Klasyfikacja minerałów Strunza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Klasyfikacja minerałów opracowana przez niemieckiego mineraloga Hugo Strunza opiera się na ich strukturze krystalicznej oraz składzie chemicznym.

Swój system Strunz opracował w 1941 roku i zawarł w dziele: Mineralogische Tabellen. Od tego czasu systematyka była wielokrotnie uzupełniana i poprawiana. Ostatnie wznowienie zostało opracowane w 2004 roku przez Międzynarodowe Towarzystwo Mineralogiczne (IMA).

Strunz podzielił minerały na 9 podstawowych grup z których każda ma swoje podgrupy z przydzielonymi do nich określonymi literami, z kolei te dzielą się na określone rodziny minerałów.

Spis treści

I. Pierwiastki rodzime[edytuj | edytuj kod]

Grupa ta zawiera pierwiastki rodzime występujące w stanie wolnym na Ziemi oraz ich stopy.

I/A Metale, stopy metali[edytuj | edytuj kod]

Przykłady: żelazo, złoto, srebro, kadm, glin, chrom, cynk, nikiel, iryd,

I/B Niemetale i półmetale[edytuj | edytuj kod]

Przykłady: arsen, antymon, grafit, diament, siarka, selen, tellur, krzem,

I/X Niesklasyfikowane pierwiastki rodzime[edytuj | edytuj kod]

Przykłady: tantal,

II. Siarczki[edytuj | edytuj kod]

W grupie tej znajdują się: siarczki,, selenki, tellurki, a także: arsenki, antymonki, bizmutki.

II/A Stopy i substancje stopopodobne zawierające miedź, srebro, złoto, nikiel.[edytuj | edytuj kod]

Przykłady: domeykit

II/B Metal w proporcji z siarką, selenem, tellurem >1:1[edytuj | edytuj kod]

Przykłady: bornit

II/C Metal w proporcji z siarką, selenem, tellurem =1:1[edytuj | edytuj kod]

Przykłady: galena

II/D Metal w proporcji z siarką, selenem, tellurem <1:1[edytuj | edytuj kod]

Przykłady: arsenopiryt, piryt,

II/E Sulfosole (S : As,Sb,Bi = x); sulfosole z przeważającą ilością miedzi i żelaza x=2[edytuj | edytuj kod]

Przykłady: samsonit, bournonit

II/F Siarczki niemetaliczne; arsenko-siarczki[edytuj | edytuj kod]

Przykłady:

II/X Nisklasyfikowane siarczki[edytuj | edytuj kod]

Przykłady:

III. Halogenki[edytuj | edytuj kod]

Halogenki to związki pierwiastków znajdujących się w 17 grupie układu okresowego (dawnej grupy VIIA)

III/A Proste halogenki, niezawierające wody; metal:halogen = 1:1[edytuj | edytuj kod]

Przykłady: fluoryt, halit

III/B Halogenki złożone, niezawierające wody, zawierające grupy: [BF4]1-, [SiF6]2- lub [AlF6]3-[edytuj | edytuj kod]

Przykłady:

III/C Halogenki złożone, zawierające wodę[edytuj | edytuj kod]

Przykłady:

III/D Halogenki zawierające tlen oraz: Mg – Mn – Cu – Zn – Sn[edytuj | edytuj kod]

Przykłady: atakamit

III/X Niesklasyfikowane halogenki[edytuj | edytuj kod]

Przykłady:

IV. Tlenki i wodorotlenki[edytuj | edytuj kod]

IV/A Tlenki, metal : tlen = 1:1 i 2:1 (M2O, MO)[edytuj | edytuj kod]

Przykłady: lód

IV/B Tlenki, metal : tlen = 3:4 (M3O4 i inne)[edytuj | edytuj kod]

Przykłady: chromit,

IV/C Tlenki, metal : tlen = 2:3 (M2O3 i inne)[edytuj | edytuj kod]

Przykłady: hematyt, korund

IV/D Tlenki, metal : tlen = 1:2 (MO2 i inne)[edytuj | edytuj kod]

Przykłady: kwarc, opal, uraninit,

IV/E Tlenki, metal : tlen < 1:2 (M2O5, MO3)[edytuj | edytuj kod]

Przykłady:

IV/F Wodorotlenki i tlenki uwodnione[edytuj | edytuj kod]

Przykłady: goethyt,

IV/G Tlenki wanadu[edytuj | edytuj kod]

Przykłady:

IV/H Uranyle [UO2]2+[edytuj | edytuj kod]

Przykłady: karnotyt

IV/J Arseniany zawierające grupę: [AsO3]3-[edytuj | edytuj kod]

Przykłady:

IV/K Siarczany, selenki, telurki; zawierające grupę: [XO3]2-[edytuj | edytuj kod]

Przykłady:

IV/L Jodany ([IO3]1-)[edytuj | edytuj kod]

Przykłady:

IV/X Niesklasyfikowane tlenki[edytuj | edytuj kod]

Przykłady:

V. Azotany, węglany i borany[edytuj | edytuj kod]

Grypa ta zawiera sole kwasów: azotowego, węglowego i borowego.

