6. Paris Peace Conference (ang.) [dostęp 2014-01-16]
  7. Prywatna szkoła Ritsumeikan (jap.) [dostęp 2014-01-16]
  8. Ritsumeikan Academy (ang.) [dostęp 2014-01-16]
  9. 9,0 9,1 Ritsumeikan University, University description (ang.) [dostęp 2014-01-16]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]