Kirysowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kirysowate
Doradidae[1]
Bleeker, 1858
Przedstawiciel rodziny – Anadoras weddellii
Przedstawiciel rodziny – Anadoras weddellii
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada promieniopłetwe
Rząd sumokształtne
Rodzina kirysowate
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Kirysowate[2], kirysy[3] (Doradidae) – rodzina słodkowodnych ryb sumokształtnych. Pomimo dużego podobieństwa nazwy do kiryskowatych (kirysków) jest to odrębna rodzina. Dawniej nazywane były doradowatymi (od Doradidae). Mniejsze i średnie gatunki są hodowane w akwariach, większe poławiane jako ryby konsumpcyjne.

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Tropikalna i subtropikalna Ameryka Południowa, na wschód od Andów. Występują w rzekach, potokach o umiarkowanym nurcie oraz w jeziorach. Preferują kryjówki wśród zatopionych korzeni lub odpoczywają zakopując się w piasku.

Cechy charakterystyczne[edytuj | edytuj kod]

  • ciało pokryte płytkami kostnymi tworzącymi rodzaj pancerza (kirys), z wyjątkiem części brzusznej
  • otwór gębowy zaopatrzony w trzy pary wąsików
  • u większości występuje płetwa tłuszczowa
  • mają zdolność oddychania powietrzem atmosferycznym, nabierają powietrza z powierzchni wody i wtłaczają je do silnie ukrwionego jelita
  • pierwszy promień w płetwach piersiowych i grzbietowej tworzy twardy, ostry kolec, którym ryba może zadawać bolesne rany
  • niektóre gatunki wytwarzają toksyczną wydzielinę
  • potrafią wydawać dźwięki – wytwarzane ruchami kolca płetwy piersiowej lub wibracjami pęcherza pławnego
  • prowadzą głównie nocny tryb życia
  • osiągają od ok. 4 cm (Physopyxis lyra) do 100 cm długości (Lithodoras dorsalis i Oxydoras niger)

Klasyfikacja[edytuj | edytuj kod]

Rodzaje zaliczane do tej rodziny[4]:

AcanthodorasAgamyxisAmblydorasAnadorasAnduzedorasAstrodorasCentrochirCentrodorasDoraopsDorasFranciscodorasHassarHemidorasHypodorasKalyptodorasLeptodorasLithodorasMegalodorasMerodorasNemadorasOpsodorasOrinocodorasOssancoraOxydorasPhysopyxisPlatydorasPterodorasRhinodorasRhynchodorasScorpiodorasTrachydorasWertheimeria

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Doradidae w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Kahl, Kahl i Vogt 2000 ↓, s. 130.
  3. Krystyna Kowalska, Jan Maciej Rembiszewski, Halina Rolik Mały słownik zoologiczny, Ryby, Wiedza Powszechna, Warszawa 1973
  4. Eschmeyer, W. N. & Fricke, R.: Catalog of Fishes electronic version (7 June 2012) (ang.). California Academy of Sciences. [dostęp 4 sierpnia 2012].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Froese, R. & D. Pauly: Family Doradidae - Thorny catfishes (ang.). FishBase. World Wide Web electronic publication. www.fishbase.org, 2009. [dostęp 27 lipca 2009].
  • Wally Kahl, Burkard Kahl, Dieter Vogt: Atlas ryb akwariowych. Przekład: Henryk Garbarczyk i Eligiusz Nowakowski. Warszawa: Delta W-Z, 2000. ISBN 83-7175-260-1.