Klępsk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Klępsk
Państwo  Polska
Województwo lubuskie
Powiat zielonogórski
Gmina Sulechów
Wysokość 81 m n.p.m.
Liczba ludności (2006) ok. 600
Strefa numeracyjna (+48) 68
Tablice rejestracyjne FZI
SIMC 0914272
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubuskiego
Klępsk
Klępsk
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Klępsk
Klępsk
Ziemia 52°07′01,07″N 15°43′08,42″E/52,116964 15,719006
Strona internetowa miejscowości
Kościół w Klępsku

Klępskwieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie zielonogórskim, w gminie Sulechów.

W latach 1975-1998 miejscowość była położona w województwie zielonogórskim.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Walory przyrodnicze[edytuj | edytuj kod]

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Okucia drzwi kościelnych
Wnętrze kościoła (fragment polichromii na suficie)

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[1]:

  • zespół dawnego kościoła ewangelickiego:
    • kościół, obecnie rzymsko-katolicki filialny pod wezwaniem Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny, szachulcowy-drewniano-murowany, z przełomu XVI/XVII wiek wieku, jeden z najważniejszych zabytków sakralnych w Europie Środkowej. Poewangelicki kościółek pochodzący z XIV-XV wieku przebudowany ok. 1581 roku. Konstrukcja tej małej świątyni jest bardzo typowa dla tych ziem, gdzie brakowało kamienia – wapienia czy też piaskowca. Tutaj, na niezbyt bogatych w surowce budowlane ziemiach, w budownictwie – od sakralnego po inwentarskie, masowo stosowano konstrukcję szkieletową zabudowywaną wewnątrz tym, co akurat było pod ręką – od cegły aż po mieszaninę słomy z gliną. W ten sposób powstawały niedrogie ale trwałe budynki. Kościół posiada przybudowaną, smukłą, pokrytą gontem drewnianą dzwonnicę. Cechą charakterystyczną kościoła jest bardzo mnogość efektownie wykonanych zdobień. Zwracają uwagę ciekawie potraktowane historie biblijne, opowieści znane ze Starego i Nowego Testamentu od Adama i Ewy "Ofiarowania Abrahama" po "Konanie Chrystusa w Ogrójcu" oraz ewangelistów. W środku – także portrety dobroczyńców kościoła. Malownicze i pięknie zdobione empory, wraz z lożami przeznaczonymi dla Panów na włościach. Skrzyniowy ołtarz – tryptyk – późnogotyckie dzieło nieznanego mistrza śląskiego. W kościele znajdują się tablice epitafijne – renesansowe perełki kamieniarstwa i snycerstwa. Obiekt jest od kilkunastu lat konserwowany; corocznie w Klępsku pojawiają się wybitni polscy konserwatorzy sztuki. Ważny punkt na turystycznej mapie ziemi lubuskiej – dobrze wyeksponowany i z odpowiednią infrastrukturą turystyczną
    • kaplica grobowa rodziny Philipsborn, z 1915 roku
    • dawny cmentarz z aleją lipową, z XVI-XX wieku
    • ogrodzenie z bramami, murowany, z XVI wieku, w początku XX wieku

inne obiekty:

  • kapliczka Matki Boskiej z La Salette
  • leśniczówka
  • ścieżka dydaktyczna
  • pomniki przyrody
  • rzeźby drewniane
  • głaz, 2 m wysokości, 16 m w obwodzie, wyryto w nim nieodczytany do dzisiaj epigraf

Emigracja do Australii w 1838 roku[edytuj | edytuj kod]

Na świecie Klępsk jest znany szczególnie jako miejsce skąd wyemigrowali do Australii pierwsi Niemcy. Król Prus, Fryderyk Wilhelm III von Hohenzollern, zamierzał doprowadzić do zjednoczenia protestantów. W tym celu ustanowił w 1817 roku tzw. Unię Pruską na mocy dekretu gabinetowego. W 1821 roku wprowadzono nową księgę, regulującą zasady sprawowania nabożeństw (tzw. Agenda), w tym Eucharystii. Zawarte w niej reguły spotkały się ze sprzeciwem wielu luteranów, dla których oznaczały one ustępstwa w sprawach wiary. Konflikt zaostrzył się począwszy od 1830 roku, kiedy to odbywały się obchody trzechsetlecia Konfesji Augsburskiej. Wtedy to król, wydanym przez siebie dekretem, zażądał, by uroczystości te obchodzono zgodnie z wydanymi 9 lat wcześniej regulacjami.

