Kiriłł Moskalenko

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Kirył Moskalenko)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kiriłł Siemionowicz Moskalenko
Кирилл Семёнович Москаленко
Kiriłł Siemionowicz Moskalenko
Marszałek Związku Radzieckiego Marszałek Związku Radzieckiego
Data i miejsce urodzenia 11 maja 1902
Griszczino,  Imperium Rosyjskie
Data i miejsce śmierci 17 czerwca 1985
Moskwa,  ZSRR
Przebieg służby
Lata służby 19201985
Siły zbrojne Red star.svg Armia Czerwona
Stanowiska dowódca 38 i 40 Armii,
d-ca 1 Armii Gwardii, głównodowodzący Strategicznymi Wojskami Rakietowymi ZSRR
Główne wojny i bitwy wojna domowa w Rosji,
II wojna światowa,
wojna zimowa z Finlandią,
bitwa o Żory
Odznaczenia
Złota Gwiazda Bohatera Związku Radzieckiego № 105 Złota Gwiazda Bohatera Związku Radzieckiego № 2002 Złota Gwiazda Bohatera Republiki Czechosłowackiej
Order Lenina Order Lenina Order Lenina Order Lenina Order Lenina Order Lenina Order Lenina Order Rewolucji Październikowej Order Czerwonego Sztandaru Order Czerwonego Sztandaru Order Czerwonego Sztandaru Order Czerwonego Sztandaru Order Czerwonego Sztandaru Order Suworowa I klasy (ZSRR) Order Suworowa I klasy (ZSRR) Order Kutuzowa I klasy (ZSRR) Order Kutuzowa I klasy (ZSRR) Order Bohdana Chmielnickiego I klasy Order Wojny Ojczyźnianej I klasy Order "Za Służbę Ojczyźnie w Siłach Zbrojnych ZSRR" III klasy (ZSRR) Order Klementa Gottwalda (Czechosłowacja) Order Krzyża Grunwaldu II klasy
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Pomnik w Krasnoarmijsku

Kiriłł Siemionowicz Moskalenko, ros. Кирилл Семёнович Москаленко (ur. 11 maja 1902 we wsi Griszczino k. Doniecka, zm. 17 czerwca 1985 w Moskwie) – radziecki dowódca wojskowy, Marszałek Związku Radzieckiego (1955), głównodowodzący Strategicznymi Wojskami Rakietowymi ZSRR, wiceminister obrony ZSRR, dwukrotny Bohater Związku Radzieckiego (1943, 1978) i Bohater Czechosłowackiej Republiki Socjalistycznej (1969).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Dzieciństwo i młodość[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 11 maja 1902 we wsi Griszczino, w pow. bachmutskim (ob. obwód doniecki) w guberni jekaterynosławskiej Imperium Rosyjskiego (ob. Ukraina) w rodzinie chłopskiej. Ukończył czteroklasową wiejską szkołę powszechną, a następnie dwie klasy szkoły ministerialnej. W latach 1917–1919 studiował w szkole rolniczej. Studia przerwał wybuch wojny domowej. Wrócił do rodzinnej wsi, gdzie ukrywał się przed wojskami gen. Antona Denikina.

Wojna domowa w Rosji[edytuj | edytuj kod]

Po zajęciu wsi przez wojska Armii Czerwonej w sierpniu 1920 wstąpił w jej szeregi. Podczas wojny domowej walczył w 1 Armii Konnej przeciwko wojskom gen. Piotra Wrangla i atamana Nestora Machno.

Dwudziestolecie międzywojenne[edytuj | edytuj kod]

W 1922 ukończył Wydział Artylerii Szkoły Czerwonych Dowódców w Charkowie. W okresie nauki brał udział w walkach z bandami nad Donem i w Donbasie. W latach 1922–1932 służył w 6. Dżungarskiej Dywizji Kawalerii (do 1924 w składzie 1. Armii Konnej). W okresie służby w Armawirze brał udział w walkach na Północnym Kaukazie. We wrześniu 1923 ze swoją jednostką wojskową został przeniesiony do Briańska. Od 1924 dowódca baterii. W 1928 ukończył kurs doskonalący artylerii Armii Czerwonej w Leningradzie. Po ukończeniu kursu kolejno: dowódca baterii szkolnej, dowódca dywizjonu artylerii, szef sztabu pułku artylerii. Od 1932 służył w Specjalnej Dywizji Kawalerii Specjalnej Armii Dalekowschodniej w pobliżu Czyta, najpierw jako szef sztabu, a następnie w 1934 jako dowódca pułku kawalerii. Od 1935 dowodził 23 Brygadą Czołgów w Kraju Nadmorskim, od 1936 służył w 45 Korpusie Zmechanizowanym Kijowskiego Okręgu Wojskowego. W latach 1936-1939 był słuchaczem Akademii Artylerii im. Feliksa Dzierżyńskiego w Leningradzie (od 1938 w Moskwie).

II wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

W 1939 został mianowany szefem artylerii 51 Dywizji Piechoty Odesskiego Okręgu Wojskowego, z którą brał udział w wojnie rosyjsko-fińskiej, za co został odznaczony Orderem Czerwonego Sztandaru. W maju 1941 został wyznaczony na stanowisko dowódcy 1 Brygady Artylerii Przeciwpancernej Rezerwy Naczelnego Dowództwa. Na tym stanowisku 6 czerwca 1941 został awansowany na generała majora artylerii i rozpoczął walkę w Wielkiej Wojny Ojczyźnianej. We wrześniu 1941 objął dowództwo 15 Korpusu Strzelców. Od października 1943 do końca wojny – dowodził 38 Armią, która wyparła hitlerowców z Ukrainy, południowej Polski i Czechosłowacji. Dowodził m.in. podczas bitwy żorskiej.

Okres powojenny[edytuj | edytuj kod]

11 marca 1955 otrzymał stopień Marszałka Związku Radzieckiego. Od 1960 głównodowodzący Strategicznych Wojsk Rakietowych ZSRR z tytułem zastępcy ministra obrony ZSRR. Początkowo cieszący się aprobatą Chruszczowa, odwołany w przededniu kryzysu kubańskiego z powodu wahań w kwestii operacji Anadir (tj. ulokowania na Kubie radzieckich rakiet bliskiego i średniego zasięgu) i zastąpiony przez Siergieja Biriuzowa.

Zmarł 17 czerwca 1985 w Moskwie i został pochowany na Cmentarzu Nowodziewiczym.

Awanse[edytuj | edytuj kod]

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 24 czerwca 1946 „za wybitne zasługi przy wyzwoleniu Polski spod okupacji niemieckiej” M.P. z 1947 r. Nr 27, poz. 210

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]