Klęska głodu w Etiopii 1984-1985

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Klęska głodu w Etiopii w latach 1984-1985, spowodowana zarówno przez suszę, jak i sytuację polityczną, dotknęła szacunkowo 8 milionów osób (głównie w północnej części kraju) i spowodowała śmierć około 1 miliona osób. Klęska ta stała się przyczyną powstania trwałego wizerunku Etiopii jako typowego kraju głodu.

Tło wydarzeń[edytuj | edytuj kod]

Gospodarka Etiopii opiera się w przeważającej części na rolnictwie. Sektor ten zatrudnia około czterech piątych ludności zawodowo czynnej, a płody rolne stanowią 90 procent eksportowanych towarów. Najważniejszym produktem eksportowym jest kawa, której ojczyzną jest Etiopia. Szacunkowo około 15 milionów Etiopczyków (jedna czwarta ludności) żyje z produkcji kawy. Rolnictwo jest jednak z natury rzeczy zależne od wahań wysokości opadów, których skutki zaostrzane są dodatkowo przez trwającą od stuleci nadmierną eksploatację pastwisk i karczowanie obszarów leśnych.

Od lat 60. XX wieku rebelianci z północnej prowincji Erytrea walczyli o uzyskanie niepodległości. Również w innych regionach, m.in. w graniczącym z Erytreą Tigraju, dochodziło w latach 80. do niepokojów społecznych. Po obaleniu cesarza Hailego Selassie w 1974 roku do władzy doszła junta wojskowa Derg, która pod wodzą Mengystu Hajle Marjama kontynuowała walkę przeciw erytrejskim rebeliantom. Z tego względu zyski z eksportu nie przyczyniały się do rozwoju kraju, a wykorzystywane były na zakup broni i działania wojenne.

Już w latach 70. katastrofalna susza w Sahelu doprowadziła do spadku produkcji rolnej i głodu, a na początku lat 80. na nowo pogorszyła się sytuacja na północy Wyżyny Abisyńskiej (środkowa Erytrea, Tigraj, Wollo i częściowo w regionach Begemder i Szeua).

Klęska głodu[edytuj | edytuj kod]

Po niemal całkowitym zaniku produkcji rolnej w 1984 roku głód dotknął prawie 8 milionów osób w ogarniętych suszą regionach. Wielu głodujących uciekło do miast, takich jak Mekele i Korem, i utworzyło tam "obozy głodu".

Rok 1985 był kolejnym rokiem suszy, a na początku 1986 roku obszar dotknięty klęską głodu rozszerzył się także na południowe części wyżyny. Sytuację dodatkowo pogorszyła plaga szarańczy i około 5,8 miliona osób było całkowicie zależnych od pomocy humanitarnej. Klęska pochłonęła łącznie szacunkowo milion ofiar.

Reakcje[edytuj | edytuj kod]

Reportaż stacji BBC z 1984 roku na temat głodu w Etiopii zaszokował opinię publiczną w krajach uprzemysłowionych. Świat obiegły zdjęcia umierających dzieci, takich jak trzyletniej wówczas Birhan Woldu, która zyskała smutną sławę jako "twarz głodu" (the face of the famine).

W reakcji na reportaże zebrana została ogromna ilość datków na rzecz głodujących, zwłaszcza w ramach koncertów Live Aid/Band Aid zachodnich artystów, m.in. Boba Geldofa. Również rządy krajów uprzemysłowionych znalazły się pod presją podjęcia działań.

Walki na części dotkniętych głodem terytoriów oraz uboga infrastruktura znacznie utrudniały jednak dostarczanie pomocy. Etiopski rząd spotkał się z szeroką krytyką, gdy wykazał się niezdolnością lub brakiem woli do skutecznej walki z głodem.

Rząd przymuszał również działające w Etiopii organizacje humanitarne do wsparcia szeregu kontrowersyjnych projektów. W ten sposób około 600 tysięcy rolników z dotkniętych suszą regionów na północy kraju zostało przesiedlonych przez rząd – częściowo pod przymusem – na zasobniejsze w wodę południe. Ludność ta nie otrzymała tam jednak żadnej dalszej pomocy. Wielu rolników uciekało przed przesiedleniem, a wielu przesiedlonych próbowało wrócić w ojczyste strony. Według organizacji ochrony praw człowieka w wyniku przesiedleń zmarło kilkadziesiąt tysięcy osób. Organizacja Lekarze bez Granic donosi, że z powodu wymuszonego wsparcia rządowych projektów międzynarodowe akcje pomocy dla Etiopii doprowadziły do śmierci więcej osób, niż zostało uratowanych.

W czasie klęski głodu z Etiopii wyemigrowało również wiele tysięcy osób – kraj opuściło m.in. wielu etiopskich Żydów zamieszkujących dawniej północne połacie kraju bezpośrednio przy granicy z Sudanem. W ramach Operacji Mojżesz około 8000 z nich zostało w 1984 roku przewiezionych z Sudanu do Izraela.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]