Duchownym odmawiającym stosowania się do instrukcji odbierano prawo sprawowania posługi duszpasterskiej, a miejsce ich zajmowali duchowni - zwolennicy unii. Nabożeństwa odprawiane prywatnie zostały zakazane, a ich uczestnicy karani byli aresztem oraz grzywnami. Pastor luterański chrzczący dziecko karany był grzywną 50 talarów, dziecko zaś poddawane było ponownemu chrztowi przez pastora unii. Takie i podobne wydarzenia zrodziły w wielu chęć wyemigrowania. Popularne było wówczas emigrowanie do USA oraz do Rosji. Ale nie aż do Australii.

Inicjatorem emigracji był pastor August Kavel z Klępska. Pierwsza grupa, licząca ponad 200 emigrantów wyruszyła na barkach ze wsi Cigacice (Tschicherzig) 8 czerwca 1838 roku. Płynęła Odrą aż do kanału, dalej Sprewą do Berlina (17 czerwca). Następnie Hawelą i Łabą do Hamburga. Z Hamburga grupa została zabrana dwoma żaglowcami ("Prince George" i "Bengalee") w ponad czteromiesięczną podróż do Australii (8 i 9 lipca), do której udać się można było, opływając po drodze całą Afrykę (nie było jeszcze Kanału Sueskiego). Obydwa żaglowce dopłynęły w okolice Port Adelaide 16 listopada ("Bengalee") oraz 18 listopada ("Prince George"). Nieco później wypłynęły z Hamburga dwa inne statki: "Zebra" oraz "Catharina".

Żaglowcem "Prince George" przybyły do Południowej Australii rodziny z następujących miejscowości: Klępsk (Klemzig), Okunin (Langmeil), Kargowa (Unruhstadt), Kolesin (Goltzen), Żółków (Salkau), Karczyn (Harthe), Krężoły (Krummendorf), Trzciel (Tirschtiegel), Łęgowo (Lang Heinersdorf), Kępsko (Schönborn), Ostrzyce (Ostritz), Kiełcze (Keltschen) oraz Kije (Kay).

Miejscem, do którego dopłynęły żaglowce, było położone o kilometr na północ od dzisiejszego Port Adelaide, zwanego wówczas "Port Misery". Nazwa jak najbardziej trafna, gdyż niewiele tam było prócz mokradeł i błota. Stamtąd wyprawiano się na poszukiwanie odpowiedniej lokalizacji na osiedlenie. Wybrano ziemię położoną ok. 7 km na północny wschód od centrum Adelaide. Założoną w ten sposób wieś nazwano "Klemzig", czyli tak jak tę opuszczoną w Niemczech. Obecnie Klemzig jest dzielnicą Adelaide.

Znani z Klępska[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Rejestr zabytków nieruchomych woj. lubuskiego - stan na 31.12.2012 r.. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 1.3.13]. s. 107-108.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Marta Danowska: Witraże sakralne z okresu od 2. poł. XIX do lat 30. XX wieku w województwie lubuskim, w: Lubuskie Materiały Konserwatorskie, tom 5 (2008), Zielona Góra 2008.
  • Agnieszka Skowron: System gaszenia mgłą wodną, planowany w drewnianym kościele w Klępsku, w: Lubuskie Materiały Konserwatorskie, tom 3 (2005/2006), Zielona Góra 2006.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Oficjalna strona wsi