Kirkut

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Stary cmentarz żydowski w Jerozolimie

Kirkut, kierkow, kierchol, kirchol[1] (od dawnego niem. określenia cmentarza Kirchhof, pochodzącego od słów Kirche, z gr. kyriakós „należący do Pana”, Kyriakós oíkos, „dom Pański”,„kościół” i Hof oznaczającego otoczenie obiektu, np. teren przy budynku, krąg wokół księżyca, lub otoczenie ważnej osoby. Porównaj także słowo Kirchhut, które oznaczało uprawnienie do nadzoru wykorzystania prawa do ziemi w „sprawach duchowych”, m.in. w Austrii w dokumentach z XIII - XVI wieku.) – określenia cmentarza żydowskiego od wieków używane przez Polaków, głównie mieszkańców Galicji. Wyrażenie „ein jüdischer Kirchhof” było i jest używane w języku niemieckim, w tym w tłumaczeniu poezji tworzonej w języku hebrajskim, chociaż obecnie słowo Kirchhof zostało niemal wyparte przez słowo Friedhof. Żydzi unikali stosowania tego określenia, zastępując je nazwami w jidysz (bejsojlem, bejsakwores i inne), pochodzącymi z hebrajskiego.

W języku hebrajskim używa się określeń:

  • בית עולם bejt olam – „dom świata” albo „dom wieczności”,
  • בית חיים bejt chajim – „dom życia” (eufemizm),
  • בית קברות bejt kwarot – „dom grobów”,
  • בית עלמין bejt almin – „dom wieczności” (wyraz zapożyczony z języka aramejskiego).

Na ziemiach polskich Żydzi po raz pierwszy otrzymali przywileje gwarantujące nienaruszalność i ochronę cmentarzy żydowskich na mocy statutu kaliskiego wydanego w 1264 przez Bolesława Pobożnego w Kaliszu. W 1287 we wsi Czaszki założono cmentarz żydowski obecnie zwanym starym cmentarzem żydowskim w Kaliszu, jednym z najstarszych polskich kirkutów.

Podstawową różnicą między cmentarzem chrześcijańskim, a żydowskim jest odmienne traktowanie grobu. Poczucie chrześcijańskie pozwala na jego naruszenie i na dokonanie nowego pochówku po określonym czasie. Cmentarz nieużywany przez długi czas może być zlikwidowany. Według zasad judaizmu, każdy nagrobek i cały cmentarz jest nienaruszalny, tak długo, jak znana jest jego lokalizacja. Do wyjątkowych należą przypadki, gdy ekshumacji dokonuje się: dla przeniesienia szczątków do grobu w Ziemi Świętej lub do grobu rodzinnego; dla przeniesienia z cmentarza nieżydowskiego; jeśli cmentarzowi zagraża profanacja lub podmycie przez wodę.

Zgodnie z nakazami religii cmentarze żydowskie budowano poza obszarem miasta[potrzebne źródło].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]