V/A Azotany [NO3]1-[edytuj | edytuj kod]

Przykłady:

V/B Bezwodne węglany, niezawierające anionów z innych grup[edytuj | edytuj kod]

Przykłady: kalcyt, magnezyt,

V/C Bezwodne węglany, zawierające aniony z innych grup[edytuj | edytuj kod]

Przykłady: malachit,

V/D Węglany oparte na wodzie, niezawierające anionów z innych grup[edytuj | edytuj kod]

Przykłady:

V/E Węglany opatre na wodzie, zawierające aniony z innych grup[edytuj | edytuj kod]

Przykłady:

V/F Uranylwęglany ([UO2]2+ – [CO3]2-)[edytuj | edytuj kod]

Przykłady:

V/G Borany wyspowe[edytuj | edytuj kod]

Przykłady:

V/H Borany grupowe[edytuj | edytuj kod]

Przykłady: boraks

V/J Borany łańcuchowe[edytuj | edytuj kod]

Przykłady:

V/K Borany warstwowe[edytuj | edytuj kod]

Przykłady:

V/L Borany szkieletowe[edytuj | edytuj kod]

Przykłady:

V/X Niesklasyfikowane azotany, węglany i borany[edytuj | edytuj kod]

Przykłady:

VI. Siarczany, chromiany, molibdeniany, wolframiany[edytuj | edytuj kod]

Grupa ta zawiera sole kwasów: siarkowego, chromowego, molibdenowego oraz wolframowego.

VI/A Bezwodne siarczany, niezawierające anionów z innych grup[edytuj | edytuj kod]

Przykłady: baryt, celestyn, anhydryt

VI/B Bezwodne siarczany, zawierające aniony z innych grup[edytuj | edytuj kod]

Przykłady: alunit,

VI/C Siarczany oparte na wodzie , niezawierające anionów z innych grup[edytuj | edytuj kod]

Przykłady: gips,

VI/D Siarczany oparte na wodzie, zawierające aniony z innych grup[edytuj | edytuj kod]

Przykłady: aluminit

VI/E Tellurany[edytuj | edytuj kod]

Przykłady:

VI/F Chromiany [CrO4]2-[edytuj | edytuj kod]

Przykłady: krokoit,

VI/G Molibdenany [MoO4]2- i wolframiany [WO4]2-[edytuj | edytuj kod]

Przykłady: szelit, wolframit

VI/X Niesklasyfikowane siarczany, chromiany, molibdeniany i wolframiany[edytuj | edytuj kod]

Przykłady: kirgistanit,

VII. Fosforany, arseniany, wanadany[edytuj | edytuj kod]

VII/A Bezwodne fosforany, niezawierające anionów z innych grup[edytuj | edytuj kod]

Przykłady: berlinit,

VII/B Bezwodne fosforany, zawierające aniony z innych grup[edytuj | edytuj kod]

Przykłady:

VII/C Fosforany oparte na wodzie, niezawierające anionów z innych grup[edytuj | edytuj kod]

Przykłady: erytryn,

VII/D Fosforany oparte na wodzie, zawierające aniony z innych grup[edytuj | edytuj kod]

Przykłady: turkus

VII/E Uranyfofosforany i uranylowanadany[edytuj | edytuj kod]

Przykłady: karnotyt,

VII/X Niesklasyfikowane fosforany, arseniany i wanadany[edytuj | edytuj kod]

Przykłady:

VIII. Krzemiany[edytuj | edytuj kod]

W grupie taj znajdują się związki zawierające grupę krzemianową [SiO4]4-

VIII/A Krzemiany wyspowe (Nesosilicates)[edytuj | edytuj kod]

Przykłady: pirop, fajalit,

VIII/B Krzemiany wyspowe zawierające grupy tetra-anionów (Nesosubsilicates)[edytuj | edytuj kod]

Przykłady: topaz, tytanit,

VIII/C Krzemiany grupowe (Sorosilicates)[edytuj | edytuj kod]

Przykłady: epidot,

VIII/D Niesklasyfikowane krzemiany[edytuj | edytuj kod]

Przykłady: chryzotyl,

VIII/E Krzemiany pierścieniowe (Cyclosilicates)[edytuj | edytuj kod]

Przykłady: turmalin, beryl

VIII/F Krzemiany łańcuchowe (Inosilicates)[edytuj | edytuj kod]

Przykłady: pirokseny, amfibole, turmalin

VIII/G Krzemiany przestrzenne (Intermediate)[edytuj | edytuj kod]

Przykłady:

VIII/H Krzemiany warstwowe (Phyllosilicates)[edytuj | edytuj kod]

Przykłady: muskowit, talk, montmorilonit, kaolonit, antygoryt,

VIII/J Krzemiany szkieletowe (Tectosilicates)[edytuj | edytuj kod]

Przykłady: skalenie, ortoklaz, plagioklazy, skaleniowce,

IX. Związki organiczne[edytuj | edytuj kod]

IX/A Sole kwasów organicznych[edytuj | edytuj kod]

Przykłady:

IX/B Związki bezazotowe, zawierające węgiel oraz wodę; struktura łańcuchowa[edytuj | edytuj kod]

Przykłady:

IX/C Żywice i inne związki[edytuj | edytuj kod]

Przykłady: bursztyn,

IX/D Związki zawierające: azot, węgiel i wodę[edytuj | edytuj kod]

Przykłady: acetamid,

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]